Güneş Sisteminin Bir Modelini Yaparak "Uzay" Sözcüğünün Gerçek Tanımını Öğrenebilirsiniz


  • Yapacağınız modelde Güneş'in çapı ne kadar olsun? Örneğin 10 cm çaplı bir portakal büyüklüğünde olsun istiyorsanız kırmızı alana 100 girmeniz gerekiyor, çünkü milimetre cinsinden girmeniz gerekli. Bu girdiğiniz değer yardımı ile modelinizin eşelini saptamış oluyorsunuz. Önemli: Tüm formu temizlemek için TEMIZLE düğmesine basmanız yeterlidir.

  • HESAPLA düğmesine tıklayınız.

  • Gezegenlerin çaplarının ve Güneş'e uzaklıklarının hesaplandığını göreceksiniz. çizelgenin altında başka ilginç gök cisimlerinin de bu eşelde büyüklükleri ve uzaklıkları da hesaplanmıştır.

  • Şimdi artık Güneş Sistemi modelinizi yapabilirsiniiz. Bunu bir şerit metre ile veya bir adımınızın uzunluğunu ölçtükten sonra ve kaç adım attığınızı sayarak yapabilirsiniz. Gezegenin konumunu işaretlemek için bir sopa üzerine yerleştirilmiş kağıt parçası veya bir bayrak hatta bir arkadaşınızı kullanabilirsiniz. Uzun yürümeye hazırlıklı olun!

  • Bu modeli eşeli uygun seçerek büyük bir karton üzerinde veya siınıfta tahta üzerinde öğretmeniniz ile birlikte yapabilirsiniz. Bunun ne kadar imkansız olduğunu ancak yaparak görebilirsiniz. Nedeni de gezegen boyutlarının, gezegenler arası uzaklıkların ve onların Güneş'e olan uzaklıklarının çok değişmesinden kaynaklanır.

  • Unutmayın Pluto artık gezegen sınıfından çıkarıldı ve cüce gezegenler sınıfı tanımlandı. Bu sayfanın bir sonraki sürümünde tüm cüce gezegenler de ayrıca aşağıda modele uygun şekilde gösterilecektir.


Güneş Sistemi Modeli

Gökcismi Çapı
(km)
Çapı
(mm)
Yörünge
(km)
Model
Yarıçapı
(metre)

Güneş 1391900

Merkür 4866 57950000 m
Venüs 12106 108110000 m
Dünya 12742 149570000 m
Mars 6760 227840000 m
Jüpiter 139516 778140000 m
Satürn 116438 1427000000 m
Uranüs 46940 2870300000 m
Neptün 45432 4499900000 m
Pluto 2274 5913000000 m


Diğer ilginç uzaklıklar ve hızlar
Quantity Gerçek Değeri

 

Modelimizdeki Değeri

Işık Hızı 299792 km/sn   mm/sn
Işık Yılı 9.46051E+12 km   km

Yıldızların ve Gökadaların Uzaklıkları
Alpha Centauri 4.03964E+13 km   km
Sirius 8.17388E+13 km   km
Deneb 1.32636E+16 km   km
Samanyolu Merkezi 2.62151E+17 km   km

Yıldızların Boyutları
Ensıcak Yıldızlar
(05 Tayf türü)
12527100 km   m
Ensoğuk Yıldızlar
(M5 Tayf türü)
222704 km   cm
Kırmızı Devler
(Betelgeuse)
521962500 km   m
Beyaz Cüceler
(Sirius B)
13919 km   mm
Nötron Yıldızı 20 km   mm


Ben çocuk iken yaptığım deneylerin en heyacanlısı küçültülmüş Güneş Sistemi modeliydi. Kitaplarda gördüğümüz resimlerin çoğunda gezegenler arasındaki uzaklık çok küçük görünüyordu ve onların arasında seyahat etmek çok kolaymış gibi geliyordu bana. Gözlemevlerine gittiğimizde bize anlatılanlar da bu yargımı değiştirmemişti. Yaptığım bu model bana gezegenlerin boyutlarını böyle bir deneyle gösterebileceğimi ama onlar arasındaki uzaklığı anlayabilmem için çok farklı bir eşel seçmem gerektiğini gösterdi.

Güneş'i portakal büyüklüğüne indirgeyerek yaptığım ilk modeli bir rulo tuvalet kağıdı alarak denemiştim çocukluğumda. Babamın çelik ve uzun mşerit metresini almış ve gerekli uzunlukları ölçerek tuvalet kağdını Güneş ile gezegenler arasına yerleştiriyordum. Daha Mars'a gelmeden elimdeki rulo bitmişti. Daha sonra tuvalet kağıdının her bir parçasının uzunluğunu ölçtüm ve bir ruloda kaç parça olduğunu saydım. Hesapladığım Güneş sistemi modelini geniş bir alanda görebilmem için kaç rulo tuvalet kağıdına gereksinmem olduğunu bulmuştum. O kadar tuvalet kağıdını annemden istediğimde bana kızmıştı. Bu hesabı sizlerde yapabilirsiniz.

İlk modeli yaptığım çocukluk yıllarımda gezegenlerin boyutlarını da gösterebileceğimi düşünüyordum. Fakat portakalı yerine yerleştirdikten sonra gezegenlerin çoğunun özellikle Güneş'e yakın yer benzeri gezegenlerin bir kum tanesinden daha küçük olduğunu görüp çok şaşırmıştım. Özellikle bir zamanlar 9. gezegen denen Pluto'nun gözle görülmeyecek boyutunu neyle temsil edebileceğimi uzun süre düşünmüştüm. En kolayı Jüpiterdi, onu bir erik çekirdeği ile gösterebiliyordum.

Bu deneyin insanın ufkunu açtığını söylemek sanırım gereksiz. Bu modeli ilk yaptığımda "UZAY" sözcüğünün gerçek anlamını bana öğretti. İlk kez Güneş sistemini ne denli büyük olduğunu görmüştüm. Güneş sisteminin ötesindeki yıldızların ve gökadaların uzaklıklarını henüz düşünemiyorum!