mecaz-ı mürsel nedemek

mecaz-ı mürsel hakkında ansiklopedik bilgi..

Reklamlar

mecaz-ı mürsel nedir ?

mecaz-ı mürsel (ad aktarması):
benzetme amaç güdülmeden bir sözün ilgili olduğu başka bir söz yerine kullanılmasıdır.
---işe alınman için dün şirketle görüştüm.(insan)
---yarın sınıfı 9/H sınıfı yapacak.(öğrenci)
---toplantıya milliyet gazetesinin güçlü kalemleri de geldi.(yazar)
---nihatın golüyle tüm stat ayağa kalktı.(seyirci)
---o evine çok bağlı bir insandır.(ailesi)
---bu olay üzerine bütün köy ayaklandı.(halk)
---istanbul'dan kalkan uçak az önce adana'ya indi.(havaalanı)

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık
zeus
Tarih: 12:00:31 05.28.2010  Güncelleme: 12:00:31 05.28.2010
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Mecaz-ı Mürsel Nedir ?

Benzetme ilgisi söz konusu olmadan,başka bazı ilgilerle,bir sözün başka bir söz yerinde kullanılmasıyla oluşturulan mecazlardır.

İç -dış ilgisi
* "Anne, çamaşır kazanı kaynadı,gel!"
* "Üstünü çıkarıp yatağa uzandı."
* "Ne zamandır evde tencere kaynamıyor."
* "Bu depoyla Düzce'ye kadar gideriz."
* "Şofben yanıyordu."

Parça - bütün ilgisi
* "O zamanlar bu gazetede usta kalemler vardı."
* "Üniversitedeki kürsüsünde yıllarca çalıştı."
* "Motor gece karanlığında yükünü Bartın'a boşalttı."
* "Bu sahalarda nice altın ayaklar top koşturdu."

Neden - sonuç ilgisi
* "Hay mübarek! Bereket yağıyor bereket!"
* "Bahar aylarında rahmet düşmezse ürün iyi olmaz."

Sanatçı - eser ilgisi
* "Davetlilere piyanosuyla önce Çaykovski,sonra Mozart çaldı."
* "Şimdi de biraz Yûnus Emre okuyalım mı?"
* "Pikapta Münir Nurettin dönüyordu."

Yer , yön , bölge , çağ - insan ilgisi
* "Eve haber verip geleyim."
* "Batı ve Doğu , inanç ve felsefe yönünden hem birbirini etkilemiş
hem birbirine uzak durmuştur."
* "Dünya uyanıkken uyumak maskaralıktır."
* "Ankara bu notaya cevap vermekte gecikmedi."
* "Adresi bir de şu büfeye sorsak mı?"
* "Sizin işinizi şu masa halleder beyefendi."

Soyut - somut ilgisi
* "Türklük yüreğini dağlasın gayrı/Cihan da bizimle ağlasın gayrı."
Somut bir varlık olan "Türk insanı,Türk milleti " yerinde, soyut
olan "Türklük" kullanıldı.
* "Gençlik; kafası ve yüreğiyle toplumun güvencesidir."
"Gençler" yerine soyut olan "gençlik";"düşünce" yerine somut
olan kafa;"cesaret,duygu" kavramları yerine somut olan "yürek"
kullanıldı.

Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz.
1. "Ön sokakta yer yok,arabayı arkaya bırakınız."

2. "Çocuk kitapları birinci hamura basılmalı."

3. "Sen bu otobüsle git,ben Bartın'a bineceğim."
4. "Koştu yokuş aşağı,rengi atmış bir şapka."

5. "Depremden sonra Düzce geceyi sokakta geçirdi."

6. "Marmara'da her yelken / Uçar gibi neşeli."

7. "Tiyatroda oynamam konusunda bütün mahalle beni destekledi."

8. "Turistler bu tur için yeni lokomotifler yerine buharlıyı tercih
ediyorlar."

9. "Koparıp öpmek için,basacağı toprağı
Bütün şehir bekliyor onu dizler üstünde."

10. "Türkiye,Tanzimat'la yüzünü Batı'ya çevirmişti."
zeus
Tarih: 12:02:59 05.28.2010  Güncelleme: 12:02:59 05.28.2010
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Mecaz-ı Mürsel Örnekleri

Benzetme ilgisiyle kurulmayan mecazlara mecaz-ı mürsel denir:Ayağını çıkar, üstünü giy gibi...

Mecaz-ı mürselde
- sanatçı eser(Bir haftadır Peyami Safa okuyorum) ,
- parça bütün(Bu acılı yüz her şeye rağmen gülebiliyor) ,
- bütün parça(Aşırı ölçüde uzattığı tırnağını ısrar etmesem kesmeyecek) ,
- iç dış(Tencere bu ateşte zor kaynar) ,
- dış iç (Ayağını çıkarmadan içeri girme)
- soyut somut (Gurbet çeken gönüller kuşatmıştı ocağı) ,
- neden sonuç (Bereket sabah dek yağdı)
- eşya insan (Rengi atmış bir şapka) ,
- yer insan (Gün doğmadan bütün köy uyandı / Lozan zafer mi hezimet mi? / Ama Sivas tam bağımsızlıkta direniyordu. /Ankara tavrını sertleştirdi.)
- yön ülke (Batı bize husumet besliyor) ... ilgileri mevcuttur.

Klâsik mecaz-ı mürseller:
Sınıf ayağa kalk.
Bütün okul hayret etti.
Uzunmehmet geçiyor.
Türbinler ayağa kalktı.
Türkiye terörü kınadı.
Belediye bekliyorum.
Anadolu misafiri sever.
Genç kız sigarasını yaktı.
Ön taraf ücreti öde .
Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl.
Vapur Üsküdar’a yaklaştı.
Koluma gir.
Cebini verir misin?
Ateşin var mı?
Peyami çok iyi bir kalemdir.
Emre iyi bir kranpondur.
“Hayattan canlı ölüm , günahtan baskın rahmet
Beyoğlu tepinirken ağlar Karacaahmet”

“Âh efendi bize karşı İstanbul /Neden böyle bir sert , yalçın taş gibi”

“Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dildedir /İspanya neşesiyle bu akşam bu zildedir”.
“Ben garip çizgilerle uğraşırken baş başa / Rastlamıştım duvarda bir şair arkadaşa.”
“Bir ruh o derin bahçede bir defa yaşarsa /Boynunda onun kolları , koynunda o varsa.”
“Kendimi kaptırarak tekerleğin sesine /Uzanmışım kalmışım yaylının gölgesine”
“Bizden evvel buraya inen üç dört arkadaş / Kurmuştular tutuşan ocağa karşı bağdaş”
“Ben garip çizgilerle uğraşırken başbaşa / Rastlamıştım duvarda bir şair arkadaşa”
ABD’de bir zamanlar Kuzey-Güney çatışması yaşanmış.
Yarışmadaki yeşiller son derece başarılı oldu.


» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim