Toplumdusmani.Net *
Yeni

Yazıyı Gönderen: Angellica
Gönderilme Tarihi: Mon, 11-Jul-2011
Okunma: 7830 kez
Yazı Boyutu: 5.42 KB

Antik Yunan Tiyatrosu

Siyasal ve Toplumsal Ortam

Eski kent devletlerini tiranlar yönetirdi. Tiran, yanında para ile tuttuğu askerleri ona bağlı kaldıkları sürece mutlak gücü olan bir kimseydi. Bir tiran genellikle, alt sınıfların, içinde bulundukları duruma olan hoşnutsuzluklarını kullanıp onların yardımıyla yönetimi ele geçirdikten sonra en önce onları ezmekte gecikmeyen, aç gözlü bir soylu olurdu.
Kent devletinin yasası ile başa geçer fakat başa geçtikten sonra kendisini yasanın üstünde sayardı.
İÖ 560 yılında başa geçen Peisistratos sosyal adalet duygusu olan, zorbalığı sevmeyen, ötekilerden farklı bir tirandı. Peisistratos, soylu, tüccar ve köylü sınıflarını ekonomik yönden birbirine daha yakın duruma getirebilmek için köylüye toprak dağıttı, ticareti destekledi ve devlet ekonomisini düzeltti.
Büyük Dionisia Şenliği işe ilk büyük tragedyaların yazılmasına yol açmış oldu. İ.Ö 527 yılında ise öldü.
Atina devleti sınıflı bir toplumdu: en üstte kentin siyasal yaşamına katılma hakkı olan vatandaşlar, ortada metekler yani o kentte oturan ve ticaret yapan yabancılar, en altta köleler.


İlk Dramatik Yarışmalar

İÖ 534 yılında Peisistratos’ un Atina’ da düzenleiği ilk tragedya yarışmasında birinci olan Thespis, koroyla söylenen ezgilere bir de solist ekleyerek ilk kez diyalog, daha doğrusu tiyatronun ilk oyuncusu doğmuş oldu.

\"Antik


Thespis’ten bu yarışmayı 13 kez kazanmış olduğu söylenen Koerilios (İÖ 534-582) yüzaltmış oyun yazmış fakat elimize hiçbir oyunu ulaşmamıştır. İlk kadın maskelerini oyuna getiren Koerilios’ tur.
Satir oyun türünü bulan Pratinas’tır ve yazdığı 50 oyundan 32 tanesi satir oyunuydu. Satir oyunlar tragedya ile yakından ilintiliydi, konuları tragedya konularıydı ama bu oyunlarda konular mizah açısından ele alınırdı. Aiskhylos’ un bir başka çağdaşı olan Frinikos ilk kez kadın karakterleri oyuna sokmuştur. Fakat doğal olarak o dönemde kadın karakterler de erkek oyuncular tarafından oynanıyordu.


Tragedya

Bu sözcük Yunanca tragoidia’ dan gelir; tragos (keçi) ve oidie (türkü) sözcüklerinin birleşmesiyle “keçilerin türküsü” anlamına gelir. Dionisos şenliklerinde koro, hep tanrıya bağlı köleleri simgeliyordu. Tanrının çevresinde hep doğanın yabancı güçlerini temsil eden teke ayaklı satirler bulunurdu. Tragedya türü de tragos’ların şarkılarından doğdu.
Antik yunan tragedyasının tanımını ilk kez Aristotales İÖ 320 yıllarında Poetika adlı eserinde yapmıştır. Aristotales’ e göre; “tragedya ahlaki yönden ağırbaşlı, başı ve sonu olan, belli bir uzunluğu bulunan hareketin taklidi” idi. Bu düşünüre göre tragedyanın görevi seyirciye acıma ve korku duygularının aşılanabilmesi için seyircinin kahramana ve onun kaderine sempati duyması, onunla yakınlık kurması gerekiyordu. Böylece, tragedya kahramanı ahlak yönünden iti olan ve mutlu bir durumdan acı verecek duruma düşen bir kimseydi. Kahraman acı verecek duruma kendi yaptığı bir yanlışlık ya da bilmeden işlediği bir günah yüzünden düşerdi.
Tragedyanın konu kaynağı efsanelerdi. Ancak dram sanatı bu efsanelerden yepyeni bir biçimde esinlendi. Efsaneler dram sanatı yoluyla Atina halkının tavrı ve özelliği oluverdi; efsaneler yoluyla gerçekler üzerinde duruldu.
Grek tragedyasının özellik gösteren düşünce düzeyinden biri “gururlanma günahı” ve bu günahın kaçınılmaz cezasıydı. Grekler bu cezayı tanrı Nemesis’ e bağlarlardı.
Grek tragedyasında izlenen başka bir dinsel düşünce düzeyi, dengesiz bir adamın er geç tehlikeli yola gireceğiydi. Özel beğenisi ve tutkuları ile dengeli bir adamın eylemini göstermeyen bir kimse mutlaka cezalandırılırdı. Greklerin inancına göre, böyle bir kimse bazı tanrıların hoşuna giderken öbürkülerin hoşuna gitmezdi. Örneğin, Hippolitos yalnız sporla ilgilenen usta bir avcı, araba sürücüsü genç bir adamdı. Ama kadınlarla ilgilenmez aşkı aramazdı. Bu Artemis’ in hoşuna gider Afrodit’ i kızdırırdı.
Grek tragedya yazarları, oyunlarında günah-ceza kavramları üzerinde çok dururlardı. Ancak antik tragedyadaki günah kavramı çok değişikti.
Grek tragedyasının yapısı konuşmalı ve şarkılı bölümlerle kuruludur. Konuşmalı bölümler üçe ayrılır:

Prologos: yani başlangıç. Oyun üzerinde, bir kişi tarafından doğrudan seyirciye bazı açıklamaların yapıldığı kısımdır. Bir çeşit anlatıcının bölümü.
Epeisodion’lar: Koronun şarkıları arasındaki bölümlerdir.
Eksodos: tragedyanın bitişiydi.

Bu bölümlerle tragedyanın başı, ortası, sonu yani bugünki haliyle serim, gelişim(çatışma-düğüm) ve çözüm bölümü ortaya çıkardı.
Koronun söylediği lirik parçalar iki çeşitti: Parados; koronun içeri girerken söylediği şarkılar, Stasima da epeisodion’ lar arasında söylenen lirik parçalardı.
Grek tragedyası dinsel bir tören niteliği taşıyordu. Ayrıca, bir tiyatro oyunundan çok operaya ya da müzikli oyuna daha yakındı.
Antik tragedya iki düzeyde gelişirdi: seyirci, oyun kişileriyle kişisel duyguya yönelirdi; koro ise bu kişisel duyguyu genelleştirir ve dinsel bir hava içine sokardı. Grek tragedyasının anahtarı, seyircide kişisel duygunun dinsel bir duyguya doğru gelişmesiydi.

Kaynak; Ozdemir Nutku Dunya Tiyatrosu Tarihi 1



Modern Türk Tiyatrosu

Türk edebiyatında ilk tiyatro eseri örneği Tanzimat Döneminde Batı etkisiyle verilmiştir. İlk tiyatro eseri, Şinasi'nin "Şair Evlenmesi" adlı oyunudur. Modern tiyatro eserleri konularına göre üçe ayrılır: TRAJEDİ İlk tiyatro türünün adıdır. Klasik dönem trajedisinin özellikleri şunlardır: -Manzum olarak yazılır. -Konularını mitoloji ve tarihten alır. -Oyun kahramanları soylu kişilerd  » Devamini Oku

Klasik Müzikte Romantik Dönem

Müziğin kilise ve saraydan taşıp halka yayıldığı dönemdir. (1830 - 1900) Kalıpların ve düzenin yıkılıp yerine daha özgür, daha özgün olan romantizmin geldiği dönemdir. Kendi içinde 3 döneme ayrılır: Erken Romantik Dönem: Romantik anlatımın Klasik dönem içinde doğduğu, ilk dönemidir. Bu anlatımın öncüsü Ludwig van Beethoven olarak kabul edilir. Bu dönemin diğer ünlü bestecileri de Franz Schuber  » Devamini Oku

semantik

semantik/anlambilim anlamları inceleyen bilim... semantik olarak da bilinir. anlambilim felsefi ya da mantıksal ve dilbilimsel olmak üzere iki farklı açıdan ele alınabilir. felsefi ya da mantıksal yaklaşım, göstergeler ya da sözcükler ile bunların göndergeleri arasındaki bağlantıya ağırlık verir ve adlandırma, düz anlam, yan anlam, doğruluk gibi özellikleri inceler. dilbilimsel yaklaşım ise, zama  » Devamini Oku

antikite

antikite : eski yunan ve roma sanatına verilen genel ad. antikite : fransızca antiqutié. “tarihte ilk çağ, antik devir” anlamıyla dilimizde yaygın olarak kullanılan bu kelime için kurulumuz da ilk çağ karşılığını kabul etmiştir. kelimenin soyut anlamındaki kullanımına karşılık olarak ise eskilik sözü uygundur. örnek: yüz yıldan beri orta doğu’da ve mısır’da yürütülen kaz  » Devamini Oku

mantık

mantık; lojik: hegel’de, düşünceye, bilmeye ve dış dünyaya hükmetmede en önemli genel yaların arlarındaki bağıntıların bilimidir. mantık; düşüncenin çelişkilerini çözmek ve aşmak, tekiller halinde bölünmüş dünyayı bağıntılı bir bütün halinde, kavramlar ve kategoriler düzeyinde ele almak için bir araçtır. aristoteles mantığı: klasik mantık da denilmektedir. özdeşlik ilkesi üzerine kurulmuştur  » Devamini Oku

Tanzimat Tiyatrosu ile Geleneksel Türk Tiyatrosu Arasındaki Farklar

GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU ÖZELLİKLERİ Çağlar boyunca sürüp geldiği ve doğrudan doğruya Türk kültürünün ürünü olduğu için geleneksel Türk tiyatrosu adı verilen tiyatro türleri şunlardır: Karagöz Bir beyaz perdenin arkasına konulan bir ışıkla ve bu ışığın önünden geçirilerek perdeye yansıtılan şekillerle oynanan bir perde oyunudur. Oyunun kahramanlarından Karagöz, saf ve temiz ruhlu, olaylar  » Devamini Oku

yunan mitolojisinde savaş tanrısı

ares - (mars) savaş tanrısı. zeus ile hera'nın oğlu. homeros'a göre, son derece katı yürekli, kinci bir tanrıdır. arkadaşları olan deimos 'korku', enyo 'felaket'; phobos 'dehşet'; eris 'kavga' ve ölüm tanrıları kerler ile ares'in yanından hiç ayrılmazdı. yunanlılar ares'i pek sevmezlerdi ve bu nedenle onun tapınağına rastlamak imkansızdır. romalıLara göre ise mars üstün, soylu bir görünüşü olan hi  » Devamini Oku

Modern Tiyatro ile Geleneksel Türk Tiyatrosu Arasındaki Farklar

Modern tiyatro ile geleneksel Türk tiyatrosu arasındaki farklılıklar: 1. Modern tiyatro, bir metne dayanılarak hazırlanır. Geleneksel Türk tiyatrosunda ise metin yoktur, tespit edilmiş bir olay vardır ve bu olay metinsiz ve hazırlıksız olarak sahnede canlandırılır. 2. Modern tiyatroda, sergilenmeden önce defalarca prova yapılır. Geleneksel Türk tiyatrosunda ise prova yapmadan sahnelenme söz   » Devamini Oku

otantik

otantik: geleneksel yada folklorik, gerçek olan, gerçeğe dayanan, orijinal, mevsuk

Yunan

Antik Yunan tarihi M.Ö. 3000 ortalarından M.Ö. 1200 yıllarına kadar Girit’te bir uygarlık bulunuyordu. Bu kültür M.Ö. II.binde özellikle Ege Bölgesi ve Boğazlar yoluyla Karadeniz’le, Balkanlar yoluyla Avrupa’yla, Anadolu yoluyla da Ön Asya ile ilişkideydi. Girit’in diğer kültürlerle ilişkisi ticari amaçlıydı. Girit’te M.Ö. 1400’lerden itibaren dışarıdan gele  » Devamini Oku

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
» Üstadlar Özel Bölümü
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
» Alt-Kültür Başlıklar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç