Yazıyı Gönderen: zeus
Gönderilme Tarihi: Wed, 18-Nov-2009
Okunma: 1750 kez
Yazı Boyutu: 6.84 KB

Reklamlar

Anlamları Yönünden İsimler






İsimler, anlamları yönünden üç kısımda incelenir.


I . VARLIKLARA VERİLİŞLERİNE GÖRE İSİMLER:

II. VARLIKLARIN OLUŞLARINA GÖRE İSİMLER:

III. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER:




--------------------------------------------------------------------------------

I . VARLIKLARA VERİLİŞLERİNE GÖRE İSİMLER:


1) Özel İsimler

2) Cins İsimler


--------------------------------------------------------------------------------

1) Özel İsimler: Dünya'da tek olan varlıklara verilen isimlerdir.

ÖRNEK: Lefkoşa, Kıbrıs, Pamuk, Ali, Karabaş, Akdeniz...

Özel İsimlerin Yazımı:

Özel isimlerin ilk harfi, cümlenin her yerinde büyük harfle yazılır.

Özel isimlere eklenen yapım ekleri ile "-ler, -lar " ( genellikle " -li, -siz, -ci, -gil, -cik, -ler " ) ekleri kesme işareti ile ayrılmaz.

ÖRNEK: Lefkoşalı, Ahmetsiz, Beşiktaşçı, Ayşegil, Ayşecik, Havvalar...

Süreksiz sert sessiz ( p, ç, t, k ) harflerle biten özel isimler, sesli harf veya sesli harf ile başlayan bir ek aldıklarında yumuşama kuralı uygulanmaz. Ancak, bu durumdaki isimler okunurken, söylenirken yumuşama kuralı uygulanır.

ÖRNEK: Yazılışı Okunuşu

Sevtap'ın Sevtabın
Sertaç'a Sertaca
Serhat'ı Serhadın
Yeşilırmak'a Yeşilırmağa


Başlıca Özel İsimler:

a) İnsanların isim ve soy isimleri:
ÖRNEK: Müjgan Soykan, Ümit Özdemirağ...

b) Ülke ve ulus isimleri:
ÖRNEK: İngiltere, Almanya, Fransa...
İngiliz,Alman, Fransız...

c) Hayvanlara verdiğimiz isimler:
ÖRNEK:Pamuk, Tekir, Karabaş, Lasi...

ç) Gazete, dergi, kitap, isimleri:
ÖRNEK:Kıbrıs, Avrupa, Cumhuriyet, Bilim Çocuk, Kırmızı Başlıklı Kız...

d) Dağ, deniz, dere, tepe, ova, boğaz, köfez, burun vs. coğrafi isimler:
ÖRNEK: Beşparmak Dağları, Kanlı Dere, Selvili Tepe, Girne Boğazı, Mağusa Körfezi, Kedi Burnu...

e) Kurum, dernek, okul, banka, sendika, işletme vs. kuruluş işimleri:
ÖRNEK: Türk Hava Kurumu, Halk Sanatları Derneği, Necati Taşkın İlkokulu, Akdeniz Garanti Bankası, Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası, Ömür Bakkaliyesi...

f) Gök cisimleri isimleri:
ÖRNEK:Ay, Güneş, Dünya, Venüs, Merkür, Samanyolu, Büyük Ayı ...

g) Dil ve din isimleri:
ÖRNEK: İngilizce, Türkçe, Fransızca...
Hıristiyanlık, Müslümanlık, Protestanlık...

ğ) Sokak, cadde, mahalle, meydan, köy, şehir isimleri:
ÖRNEK: Yasemin Sokak, Mehmet Akif Caddesi, Sarönü Meydanı, Kalavaç, Lefkoşa...




--------------------------------------------------------------------------------

2) Cins İsimler: Aynı cinsten varlıklara ad olarak verilen sözcüklerdir.

ÖRNEK: Okul, masa, kalem, kedi, insan, orman, dağ, ev...


--------------------------------------------------------------------------------

II. VARLIKLARIN OLUŞLARINA GÖRE İSİMLER:


1) Somut isim ( Madde ismi )
2) Soyut isiml ( Mana ismi )


--------------------------------------------------------------------------------



1 . Somut isim: Var olduğunu, duyu organlarımızla anlayabildiğimiz varlıklara isim olarak verilen sözcüklerdir.
ÖRNEK: Dağ, ses, koku, tuz, hava, beyin, ışık, bulut, rüzgar, duman

2 . Soyut isim: Gerçekte varlığı olmayan; insanların akıl, düşünce, sezgi veya inanç yolu ile yarattıkları varlıklara isim olarak verilen sözcüklerdir.
Bu varlıkların varlığını, beş duyu organımızla anlayamayız.

ÖRNEK: Rüya, mutluluk, akıl, yalnızlık, kin, özlem, intikam, güzellik, tanrı, şeytan, melek, korku, süphe, keder, tasa, üzüntü, dostluk...




--------------------------------------------------------------------------------



III. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER:


1) Tekil isimler
2) Çoğul isimler
3) Topluluk ismi


--------------------------------------------------------------------------------

1 . Tekil isimler: Aynı cinsten olan varlıklardan bir tanesini anlatmada kullandığımız isimlerdir.
ÖRNEK: Araba, okul, ev, kalem, taş, dergi...

2. Çoğul isimler: Aynı cisten olan varlıklardan birden fazlasını anlatmada kullandığımız isimlerdir. Bu isimler "-ler, -lar " eklerinden bir tanesini, BÜUK'na uygun olarak alırlar.
ÖRNEK: Arabalar, taşlar, evler, kalemler,dergiler...

NOT: Çoğul ekleri, eklendiği sözcüğü çoğul yapmala kalmaz. Ona başka anlamlar da katar. Bu anlamlar şunlardır:

a) Abartma anlamı: Çocuk ateşler içinde yanıyordu.

b) Teklik anlamı: İkisi de okulun kapısında annelerini bekliyorlardı.

c) Aşağı - yukarı anlamı: Sizi arayan 10 yaşlarında bir çocuktu.

ç) Aile anlamı: Akşama Fatmalar bize gelecek.

d) Saygı anlamı: Öğretmen Hanımlar, içeride oturuyorlar.

e) Benzerlik anlamı: Mustafa Kemaller tükenmez.

3 . Topluluk ismi: Tekil oldukları halde bir topluluğu anlatan isimlerdir.
ÖRNEK: Düzine, aile, orman, bölük, takım, ekip, sürü, ordu, ulus, küme, meçlis...

NOT: Topluluk isimleri çoğul olarak da kullanılır.
ÖRNEK: Aileler, ordular, ormanlar, sürüler...


Anlamlarına Göre Cümleler

A. Olumlu CümleYüklemin bildirdiği anlam, eylemin yapılması doğrultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir. Örnekler : - Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar ileriyi görürsünüz. (Olumlu eylem cümlesi) - Özü gerçek yaşam dayalı tiyatro yapıtları, doğrudur ve güzeldir. (Olumlu ad cümlesi) - Sattığınız malların dökümünü çıkarıp karı hesaplayalım. (Olumlu eylem cümlesi) Olumlu Cümleler Ç  » Devamini Oku

Osmanlı Devletinin İsimleri

1. Saltanat-ı Alem Penah (Gölgesine alemin sığınacağı saltanat) 2. Saltanat-ı Adalet-i Unvan 3. Devlet-i Âliye 4. Devlet-i Muazzama 5. Devlet-i Ebed Müddet

Hürriyet kasidesinde biçim ve içerik yönünden görülen yenilikler

Soru : Hürriyet kasidesinde biçim ve içerik yönünden görülen yenilikler nelerdir? Cevap : Klasik kaside kişiye sunulmak için yazıldığı için övgü ve abartma doludur. Yaranma amaçlıdır. Namık Kemal; hak, hürriyet, adalet, kanun gibi toplumsal bir konuyu işler. Konu bütünlüğü vardır. Dili sadeleştirme çabası vardır. Ayrıca şiirde kasidenin bölümleri yer almamaktadır. Mahlas kullanılmamıştır  » Devamini Oku

Anlamlarına Göre Kelimeler

1. Zıt Anlamlı KelimelerAnlam yönünden birbirinin karşıtı olan kelimelere ZIT (KARŞIT) ANLAMLI KELİMELER denir. çok - az, akıllı - akılsız, zor - kolay, arka - ön, sağ - sol... 2. Eş Sesli KelimelerYazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelere EŞ SESLİ (SESTEŞ) KELİMELER denir. Gül, çok sevdiğim bir çiçektir. Gül, sınıfımızın en çalışkan öğrencisidir. Anlatılan fıkraya her  » Devamini Oku

Diğer Türklere Ait İsimlerin Yazımı

Diğer Türklere Ait İsimlerin Yazımı Türk devlet ve topluluklarına ait isimler, ünlüler bakımından Türkiye Türkçesine, ünsüzler bakımından ilgili Türk toplumundaki kullanıma göre yazılır: Azerbaycan, Özbekistan, Taşkent, Semerkant, Bakû, İslâm Kerimov, Nebi Hazri... Saparmurad Niyazov, Gasım Gasımzade... Öteden beri tanınan şahısların isimleri Türkçedeki yaygın imlâları ile yazılır: Ceng  » Devamini Oku

Anlatım Yönünden Cümleler

CÜMLE ÇEŞİTLERİ C. ANLAM YÖNÜNDEN CÜMLELER İşin, oluşun, hareketin, durumun, kılışın yüklemde nasıl anlatıldığına göre cümleler çeşitlere ayrılır. Burada işin yapılıp yapılmadığı, durumun varlığı yokluğu, işin istenildiği ya da emredildiği, bildirildiği ya da sorulduğu önemlidir. Cümlede anlatılan işin, oluşun, hareketin olup olmadığını veya sözü edilenin var olup olmadığını bi  » Devamini Oku

Varlıklara Verilişlerine Göre İsimler

a) Özel isim Kâinatta tek olan, tam bir benzeri bulunmayan varlıkları karşılayan kelimelere denir. Bütün özel isimler (özel ismi oluşturan her kelime ve onları niteleyen, tanıtan unvanlar) büyük harfle başlar. Büyük harfle başlamazsa cins ismi zannedilebilirler. Yavuz, Hasan, Kayseri, Acıpayam, Akdeniz, Alanya, Ulu Cami, Sultan Selim, Hatice, Küçük Ağa, Türkçe, Türk Dil Kurumu… Başlı  » Devamini Oku

Varlıkların Sayılarına Göre İsimler

1. Tekil İsim Tek varlığı belirten ve karşılayan, yapıca tekil olan (topluluk isimleri hariç) kelimelerdir. kendi, ben, çocuk, kalem, defter… Not: Tür adı olan her kelime, o türden tek varlığı anlattığı gibi; biçimce çoğullanmadığı hâlde o türün tümünü ya da bir bölümünü de anlatabilir. Bu durumda da tekil sayılırlar. İnsan, düşünen, konuşan bir varlıktır. (bütün insanlar) Çiçek, susuz  » Devamini Oku

Maddelerine Göre İsimler

İsimler, karşıladıkları varlıkların beş duyu organından herhangi biriyle algılanıp algılanamamasına göre ikiye ayrılırlar. 1. Somut İsim Beş duyudan herhangi biriyle algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz varlık ve kavramların isimleridir. Yani somut varlıkları karşılayan isimlere somut isimler denir. Bu isimler, herkes tarafından görülen, bilinen, hissedilen, cismi olan, varlığı kişiden kişiye değ  » Devamini Oku

Cisimlerin Sıvı İçindeki Durumları

Cisimlere uygulanan sıvı kaldırma kuvveti sıvının özkütlesine bağlıdır. Yukarıdaki şekillerde de görüldüğü gibi aynı cismin farklı sıvılardaki konumları farklı olabilmektedir.Sıvı içindeki serbest cisimlere ağırlık kuvveti ile kaldırma kuvveti etki eder. Bu iki kuvvet düşey doğrultuda ve zıt yönlü kuvvetlerdir. Cisimlerin sıvı içinde batmaları veya yüzmeleri yani sıvıdaki durumları bu iki ku  » Devamini Oku

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


  Puanı : 4.6 / 10 | Oy : 5 kişi | Toplam : 23

Bu yazıya puan ver..
» Üstadlar Özel Bölümü
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
» Alt-Kültür Başlıklar
Bi soru sor
İletişim