Yazıyı Gönderen: zeus
Gönderilme Tarihi: Sat, 26-Nov-2011
Okunma: 19485 kez
Yazı Boyutu: 6.56 KB

Reklamlar

Sesli Harfler

ÜNLÜ ( Sesli ) HARFLER :


Tek başına okunup, hece olabilen ve ünsüz harfleri seslendirmemize yardımcı olan harflerdir. Bunlar : " a, ı, o, u, e, i, ö, ü " dir.
Sesli harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır:
a) İnce sesliler: e, i, ö, ü
b) Kalın sesliler: a, ı, o, u


BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU KURALI


Türkçe sözcüklerin ilk hecelerindeki sesli harf kalın sesli ise diğer hecelerindeki sesli harfler de kalın olur. İlk hecedeki sesli harf ince ise diğer hecelerdeki sesli harfler de kalın olur.
Kısacası sözcüğün tüm sesli harfleri ya kalın, yada ince sesli olmalıdır. Bu kurala Büyük Ünlü Uyumu Kuralı ( BÜUK ) denir.
Bu kural Türkçe'yi öteki dillerden ayıran temel bir kuraldır.

ÖRNEK 1: " Çocuklarımız "
sözcüğünü inceleyelim.
Bu sözcüğün sesli harfleri sıra ile; " o, u, a, ı, ı " dır. Bu harflerin tümü kalın seslidir. Dolayısı ile BÜUK'na uyar. Türkçe bir sözcüktür.

ÖRNEK 2: " Temizlikçi " sözcüğünü inceleyelim.
Bu sözcüğün sesli harfleri sıra ile; " e, i, i, i " dir. Bu harflerin tümü ince seslidir. Dolayısı ile BÜUK'na uyar. Türkçe bir sözcüktür.


ÖRNEK 3: " Matematik " sözcüğünü inceleyelim.
Bu sözcüğün sesli harfleri sıra ile; " a, e, a, i " dir. Bu harflerin iki tanesi kalın, iki tanesi de ince seslidir. Bu sözcükte kalın ve ince sesli harfler bir arada bulunmaktadır. Dolayısı ile bu sözcük BÜUK'na uymaz. Türkçe bir sözcük değildir.


BÜUK'na AYKIRI DURUMLAR


1. " anne, kardeş, elma, kale, helva, hangi " gibi bazı sözcükler BÜUK'na uymadıkları halde Türkçe sözcükler olarak kabul edilirler. Bu sözcükler, zaman içinde değişikliğe uğrayarak BÜUK'na uymaz hale gelmişlerdir. Bu sözcüklerin esasları BÜUK'na uymaktadır.


































Şimdiki hali



Esası



Anne



Ana


KardeşKardaş
ElmaAlma
KaleKala
HelvaHalva
HangiKangı



2. Türkçe'de sözcüklere eklenen ekler, eklendikleri sözcüğün son hecelerine uyarak BÜUK'nı korurlar. Ancak bazı ekler, eklendikleri sözcüğün son hecesine uymayarak, sözcüğün BÜUK'na olan uygunluğunu da bozar.

ÖRNEK: - (i)yor :
İçiyor, geliyor, biliyor, dinlemiyor, söylüyor...
-ken : Yaparken, koşarken, yazarken, okurken, dolaşırken...
-ki : Akşamki, sabahki, okuldaki, yoldaki, onunki...
-leyin : Akşamleyin, sabahleyin...
-daş : Meslektaş, gönüldaş...
-(i)mtrak : Ekşimtrak, yeşilimtrak, mavimtrak...


3. Bazı bileşik sözcükler BÜUK'na uymazlar.
ÖRNEK:
Hanımeli, Karadeniz, Atatürk, İlkokul, Güzelyurt, Taşkınköy...

*** Yabancı kökenli sözcüklerde BÜUK aranmaz.
*** Bileşik sözcüklerde BÜUK aranmaz.
*** Tek heceli sözcüklerde BÜUK aranmaz.
ÖRNEK: saz, dört, sert, bal, ev, yel, sel, yol,ak...





Eş Sesli Kelimeler

Yazılışı ve okunuşu aynı olduğu hâlde anlamları farklı olan kelimelerdir. Bunlar yalın hâlde olabildikleri gibi ek almış hâlde de olabilirler. Şiirde cinas olarak kullanılır ve cinaslı kafiye yapılır. Gül: 1. çiçek, 2. gülmekten emir Kır: 1. kırsal alan, 2. kırmaktan emir, 3. beyaz Yazma: 1. baş örtüsü, 2. yazmaktan olumsuz emir, 3. yazma işi Ek almış kelimelerle, ek almış ve almamış ke  » Devamini Oku

Eş sesli kelime örnekleri

Yazılışı ve okunuşu aynı olduğu hâlde anlamları farklı olan kelimelerdir. Açıklamalı Örnekler: Gül: 1. çiçek, 2. gülmekten emir Kır: 1. kırsal alan, 2. kırmaktan emir, 3. beyaz Yazma: 1. baş örtüsü, 2. yazmaktan olumsuz emir, 3. yazma işi Eş Sesli Kelime Örnekleri Cümle Halinde Örnekler “Oyuncakları olmuş çocukların kurşunlar” “Zalimler her saat taze fidanları kurşunl  » Devamini Oku

Kaynaştırma Harfleri

Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler) : (y,ş,s,n) Türkçe kelimelerde iki sesli harf yan yana gelmez. Bu nedenle sesli harfle biten bir kelimeye, sesli harfle başlayan bir ek gelirse, iki seslinin arasına bir sessiz girer. Bu sessiz , iki sesliyi kaynaştırır. Bu sessiz harfe kaynaşma (kaynaştırma) harfi, bu olaya da kaynaşma (kaynaştırma) denir. Bazı kaynaklarda yardımcı ünsüz olarak da adla  » Devamini Oku

Sert Ünsüz Harfler

Sert Ünsüzler: p, ç, t, k, s, ş, h, f harfleridir. Sert ünsüzler, ses telleri titreşmeden oluşurlar. Sert ünsüzlerden bazılarının yumuşak karşılıları vardır : b-p, c-ç, d-t, g-k Sert ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır: 1) Sürekli Sert Ünsüzler: s, ş, h, f 2) Süreksiz Sert ünsüzler: p, ç, t, k Detaylı Ünsüzler Konusu: ÜNSÜZ ( Sessiz ) HARFLER : Tek başına okunamayan, hece o  » Devamini Oku

Büyük ve Küçük Harflerin Kullanımı

1. Büyük ve Küçük Harflerin Kullanımı Alfabemizde (Lâtin alfabesi) her harfin bir büyük, bir de küçük şekli vardır. Yazıda yaygın olarak küçük harf kullanılır. Ancak belirli yerlerde büyük harf kullanılmalıdır. Büyük harfle küçük harf arasında okunuş olarak fark olmasa da yazılış olarak büyük farklar vardır. Büyük ve küçük harflerin kullanımı ile ilgili kurallar şunlardır: ] Her cümlen  » Devamini Oku

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler Büyük harfler, aşağıda sıralanan yerlerde kullanılır. Burada yazılmayan yerlerde büyük harfler kullanılmaz. 1. Cümle büyük harfle başlar: Hayatta en hakikî mürşit ilimdir. İki noktadan sonra gelen cümleler de büyük harfle başlar: Orhon Kitabesi’nde, Türk hakanı şöyle diyor: Türk Tanrısı, Türk milleti yok olmasın diye atalarımı gönderdi ve be  » Devamini Oku

Ünsüz Harflerle İlgili Kurallar

ÜNSÜZ HARFLERLE İLGİLİ KURALLAR1.    SERT SÜREKSİZ HARFLERİN YUMUŞAMASI:       Süreksiz sert ünsüz harflerle ( p, ç, t, k ) biten sözcükler, sesli harf veya sesli harf ile başlayan bir ek aldıkları zaman sonlarındaki sert ünsüz harf yumuşayarak (b, c, d, g, ğ ) olur. BU kurala " sert sesizler  » Devamini Oku

Arap Harflerinin Kaldırılması

Harf Devrimi, Türkiye'de 1 Kasım 1928 tarihinde 1353 sayılı "Yeni Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkında Kanun"un kabul edilmesi ve yeni alfabenin yerleştirilmesi sürecine genel olarak verilen isimdir. Bu yasayla o güne kadar kullanılan Osmanlı Alfabesi'nin yerine, Latin Alfabesi'nin Türkçe'ye uyarlanmış bir biçimi kabul edildi. Tarihçe Türkler 10. yüzyıldan itibaren İslam dini ile birli  » Devamini Oku

Ünlü Harflerin Sınıflandırılması

Ünlü Harflerin Sınıflandırılması Ünlü harfler, çıkış yeri ve dilin durumuna, dudakların durumuna, ağzın açıklığına göre şu şekilde sınıflandırılır: Çıkış yeri ve dilin durumuna göre 1.Kalın ünlüler: a, ı, o, u 2.İnce ünlüler: e, i, ö, ü Dudakların durumuna göre 1.Düz ünlüler: a, e, ı, i 2.Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü* Ağzın açıklığına göre 3.Geniş ünlüler: a, e, o, ö 4.Dar ünlüler:  » Devamini Oku

Türk Alfabesinde Bulunmayan Harfler

Q/q, W/w ve X/x harfleri pek çok batı dilinde vardır. Azerbaycan Türkçesi gibi Latin harflerine geçilen Türk şivesinde Q/q (Kalın k; g için) ve X/x (Hırıltılı h için) kullanılmasına rağmen mevcut Türkiye Türkçesi alfabesinde yer almamaktadır. Bu harflere karşılık gelen harfler sırasıyla k, v, ks, h ile ifade edilir. Örneğin: Batı dillerinde X (iks) taxi, fix gibi sözlerin Türkiye Türkçesindeki iml  » Devamini Oku

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


  Puanı : 6.5 / 10 | Oy : 12 kişi | Toplam : 78

Bu yazıya puan ver..
» Üstadlar Özel Bölümü
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
» Alt-Kültür Başlıklar
Sorun Yanıtlayalım
İletişim