Toplumdusmani.Net *
Yeni

Yazıyı Gönderen: zeus
Gönderilme Tarihi: Tue, 01-Dec-2009
Okunma: 1648 kez
Yazı Boyutu: 15.68 KB

Kaside


Kaside Nedir



Kasideler, genellikle birini övmek ve yermek amacıyla yazılan şiirler, daha çok din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan divan edebiyatı şiirleridir. Kaside şairlerine kaside-gû (kaside söyleyen), kaside-sera ya da kaside-perdaz (kaside yazan) denir. Çok katı bir kalıpla yazılan kasideler, 6 bölümden oluşur.


Türk edebiyatında 13. yüzyılda kullanılmaya başlanır. Nazım birimi beyittir. Beyit sayısı 33–99 arasında değişir. Kasidenin ilk beyitine matla denir. Şair kasidesi içinde matlayı tekrar ederse tecdid-i matla denir. Kasidenin son beyitine makta, şairin mahlasının bulunduğu beyite taç beyit denir. Kasidenin en güzel beyiti beyt-ül kasid olarak isimlendirilir.





Kasidenin Bölümleri


1. Nesip (Teşbib):


*Kasidenin ilk bölümüdür, şiir yönünden en ağır bölümdür.


*Genelde 15–20 beyit olur.


*Şair bu bölümde betimleme yapar; kadın, kış, at, bahar vs. Kasidede baharın tasviri yapılıyorsa:”bahariye”, kışın tasviri yapılıyorsa: “şitaiye”, temmuzun tasviri yapılıyorsa: “temmuziyye”, ramazanın tasviri yapılıyorsa: “ramazaniyye”, atın tasviri yapılıyorsa: “rahşiyye”, hamamın tasviri yapılıyorsa: “hamamiyye” adları kasideye verilir. Rediflerine göre de adlandırılırlar: Su Kasidesi (Fuzulî), Güneş Kasidesi (Ahmet Paşa)...





2. Girizgâh


*Nesip bölümünden methiye bölümüne geçerken söylenen ve basamak görevinde olan beyitlerdir.


*Şair bu bölümde övgüye başlayacağını haber verir.


*1–2 beyitten oluşur.





3. Methiye


*Kasidenin sunulduğu kişinin övüldüğü bölümdür.


*Şiir yönü çok zayıf, dil yönü diğer bölümlere göre çok ağırdır.





4. Tegazzül


*Gazel söyleme anlamına gelir, bütün kasidelerde olması zorunlu değildir.


*Methiyeden sonra şair bir fırsatını düşürüp aynı ölçü ve uyakta bir gazel söyler, buna tegazzül denir.





5. Fahriye


*Şairin kendini övdüğü bölümdür.


*Fahriyeyi en seven şair Nefi\'dir.





6. Tac


*Şairin kendisi hakkındaki yeni düşüncelerini söylediği beyittir.


*2–3 beyit bulunur.


*’Nefi’ çok kullanır.(Tac bir bölüm değil sadece şairin isminin geçtiği beyittir)





7. Dua


*Kasidenin son bölümüdür.


*Birkaç beyit olur.


*Şair burada övdüğü kişinin başarılı, uzun ömürlü, talihinin iyi olması yönünde dua eder.





Kasidenin Tarihi Önemi:


Kasideler, sosyal ve kültür tarihi araştırmacısı için önemli bir belge ve bilgi kaynağı olarak değerlendirilebilirler. Resmî tarihi vesikalar kadar, edebî metinlerin de tarih araştırmacısı için önemli bir belge olduğunu ispatlayacak mühim kaynaklar arasındadır.


Kasideler, ideal devlet adamı profili çizme, sosyal ve ekonomik konularda devrin özelliklerini yansıtma, sosyal hayatın değişik sahnelerini anlatma, tarihî şahsiyetlerin biyografik bilgilerine katkıda bulunma, siyasal ve kültürel tarihin pek çok değişik safhası gibi konularda önemli bir kaynak teşkil ederler. Kasideler konularına göre de değişik adlar alırlar





Konularına Göre Kasideler:


Tevhid: Allah\'ın birliğini anlatan kısa gazel.


Münacaat: Allah\'a yalvarmak yakarmak için yazılır.


Na\'t: Hz. Peygamberi övmek için yazılır.


Methiye: Devlet büyüklerini övmek için yazılır.


Mersiye: Ölüm temalı kasidelerdir.


Hicviyye: Alay etmek amacında yazılan kasidelerdir.


Şehrengiz: Bir şehrin güzelliklerini anlatan kasidelerdir.


Cülusiye: Padişahın tahta geçişine sevinen kişiler için yazılan kasidelerdir.


KASİDE ÖRNEKLERİ


Kaside
Bu şehr-i Sitanbûl ki bî-misl ü behâdır
Bir sengine yekpâre Acem mülkü fedâdır

Bir gevher-i-yekpâre iki bahr arasında
Hurşîd-i cihân-tâb ile tartılsa sezâdır

Altında mı üstünde midir cennet-i a\'lâ
Elhak bu ne hâlet bu ne hoş âb u hevâdır

İnsâf[ı] değildir anı dünyâya değişmek
Gülzâr[ı]ların cennete teşbîh[i] hatâdır

İstanbul\'un evsâfını mümkün mü beyân hiç
Maksûd[ı] hemân sadr-ı kerem-kâra senâdır

Ez-cümle Nedîmâ kulun ey Âsaf-ı devrân
Müstağrak-ı lütf u kerem ü cûd u atâdır
NEDİM


KASİDE-Yİ HÜLYA
\' Sevgili eşime ithaftır \'

Ey divane bülbül gel bahara er
Açılmış goncaya sen de gönül ver.

Ruhuna hoş gelen bir türkü gibi
Seni saracak aşk rüzgarı eser.

Kırmızı renkleri bir kadeh gibi
Açılmış goncalar beni okşa der.

Dayanılmaz arzu varsa içinde
Kanatlarında güç, eksik olmaz fer.

Nereye koyarım diye düşünme
Sinenin üstüdür güzel olan yer.

Tatlı nağmelerle bezenmiş sözler
Kalbin derinine sevdayı eker.

Sevda öyle bir şey ki anlamazsın
İnceden inceye bir derdi döşer.

Unutmak istersin güzelliğini
Sen istedikçe o derine iner.

Bir bedeli vardır güzel sevmenin
Aşık olan çile çekerek öder.

Meyhanelerini mesken tutarsın
Sarhoşu olan ten kendinden geçer.

Sarılır kadehin ince beline
Yudum yudum içer, arzuyla öper.

Her damla düştükçe alevlenir kor
Baktığın yerlere hayali düşer.

Divanedir artık taşıdığın can
Harı söndürmeye çöllere gider.

Leyla\'yı arayan gözlerin artık
Kumların üstünde Mecnun\'a döner.

Her adım attığın yerde o vardır
Serabına doğru seni sevkeder.

Hülya\'yı öveyim tatlı sözlerle
Ne güneş doğacak artık ne kamer.

Güneş doğmayınca sabah olmaz
Günün ilk ışığı olmaz da seher.

Çalkalanan deniz dalgalarında
Yol göstermeyecek artık bir fener.

Azgın dalgalarda yol gösterecek
Tam gönlüme göre istenen rehber.

Ne kadar derinde olsa da yine
Aranıp çıkartmak istenir cevher.

İnciler dizilmiş olur sineye
Bulununca onun gibi mücevher.

Ziyasından yoksun kalmış yıldızlar
Gece karanlıkta Hülya\'yı bekler.

Aşk yarama merhem olacak ilaç
Dünyada Hülya\'dır, ahrette kevser.

Ey divane bülbül onu övmeye
Sözler yetmez gayri, o tek şaheser.

Ey Dermani sende maarifet var
Çile sardıranı sevmektir hüner.

Kulunu seversin Yaradan için
Her sevgi içinde Allah\'ı gizler.

Çektiğin çilenin sevabı varsa
Hem ahirete, hem dünyaya yeter.

Günahtan arınmış olanlardan ol
Kurulunca Hak\'kın önünde mahşer.


Günahı çok olan sana bakınır
Aşık olan canı gıbtayla izler.

Ey Allah\'ım gonca gülün dalında
Sonsuza dek eksik olmasın amber.

Hidayet eyle sen güzel kuluna
Kalbime karşı hep olsun münevver.

Şahadeti eksik etme dilinden
Hak\'kın üzerine olsun mukadder.

Yanlışa düşüp de bocalamasın
Tek kılavuz olsun ona Peygamber.

Onun sevgisi var benim kalbimde
Benim sevgim onda olsun muteber.




Hürriyet Kasidesi Söz Sanatları

1. Beyit : Münharif-Sıdk : Tezat Bab-ı Hükümet : Mecaz-ı Mürsel 2. Beyit : İanet-Hizmet : Tenasüp 3. Beyit : Yere düşmekle cehver sakıt olmaz kadr ü kıymetten : İrsal-i Mesel ve Kinaye. Yere düşmekle cehver : (Zulüm altında millet) : Teşbih Kadr-Kıymet : Tenasüp 4. Beyit : Hak kelimleri her beyitte tekrarlandığı için : Tekrir Gam-Cevr-Minnet : Tenasüp Vücudun mayası – V  » Devamini Oku

Kaside

Kasideler, daha çok din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan şiirlerdir. Kaside şairlerine kaside-gü (kaside söyleyen), kaside-sera ya da kaside-perdaz (kaside yazan) denir. Çok katı bir kalıpla yazılan kasideler, 6 bölümden oluşur Kasidenin Bölümleri • Birinci bölüm 15-20 beyitliktir. Bu ilk bölüme, aşıkane duygular yer alıyorsa “nesib”, bahar, doğa, bayram gibi konu  » Devamini Oku

Hürriyet Kasidesi

Kaside-i Hürriyet (Hürriyet Kasidesi) Namık Kemal’in en kuvvetli şiirlerinden biri olan Vatan / Hürriyet Kasidesi’nin asıl adı, Beslet-i Osmaniyye ve Hamiyyet-i İnsaniyye‘dir. Besalet Kasidesi, Kaside-i Besalet diye de anılır. 1867 yılında, Abdülaziz’in baskı yönetiminden kurtulmanın özlemini çeken bazı aydınlar, “Genç Osmanlılar Cemiyeti“ni kurmuşlardı. Nam  » Devamini Oku

Hürriyet Kasidesi ile Klasik Kaside Arasındaki Farklar

Klasik kaside kişiye sunulmak için yazıldığı için övgü ve abartma doludur. Yaranma amaçlıdır. Namık Kemalin Hürriyet Kasidesi ise; hak, hürriyet, adalet, kanun gibi toplumsal bir konuyu işler. Konu bütünlüğü vardır. Dili sadeleştirme çabası vardır. Ayrıca şiirde kasidenin bölümleri yer almamaktadır.Mahlas kullanılmamıştır.Başlık, temaya uygun olarak verilmiştir. Herhangi bir kişiye ithaf edilmemiş  » Devamini Oku

Divan Edebiyatı Kasidesi ile Hürriyet Kasidesinin Karşılaştırması

Klasik kaside kişiye sunulmak için yazıldığı için övgü ve abartma doludur. Yaranma amaçlıdır. Namık Kemalin Hürriyet Kasidesi ise; hak, hürriyet, adalet, kanun gibi toplumsal bir konuyu işler. Konu bütünlüğü vardır. Dili sadeleştirme çabası vardır. Ayrıca şiirde kasidenin bölümleri yer almamaktadır.Mahlas kullanılmamıştır.Başlık, temaya uygun olarak verilmiştir. Herhangi bir kişiye ithaf edilmemiş  » Devamini Oku

Hürriyet kasidesinde biçim ve içerik yönünden görülen yenilikler

Soru : Hürriyet kasidesinde biçim ve içerik yönünden görülen yenilikler nelerdir? Cevap : Klasik kaside kişiye sunulmak için yazıldığı için övgü ve abartma doludur. Yaranma amaçlıdır. Namık Kemal; hak, hürriyet, adalet, kanun gibi toplumsal bir konuyu işler. Konu bütünlüğü vardır. Dili sadeleştirme çabası vardır. Ayrıca şiirde kasidenin bölümleri yer almamaktadır. Mahlas kullanılmamıştır  » Devamini Oku

Günümüz Türkçesiyle Hürriyet Kasidesi

1.Çağın değer yargılarını doğruluktan ve samimiyetten sapmış görerek kendi arzumuz ve saygınlığımız ile devlet kapısından ayrıldık. 2.Kendini insan bilenler halka hizmet etmekten usanmaz, mürüvvet sahibi olanlar zavallılara yardım etmekten kaçınmaz. 3.Eğer millet, hor görülmüşse onun şanına bir eksiklik geleceğini sanma; yere düşmekle cevher, değerinden özünden birşey kaybetmez. 4.Vücu  » Devamini Oku

Hürriyet Kasidesinin Teması

Hürriyet Kasidesi’nin teması: - Hürriyet sevgisidir. Divan şiirinde işlenen temalar daha bireyseldir. Şairler, toplumun sorunlarıyla ilgili çok fazla eser vermemişlerdir. Değişen çağla birlikte insanların sorunları da artmış ve değişmiştir. Osmanlı devleti, 19. yüzyılda birçok sorunla baş etmeye çalışırken, bireysel ve toplumsal sorunlar çığ gibi büyümüştür. Namık Kemal’in eseri de  » Devamini Oku

Hürriyet Kasidesinin Yapı Özellikleri

1. a. Bu tür ses benzerlikleri ile şiire has bir ahenk yakalanmıştır. Şiirlerde bu tür ses benzerlikleri redif ve kafiye şeklinde isimlendirilirler. Tekrar eden “-den” ler redif, “-et’ler tam kafiyedir. b. Bu kelimeler, kendine özgü bir söyleyiş tarzı, ritim oluşturacak şekilde şiirde kullanılmıştır. Dik­kat edilirse bütün kelimelerde ünlü harflerin uzun okunması gerekl  » Devamini Oku

Hürriyet Kasidesiyle Makber Karşılaştırması

Hürriyet kasidesiyle makber karşılaştrmasını etkinlik halinde istiyorum ödevim var.

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
» Üstadlar Özel Bölümü
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
» Alt-Kültür Başlıklar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç