Toplumdusmani.Net *
Yeni
Küçük Ünlü Uyumu Nedir ?

Gönderen: zeus  Tarih: 16:34:11 05.26.2010

Ünlülerin düzlük-yuvarlaklık , darlık-genişlik bakımın­dan birbirlerine uygunluğuna küçük ünlü uyumu denir. Türkçe bir sözcüğün ilk hecesinde düz bir ünlü varsa (a, e, ı, i), daha sonraki hecelerde de düz ünlüler gel­mek zorundadır.

ÖRNEK
Bakıcı, aşınma, bilge, çayır, yayla, ...
Türkçe sözcüğün ilk hecesinde yuvarlak bir ünlü varsa (o, ö, u, ü), sonraki hecelerde ya dar-yuvarlak olan "u, ü" ya da geniş-düz olan "a, e" gelir.

ÖRNEK
Gözlük, sorgu, söylemek, görüş, gülmek...

UYARI 1 : Geniş-yuvarlak olan "o,ö" ünlüleri, Türkçe sözcüklerin yalnızca ilk hecelerinde bulunabilir (-yor eki dışında). Orta ve son hecesinde geniş-yuvarlak "o,ö" bulunan sözcükler Türkçe değildir.

ÖRNEK
Horoz, şoför, doktor, televizyon, radyo...

NOT: Bazı bileşik sözcüklerde ve ünlemlerde ilk hece dışında "o,ö" bulunabilir.

ÖRNEK
Dereotu, Çukurova, ayol, öhö, oho...

UYARI 2 : ilk hecesinde yuvarlak ünlü bulunan söz­cüğün ikinci hecesinde düz-geniş "a,e" varsa, üçün­cü ve sonraki hecelerde düz kuralı devreye girer; yani düz-genişten sonra düz olan ünlüler "a,e,ı,i" gelir, tekrar yuvarlak ünlü gelemez.

ÖRNEK
Söyleşiler, konuşamamış, sorgulanmamış, gözetlen­di, bozulmamış, ..

UYARI 3 : Bazı sözcüklerde düz-geniş ünlüden sonra "b, m, v" ünsüzleri varsa, sonraki ünlü dar-yuvarlak olur.

ÖRNEK
(yağmur) (Çamir) (kabık) (kavırmak) (savırmak) Yağmur, çamur, kabuk, kavırmak, savurmak...
UYARI 4 : "-yor" eki, küçük ünlü uyumunu her zaman bozar.

ÖRNEK
Bakıyor, içiyor, söylüyor, görüyor, konuşuyor...

UYARI 5 : Yabancı ve bileşik sözcüklerde küçük ünlü uyumu aranmaz.

ÖRNEK
Malûm, mektep, başçavuş, içliköfte, Çukurova, ...

UYARI 6 : Küçük ünlü uyumuna uymayan sözcüklere getirilen ekler, sözcüğün son ünlüsüyle uyuma girer.

ÖRNEK
Doktorun, masörün, futbolu, çamursuz, yağmurlu...
YORUM GÖNDER
Yorum Kuralları*
YORUMUNUZ SİTE SAHİBİ UYGUN GÖRÜP ONAYLARSA YAYINA GİRECEKTİR.
Başlık*
Mesaj Simgesi*
Mesaj*
url email imgsrc image code quote
Örnek
bold italic underline linethrough   


 [daha...]
Seçenekler*
Smileyleri Göster 
Xoops Kodlarını Göster 
Otomatik Satır Bütünlüğü 
 

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç