Anasayfa > Sözlük > I > Ispela


Reklamlar
Sonuç : Hiçbir ilgili yazı bulunamadi..
ispela: trabzon maçkada bir köy (ocaklı). rum sözlüklerinde spelia adı, eski hellence’de spelaıon “mağaralık” anlamına gelir. bu duruma göre bu adın yunanca olduğu anlaşılır. trabzon tahrir defterleri’ nden, ispela nam-ı diğer hava sözcüğünden de anlaşılacağı gibi burada etnik bir karışımın olduğu anlaşılmaktadır. bu etnik karmaşanın biz türklerin lehine sonuçlandığını, ispela’nın diğer adı olan arapça hava ve hava’nın bir mahallesi olan tsintzi / cinci adlarından anlayabiliriz. ispela bir rum köyüdür, ama daha sonraları rumlar bu köyde görülmez. rum deyişi olayların rumlar aleyhine geliştiğini yansıtmaktadır. anlaşıldığına göre, ispela bir rum köyüydü. xvı. yüzyıl ortalarına kadar burada katıksız rum halkı yaşarken daha sonraları buraya türklerin yerleşmesi ve rumların sayılarının azalması ile bir türk köyü kimliği kazandık.
ispela halkının karakter ve fiziki yapılarından çevredeki halklardan farklılıklar gösterdiği gözlenmektedir. bu halkının kökenlerini, köyün adını doğasından aldığını bildikten sonra, tespit etmek güçleniyorsa da, elimizdeki bizans döneminden kalma belgeler bu güçlüğü aydınlatacak mahiyettedir.
berliner byzantische arbeit (berlinler bizans çalışmaları) serisi altında 59 cilt olarak yayınlanan eser, vı-ıx. yüzyıllar arasında balkanlarla anadolu arasında meydana gelen etnik değişiklikleri içeren ayrıntılı bir eserdir.
bu kaynaktan edindiğine göre, ıx. yüzyıl yarılarında iranlı hurremiler meshebinin kaçkınlarından 30 bin kişinin bizans imparatorluğuna sığındıkları ve bunlardan binlercesinin pontos bölgesine yerleştirildikleri ve burada hıristiyanlaştırıldıkları söylenir. (s104).
nam-ı diğer hava mahallesi, maçka’nın köklü ve saygın hanedanı eyüboğullarının yerleştikleri bir mahalledir. kırzıoğlu eyüboğullarının atalarının 1507 yılında silvan’dan gelip şehzade selim’e sığınan ve maçka da yerleştirilen bir hanedan olduğunu bildirir.
ispela’da rumlar’ın sayılarının giderek azalmasından yakınan yöre rumlarının ifadelerine, ispela adının hava adına çevrilmesine ve hava’nın bir mahallesinin cinci adı ile anılmasına dikkat edildiğinde, ispela köyü sakinleri iran dan kaçıp pontos yöresine yerleştirilen binlerce kişiden bir bölümü olduğu kanaatine varıyoruz. eyüboğullarının da maçka’nın başka yerlerine değil de ispela’ya yerleştirilmeleri. iran’lı hurremilerle bir yakınlaşmadan başka bir şey değildir. trabzon tahrir defterlerinde, 1485 de 45 hanede 219, 1515 de 77 hanede 397 ve 1553 de 91 hanede 453 rum nüfusu gösterilir. şuanda ispela’nın bir mahallesi olan kostordos ayrı bir köy olarak aynı defterlerde yerini almaktadır.
mauntantos bugünkü teşkilatta köy statüsünden çıkartılıp ispela/ocaklı köyünün bir mahallesi olan bu köy vazelon belgelerinde, muntaniten yer adı olarak geçer osmanlı belgelerinde mudanya köyü burası olmalıdır. 1485 de 21 hanede 109, 1515 de 1 müslim 28 rum hanesinde 153 ve 1553 de 1 müslim 19 rum hanesinde 100 nüfus gösterilir. maçka kitabında 250, 1920 de 200 rum’dan oluşan bir köydür. rum kaynakları olmasaydı bu mahallenin adının türk adından geldiği hiçbir zaman düşünülemezdi. moutoglıs adı ile geçen bu yerin türkçe mutioğlu anlamına belirtilir.

alıntı: ilyas karagöz (trabzon yer adları)

Ispela | Ekleyen: | Tarih: 02-Sep-2007 13:17. | Bu yazı 2973 kez okundu..

Ispela ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Bu yazıya henuz resim eklenmemiş..
» ispela resimleri

  Puanı : 5.7 / 10 | Oy : 6 kişi | Toplam : 34

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Bi soru sor
İletişim