Anasayfa > Sözlük > D > Doğa bilimleri


doğa bilimleri

doğa bilimlerinin konusu doğada olup biten olaylardır. bu bilimler genelde doğada olup biten olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini (determinizm), deneysel araçlara baş vurarak, elde ettikleri verilerle doğayı açıklamaya çalışırlar. doğa bilimlerine geleneksel bilim anlayışından kalan bir saplantı nedeniyle pozitif bilimler de denir. ancak bilim bir bütün olduğunu göre bunun bir kısmına pozitif dersek diğerlerine de negatif demiş olmuyor muyuz? belki bu anlayışın bir yansıması olarak bazıları sosyal bilimleri bilim saymazken, sosyal bilimlere en yakın bilimlerin başında gelen matematik de pozitif bilimler arasında sayılır. oysa matematik sosyal bilimlerden daha soyuttur ve varlığını soyut bilgilerle inşa ettiği kavramla ifade eder.

pozitif bilimsel bilginin ise beş özelliğinden bahsedilir. bunlar:
a- bilimsel bilgi, belli bir metodu olan bilgidir.
b- bilimsel bilgi, genelleştirilmiş bir bilgidir.
c- bilimsel bilgi, kesin bir bilgidir.
d- bilimsel bilgi, birleştirilmiş bir bilgidir.
e- bilimsel bilgi, objektif bir bilgidir.

yukarıdaki özellikler, pozitivist bilim felsefesi anlayışından kaynaklanan bilimsel bilginin genel özelliklerini yansıtır. bu özellikler, doğa bilimleri (fen bilimleri), bunlar arasında da özellikle fizik esas alınarak ifade edilmiştir. ancak, bilimsel bilginin ne oranda objektif olduğu veya olabileceği günümüzün bilim felsefecileri tarafından tartışılmaktadır. örneğin, thomas kuhn’a göre, bilim adamı herhangi bir teoriyi kabul ederken kendisinin ve içinde bulunduğu sosyal grupların değerleri, ihtiyaçları, istek ve beklentilerini dikkate alır. bir başka deyişle, aynı fenomeni açıklayan iki rakip teoriden hangisinin kabul edileceği değer, ihtiyaç, istek ve beklentiler gibi sübjektif unsurların etkisi altındadır. aynı soruyu “genellilik” özeliği içinde sorabiliriz.

bilimsel bilgide genellilik sosyo-kültürel bilimler için ne derece geçerlidir? belli bir topluma ilişkin olgulardan hareketle elde ettiğimiz gerçeklikleri ne oranda genelleştirebiliriz? bilimsel bilginin genellilik ilkesi sosyal bilimlerde en tartışmalı konuların başında gelmektedir. örneğin, bütün toplumlarda aile yapısı ortak özellikler göstermesine karşın önemli farklılıklar da gösterir. çünkü aile, sadece bir kaç bireyin bir arada bulunmasından oluşan bir sosyal grup değil, aynı zamanda bu grubun kendine özgü değerleri olan, grup içi ilişkilerini bu değerlere göre sürdüren bir birimdir. kültürel değerlerin toplumdan topluma değişiklik gösterdiği de bilinen bir gerçektir. öyleyse, sosyal bilimlerde genellilik ilkesini doğa bilimlerin- de olduğu şekliyle kabul edemeyiz. tabii ki bu, sosyal-bilimsel bilginin doğa-bilimsel bilgiden daha az objektif olduğunu göstermez.

sosyolojinin bağımsız bir bilim olarak ortaya çıktığı 19. yüzyılda sosyal olaylara doğa bilimlerinden, özellikle de fizikten alınan yöntemlerle yaklaşılıyordu. comte ve diğer pozitivistler doğa bilimleri ile sosyoloji arasında bir metot farklılığının olabileceğini dikkate almamışlardı. bu pozitivist yaklaşım 20. yüzyılın başlarına kadar, kısmen de 1950’lere kadar devam etmiştir. oysa sosyal bilimlerde daha çok "anlama” ve “yorum" söz konusudur. bir sosyal grubun davranışını ona dışardan bakarak deği1, onun içine girerek, onun kültürünü, değerlerini anlayarak, ortaya konulan davranışları da bu kültür ve değerler ekseni içerisinde yorumlayarak açıklayabiliriz.

Doğa bilimleri | Ekleyen: | Tarih: 02-Sep-2007 13:24. | Bu yazı 11583 kez okundu..

Doğa bilimleri ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Atatürk'ün Sosyal Bilimlerin Gelişmesine Yönelik Yaptığı Çalışmalar

Devamini Oku
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün bilime ve bilimsel araştırmalara büyük önem verdiği herkesçe bilinmektedir. Atatürk’ün en büyük amaçlarından biri de Türkiye’yi çağdaş bir ülke hâline getirmek ve Avrupalı devletler seviyesine çıkarmaktır. Bunu yaparken en büyük yol gösterici olarak bilimi kabul etmiştir. Atatürk’ün yaptığı inkılaplar incelendiğinde, bu inkılapların aklın ve bilimin önderliğinde yapıldığı, modern yenilik ve gelişime açık bir özelliğe sahip olduğu görülmektedir. Bir ülkenin...

Doğal Göller

Devamini Oku
Doğal göller, tektonik, volkanik, karstik olaylar ile akarsular, buzullar, dalga ve akıntıların etkisiyle oluşur. Bu olaylar, tek basına göl oluşumuna sebep olduğu gibi, bazı durumlarda birden fazla olayın etkisiyle oluşmuş göller de vardır. Ülkemizin doğal göllerini; tektonik, karstik, set, volkanik, sirk ve karma yapılı göller olarak gruplandırabiliriz. 1. Tektonik Göller Bu göller, yer kabuğu hareketi sonucunda oluşan çanakların sularla dolması ile meydana gelir. Ülkemizin tektonik gölleri, genellikle yer kabuğunun hâlâ hareketli olduğu ...

doğaçlama

Devamini Oku
dogaçlama: 1- betige dayanmayan içe dogdugu gibi oynama ve konusma. 2- oyun sirasinda, beklenmedik bir ters durum karsisinda durumu kurtarmak için betikte olmayan hareketler yapip sözler söyleme. güldürmek amaciyla daha önceden saptanmamis hareketlere ve sözlere 3- daha önceden saptanmis betik üzerinde dogaçlamalara gitme (örn: orta oyunu, commedia dell'arte). 4- güldürmek amaciyla daha önceden saptanmamis hareketlere ve sözlere yönelme; bu sonuncusu tiyatro sanati açisindan olumsuzdur. ...

Karadeniz Bölgesinin Doğal Bitki Örtüsü

Devamini Oku
Özet : Her mevsimi yağışlı geçen ve sıcaklığın yeterli olduğu Karadeniz kıyı şeridinde gür ormanlar bulunur. İklim şartları ormanların kıyıdan başlamasına sebep olmuştur. Ancak insanların kıyıda yerleşmek ve tarla açmak maksadıyla yaptıkları tahribat sonucu ormanların alt sınırı bir çok yerde 200 - 300 metreye çekilmiştir. Kıyıdan yaklaşık 700 metreye kadar geniş yapraklı onnanlar yer tutar. Kayın, kestane, kızılağaç, meşe, gürgen bu kuşaktaki başlıca ağaç türleridir. 700 - 1500 metreler arasında karışık yapraklı ormanlar bulunur. Bu kuşakt...

doğa bilimleri

Devamini Oku
doğa bilimleri doğa bilimlerinin konusu doğada olup biten olaylardır. bu bilimler genelde doğada olup biten olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini (determinizm), deneysel araçlara baş vurarak, elde ettikleri verilerle doğayı açıklamaya çalışırlar. doğa bilimlerine geleneksel bilim anlayışından kalan bir saplantı nedeniyle pozitif bilimler de denir. ancak bilim bir bütün olduğunu göre bunun bir kısmına pozitif dersek diğerlerine de negatif demiş olmuyor muyuz? belki bu anlayışın bir yansıması olarak bazıları sosyal bilimleri bilim saymazk...

Doğal Nesne

Devamini Oku
Doğal Nesne Nedir ? Doğal nesne insan elinden çıkmayan kendılıgınden yada dogal yollarla olusan varlıklardır dag denız ova vb. Örneğin: Pamukkale, boğazlar, şelaleler, peri bacaları gibi. Nesne Nedir ? Belli bir ağırlığı ve hacmi, rengi olan her türlü cansız varlık, şey, obje. ...

Türkiyede Ulaşımı Etkileyen Doğal ve Beşeri Faktörler

Devamini Oku
Ulaşımı etkileyen en önemli doğal faktör yer şekilleridir. Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde dağların kıyıya paralel uzanması ve ortalama yükseltinin fazla olmasından dolayı ulaşım yolu açmak çok zor olmaktadır. Bunun yanında köprü ve tünel yapımı maliyeti artırmaktadır. Ayrıca dağları yaran derin akarsu vadileri ulaşımı zorlaştırmaktadır. İklim koşulları da ulaşımı önemli ölçüde etkiler. Don olayı, kar, sis ve seller ulaşımı engeller veya zorlaştırır. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’nde kar yağışı ve don olayları, Karadeniz BölgesiR...

Doğal Bitki Örtüsü

Devamini Oku
Belirli bir alan içerisinde bulunan, doğal, damarlı (vasküler), bir yıllık, iki yıllık ve çok yıllık bitkilerin oluşturduğu bitki topluluğu. Bitki örtüsünü oluşturan elemanlar ağaç, çalı ya da yarı çalı bitkiler de olabilir. Bu bitkilerin hepsi bir araya gelerek, alanın bitki örtüsünü oluşturur. ...

Doğal Gaz

Devamini Oku
Doğal gaz; havadan hafif, renksiz ve kokusuz bir gazdır. Yer altında, petrolün yakınında bulunur. Yeryüzüne çıkarılışı petrolle aynıdır, daha sonra büyük boru hatları ile taşınır. Fosil yakıtlar grubundan hidrokarbon esaslı doğalgaz, yer altında gözenekli kayaların boşluklarına sıkışmış olarak yada petrol yataklarının üzerinde gaz halinde büyük hacimler şeklinde bulunur. Doğalgaz; %95 metan, az miktarda da etan, propan atom, bütan ve karbondioksitten oluşan renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır. Doğalgaz kokusuz olduğundan kaçakların ...

Gereksiz Sözcük Kullanılmasından Doğan Anlatım Bozuklukları

Devamini Oku
Gereksiz Sözcük Kullanılması Cümlede gereksiz sözcük kullanılması anlatım bozuk-uğuna yol açar. Bir cümlede gereksiz sözcük bulun-:.:unu anlamak için, sözcük cümleden çıkarılır. Bu durumda cümlenin anlam ve anlatımında bir bozul­ma oluyorsa o sözcük gerekli, olmuyorsa gereksizdir. Örneğin; "Herkesi eleştirip tenkit etmek bize hiçbir yarar ağlamaz." cümlesinde "eleştirip" sözcüğünün verdiği anlamla "tenkit etmek" sözcüğünün verdiği anlam aynıdır. Öyleyse bu cümlede "eleştirip" sözü gereksizdir. Cümleden çıkarılmalıdır. "İki kardeş...

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Bu yazıya henuz resim eklenmemiş..
» doğa bilimleri resimleri

  Puanı : 4.6 / 10 | Oy : 8 kişi | Toplam : 37

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım
İletişim