Toplumdusmani.Net *
Yeni
Anasayfa > Sözlük > P > Prometheus


Prometheus Nedir

prometheus - prometheus titanlar soyundandır. hesiodos’un söylediğine göre; titan iapetos’la okeanos’un kızı kleymene’nin oğludur. prometheus’un annesinin adı kaynaklarda farklılık gösteriyor. annesi bazı kaynaklar okeanos kızı asia, diğer bazı kaynaklarda ise yine okeanos’un diğer kızı kleymenedir. iapetos’un dört tane oğlu olur; atlas, menoitios, prometheus ve epimetheus’dur. kardeşlerinden epimetheus prometheus’a göre zıt kişilikteydi “beceriksizler şahı”diye anılırdı .prometheus’un evlendiği karısının adı da yazardan yazara değişir. genelde kelaino ve ya klymenedir. çocukları ise tufan mitosunda da rol oynayan deukalion , lykos ve khimaireus, bunların yanına bazen aitnaios, hellen ve thebede eklenir.
bu dört kardeşinde kaderi korkunçtur . bunlardan iki tanesi; menoitios ile atlas zeus’a karşı geldiklerinden, diğer titanlarla birlikte cezalandırılmışlardır. atlas dünyanın bittiği yerde hesperidesler’in önünde gök kubbeyi omuzlarında taşıma cezasına çarptırılmıştı. homeros’a göreyse; atlas gökle yeri ayıran sütunları taşır . menoitos’u yıldırımlara çarparak yerin dibine kapatır. prometheus ile epimetheus’un ise cezaları başka türlü oldu. prometheus’u ise bir dağa zincirleterek ciğerini bir kartala yedirtir.diğer kardeşi epimetheus’un başına bela olsun diye ilk kadını yaratır ve ona gönderir. bunların ikisi de insanın yaratılmasında önemli rol oynadılar.
zeus’un böyle korkunç cezaları iapetos oğullarına vermesinin nedenini; bu dört titan oğlunun aldıkları sıfatlardan anlıyoruz. bu dört titan’da akıl yönünden üstündürler ve bu üstünlükleriyle övündükleri gibi, sürekli olarak zeus’a karşı gelirler . zeus akıl gücünü elinde tutar ve bu gücü başkasında görmesi de onu çok öfkelendirir. bunun yanında prometheus sürekli olarak zeus’un bu öfkesinin körükler durur. zekasını ve geleceği önceden görme gücünü zeus’u aldatmak küçük düşürmek için kullanır.
iapetosoğulları içinde en akıllı ve en bilge olan prometheus, titanların ayaklanmasında kendi soyunun yenileceğini önceden görmüş, kardeşi epimetheus’u da ikna ederek, zeus’un yani olymposlular’ın yanında yer almışlardır. ‘olayları gören’ , ‘önlemleri zamanın da alan prometheus zekayı , kurnazlığı, kişilinde somutlaştırmayı da bilmiştir. athena’nın doğumunda da yer alan prometheus , ondan uygar bir hayat için ne gerekliyse hepsini öğrenmiş ve bunu başına gelecekleri bildiği halde insanlara sunmaktan onların yanında yer almaktan çekinmemiştir.
prometheus’un adı önceden gören anlamına gelir. gaia’nın nasıl ki kronos’un devrileceğini gördüğü gibi, zeus’un da bir gün oğlu tarafından devrileceğini bilir. fakat bu sırrı zeus’a söylemekten kaçınırdı.
prometheus'un ateşi çalması
zeus ölümlüleri ve onların koruyucusu prometheus’u cezalandırmak amacıyla, ve bir daha etlerini pişirmesinler diye ateşi saklar. ne var ki, kurnaz prometheus zeus’u bir kez daha kandırır. olympos’a çıkar, orada güneşin alev alev yanan tekerleğinden bir kıvılcım çalar ve bunu bir rezene kabı içine koyarak ve insanlara götürür. başka bir anlatıma göre prometheus ateşi hephaistos’un ocağından çalmıştır. zeus, ateşi tekrar insanlarda görünce daha çok öfkelenmiş. hem insanları hem de kendisine karşı gelen prometheus’u cezalandırmak için yeni çareler düşünmüş.
zeus ateşi çalıp insanlara vermesinden dolayı, prometheus’u korkunç bir cezaya çarptırdı.onu zincirlerle kaukasos dağında kayaya bağlatarak, kara ciğerini ekhidna ile typhondan doğma bir kartala yedirtti. kartal her gün gelip karaciğerini yiyiyor, ve yenilen ciğer her gün yeniden oluşuyordu. bu konuda hesiodosta olmayan detayları aiskhylos’un anlattıklarından öğreniyoruz3. zeus’un geleceğiyle ilgili bir sırrı yalnızca prometheus biliyordu. zeus bir kadınla evlenecekti. bununla çiftleşmesinden doğacak çocuk, zeus’un egemenliğine son verecekti. zeus bu cocuğun kimden olacağını öğrenmek ve gelecekte de tahtını koruyabilmek için prometheus’un ciğerini yiyen kartalı öldürmesi için herakles’i gönderdi. herakles, ekhidna ve typhondan doğma kartalı bir okla öldürdü. zeus oğlunun bu başarısından çok memnun olmuştu. prometheus’u yeniden tanrılar katına kabul etti . başka bir anlatıya göreyse herakles sadece kartalı öldürdü. fakat prometheus’un zincirlerden kurtulması için tekrar ölümsüz olması gerekmekteydi. işte bu sırada kentaurlarla teselyanın efsanevi
halkı lapitler arasındaki savaşta, yanlışlıkla herakles’in okuyla yaralanan kentauros kheiron, bu acıdan kurtulmak için ölmek istedi. ölümsüz olduğu için ölümsüzlüğünü kabul edecek
birini bulması gerekiyordu. prometheus bunu kabul etti ve onu çektiği acılardan kurtardı. kendiside tekrar özgürlüğüne kavuştu ve ölümsüz oldu. prometheus bildiği sırrı açıkladı;
zeus, nereus kızıtthetise gönül vermişti. bu birleşmeden doğacak çocuk, babasından daha güçlü olacaktı. zeus’u tahtından indirecekti. bu sırrı öğrenen zeus, thetis’i bir ölümlüyle evlendirmeyi ister. thetis ise kendisine eş olarak seçilen peleus’la evlenmemek için, deniz kızlarına has yeteneklerini kullanarak, kılıktan kılığa girdi. fakat sonunda peleus’la evlenmeye razı oldu. peleus’la thetis, olyposta, tanrılar sofrasında yapılan evliliklerinden, daha sonra akhilleus doğdu.
pandora
zeus prometheus’dan sonrada, onun suç ortağı olarak gördüğü, erkekleri cezalandırır. onlar için kötülük kaynağı olarak gördüğü kadını yaratır. zeus, tanrıçalara benzer görünümde çekici kılmasını ve topraktan su ile yoğurmasını hephaistosa buyurur. athena bedenini uyumlu olarak süsler. el işlerini, kumaşlar, dokumasını öğretir. ve süslü kuşağını beline sarar. afrodithe yüzüne dayanılmaz arzu ve zarafet serper. kharitler boynuna altın gerdanlıklar takarlar, horalar çiçeklerle saçlarını donatırlar, haberci hermes ise ona şeytani bir zeka ve kandırma becerisini üfler, ayrıca konuşma yetisini de verir. son olarak kıza can versinler diye zeus, dört rüzgara esmesini söyledi. bu yaratılan kadına “bütün tanrıların armağanı” anlamına gelen pandora adının verirler. zeus pandora’ya kapalı bir kutu vererek, epimetheus’a gönderir. prometheus daha önceden kardeşini, zeusdan hiçbir armağan almaması konusunda uyarmıştır. epimetheus kardeşinin öğütlerini dinlemedi. pandora’nın çekiciliğine karşı koyamadı ve onunla evlendi. o zamana kadar insanlar, kötülüğü, hastalığı, sıkıntıyı bilmiyorlardı. yeryüzüne, bütün kötülükler bir kutunun içinde gönderilmişti. tek yapılacak hata kutunun açılması olacaktı. pandora’da merak edip yanında getirdiği kutuyu açınca; acılar,dertler, hastalıklar ,yaşlılık, kıskançlık, delilik, ahlaksızlık ,açlık yeryüzüne yayıldı. kutudan tam umut dışarı çıkmak üzereydi ki, pandora kutuyu kapattı.kutuya sadece umudu sokabilmişti. umut hala insanlara, kötülüklere karşı durma, acılarını hafifletme cesaretini veriyor.
tufan
pandora’nın yaratılması ve yeryüzüne gönderilmesinden sonra, insan soyu çoğalmaya başlar. beraberinde kötülüklerde çoğalır. insanlar tanrılara yüz çevirirler. zeus, insan ırkını suyla yok etmeye karar verir. ıslak kanatlı yelleri sarar ortaya, ırmaklar, dereler, hızla ağaçları, hayvanları, insanları, evleri sürükler. denizler birbirine karışır. sonunda tanrı sakinleşince bir kayıktaki kadınla erkeği fark eder; prometheus’un oğlu deukalion’nu ve epimetheus’la pandoranın kızı pyrrha’yı tanır. onları parnassos’a, su yüzeyinde görülen tek dağa yönlendirir. ikisi de, tanrılara şükrederler. themis onlara, annelerinin kemiklerini alıp omuzlarının üzerinden atmalarını söyler. deukalion, bu sözlerden anladığı; her şeyin anası olan yerin kemiklerinden, taşların kastedildiğini anlar. deukalionun attığı taşlardan erkekler pyrrha’nın attıklarından kadınlar türer.

Prometheus | Ekleyen: | Tarih: 02-Sep-2007 16:22. | Bu yazı 14719 kez okundu..

Prometheus ile ilgili diğer yazılar..



 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç