Anasayfa > Sözlük > A > Analitik Felsefe


Reklamlar
Analitik felsefe akımı, 1900'lü yılların geleneksel düşünce sistemlerini eleştirerek kurulan ve felsefesini bu yönde geliştiren bir felsefe okuludur.

Bu akım, analitik felsefe dışında; Analiz, Oxford Felsefesi ve Cambridge Analiz Okulu gibi adlarla da anılmaktadır.

Analitik Felsefe Akımının Kurucuları ve Üyeleri

Analitik felsefenin kurucuları Cambridge filozofları G.E.Moore ve Bertrand Russell'dir. Bu filozoflar; Gottlob Frege, Ludwig Wittgenstein, Rudolf Carnap, Kurt Gödel, Karl Popper, Hans Reichenbach, Herbert Feigl, Otto Neurath ve Carl Hempel gibi isimlerden etkilenmişlerdir.

Russell ve Moore'u İngiltere'de C. D. Broad, L. Stebbing, Gilbert Ryle, A. J. Ayer, R. B. Braithwaite, Paul Grice, John Wisdom, R. M. Hare, J. L. Austin, P. F. Strawson, William Kneale, G. E. M. Anscombe ve Peter Geach; Amerika'da ise Max Black, Ernest Nagel, C. L. Stevenson, Norman Malcolm, W. V. Quine, Wilfrid Sellars ve Nelson Goodman Avustralya'da A. N. Prior, John Passmore ve J. J. C. Smart takip etmişlerdir.

Analitik Felsefe Anlayışı

Analitik felsefe Hegel kökenli "Mutlak Gerçeklik" kavramı ve idealist sentezine karşı bir reaksiyonu temsil eder. İdealist felsefede; gerçeğin görünüşlerden büsbütün bağımsız olduğu ve felsefenin de bu bağımsız alanla ilgilendiği kabul edilmekteydi. Analitik felsefede ise felsefenin işlevinin duyularımızdan bağımsız olduğu varsayılan veya inanılan alanla ilgili spekülasyon yapmak değil, bilgi dediğimiz şeyin hangi anlamda bir bilgi olduğunu lingüistik araştırmalarla analiz etmek ve felsefeden entelektüel kargaşa veya yanlış anlama gelen ve hatta yanlış sorulan soruları ayıklamak olduğunu kabul edilmektedir.

Analitik Felsefe Hakkında Ek Bilgiler

Analitik felsefe pozitivizmin 20. yüzyılda çağdaş bir görünüm almış şeklidir. Neo-pozitivizm ya da mantıkçı pozitivizm olarak da bilinen bu anlayışa göre felsefenin asıl uğraş alanı dildir.

Bu yaklaşıma göre felsefe; varlık, değer ve tanrı üstüne doğruluğu test edilemeyen öğretiler öne sürmemelidir. Felsefenin görevi dildeki kavramları çözümlemektir. Bu felsefe anlayışına göre bilime dayanan bilgi doğru bilgidir. Bir bilginin doğru olup olmadığını anlamak için de bilginin analizi gerekir. Bu amaçla bilimin kullandığı önermelerin kuruluşu ve yapısı incelenir. Bu da dil analizidir.

Analitik felsefeye göre felsefede ortaya çıkan sorunlardan birisi bulanık mantıksal çıkarımlar; diğeri değişik anlamları olan sözcüklerin bir birine karıştırılmasıdır. Bu nedenlerden kaynaklanan sorunları çözmek için de bulanık mantıksal çıkarımlar yerine açık-seçik mantıksal çıkarımlar oluşturmak ve tek anlamlı sözcüklerden oluşan yapay bir dil sistemini kurmak gerekir.

Bu akımın başlıca temsilcileri; Ludwig Witgenstein, Moritz Schlick, Rudolf Carnap ve Hans Reichenbach’tır.

Analitik Felsefe Akımı Nedir ?

2. dünya savaşı’ndan sonra ingiltere’de ve abd ile bazı iskandinav ülkelerinde yaygınlaşan ve felsefenin asıl uğraş alanının dil ve dildeki kavramları çözümlemek olduğunu, bu yolla “kafa karışıklığı” yaratan geleneksel felsefe sorunlarının çözülebileceğini savunan felsefe akımı.

akımın kurucusu ve en büyük temsilcisi avusturyalı filozof ludwig wittgenstein’dir. 1945-60 yılları arasında gelişen analitik felsefe bir ölçüde ingiliz düşünürleri bertrand russel ve g.e. moore’un 1900’lerden başlayarak geliştirdikleri gerçekçilik ve çokçuluk düşüncesinden türemiş olan 1930’ların mantıksal olguculuğunun devamıdır.

analitik felsefenin temel hareket noktası felsefenin tek konusunun dil olduğu anlayışıdır. 20. yüzyıl başlarında gelişen mantıksal olguculuktan felsefenin kendisinin bilgi üretmediği görüşünü ve felsefe tarihinde yapıt vermiş düşünürlerin aslında dilin yarattığı sorunlarla uğraşmış oldukları görüşünü devralan analitik felsefe, felsefenin dilsel yapıları çözümlemekte asli uğraşını bulabileceğini savundu.

analitik felsefe, russel ve mantıksal olgucuların anlayışların temelinde yatan, mantık aracılığıyla bir mükemmel biçimsel dil kurmayı amaçlar. ancak bu amacından uzak kalarak gündelik dile yönelmiştir. buna göre sağduyunun kaynağı olan ve “sıradan” insanların konuştukları dil, zaten tam ve yetkindir. felsefeye düşen, dilin bu gündelik kullanımının dışına çıkması sonucu beliren sahte sorunları gidermektir.

Analitik Felsefe | Ekleyen: | Tarih: 21-Nov-2011 18:18. | Bu yazı 13165 kez okundu..

Analitik Felsefe ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Varlık Felsefesi

Devamini Oku
Prof. Dr. İsmail Özçelik'e gönülden teşekkürlerimizle. VARLIK FELSEFESİ Felsefenin temel ilgi alanlarından birisi de, varoluşu, bizzat varlığı, araştırmaktır. Bir varlık gerçekten var mıdır. Eğer varsa, nasıl varolmuştur. Bu varlık Reel manada mıdır?; yoksa düşünsel boyutta mıdır?. İşte Felsefenin bu ilgi boyutundaki halinin açıklaması, ontolojiye dayanmaktadır. Ontolojinin temel amacı varolmanın anlamını araştırmaktır. Bu hususla ilgili olarak ontoloji, gerçeklerle açıklanamayan sorulara,cevaplar bulmaya çalışmaktadır. Reel (gerçek) ve ide...

Analitik

Devamini Oku
Analitik Nedir : 1. Ayristirma yoluyla elde edilen. 2. Analitik : Çözümlü 3. Analitik sıf. (fr. analytique). Analiz ile ilgili. 4. Felsefe. Analitik yargı diye Kant'tan beri, özne kavramının mantıkça ve zorunlulukla yüklemi kapsadığı yargılara denir. Demek ki bir terimden öbürünü çıkarmak için, bunlardan birini çözümlemek yeterlidir. |a| 1. tikelerin analitiği, Kant'ta anlık ilkeleri ve bu ilkelerin olaylara uygulanma kuramı. |b| Pratik aklın, güzelin, yücenin analitiği, ödev,, güzel, yüce kavramlarını belirlemeğe yarayacak ilkelerin a...

Analitik Felsefe

Devamini Oku
Analitik felsefe akımı, 1900'lü yılların geleneksel düşünce sistemlerini eleştirerek kurulan ve felsefesini bu yönde geliştiren bir felsefe okuludur. Bu akım, analitik felsefe dışında; Analiz, Oxford Felsefesi ve Cambridge Analiz Okulu gibi adlarla da anılmaktadır. Analitik Felsefe Akımının Kurucuları ve Üyeleri Analitik felsefenin kurucuları Cambridge filozofları G.E.Moore ve Bertrand Russell'dir. Bu filozoflar; Gottlob Frege, Ludwig Wittgenstein, Rudolf Carnap, Kurt Gödel, Karl Popper, Hans Reichenbach, Herbert Feigl, Otto Neurath ve C...

20. Yüzyıl Felsefesi

Devamini Oku
1. 20.YY. FELSEFESİ ÖZELLİKLERİ 1-) Bu yüzyıl felsefesinin çıkış noktası Kant’tır. 20.yy felsefelerini çoğu Kant’la hesaplaşmaya girişir. Kant’ın gerçekliğin bilgisiyle ilgili görüşleri ve yalnızca akla dayanan metafiziği eleştirisi bu yüzyılın dönüm noktası olmuştur. 2-) 20.yy’da metafiziğe karşı bir eğilim vardır. Deneyciliğin etkili olduğu dönemdir. Bu anlayışa göre, gerçekliğin ancak deney yoluyla bir bilgisi olur ve bilgiyi de doğa bilimleri sağlar bu nedenle felsefenin araştırmaları ve konusu mantık ve bilim kura...

Rönesans Felsefesi

Devamini Oku
Rönesans yeniden doğuş anlamına gelir. Ortaçağın sonlarına doğru çağın özgür olmayan, belli sınırlar içine sıkıştırılmış bütüncül dünya görüşü çözülmeye başlamış; bu sayede bilgi problemi yeniden ele alınmaya çalışılmış, doğa gözlem ve deneyle yeniden incelenmiştir. Bilginin, insanoğlunun tabiata egemen kılan en güçlü araç olduğunun farkına varılmış ve bilimsel araştırmalar hız kazanmıştır. Antikçağın eserlerinin tercüme edilip incelenmesiyle bu gerçekleştirilmiştir. Rönesans ilk İtalya’da ortaya çıkmıştır. Bunun bir takım nedenleri v...

Ortaçağ Felsefesi

Devamini Oku
Orta çağda, antik çağın özgür felsefesiyle bir Hıristiyanlık düşüncesi oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu dönemdeki felsefenin amacı araştırmak değil, eğitmek ve öğretmektedir. 1. ORTAÇAĞ FELSEFESİNİN ÖZELLİKLERİ 1-) Bu dönemdeki düşünürler daha çok din adamlarıydı. Bunlar gerçeğe zaten sahip olduklarından dolayı ayrıca gerçeğe ulaşma çabasında olmamışlardır. Bunlara göre gerçek “dinin dogmalarında” belirlenmiştir. Bu nedenle bu dönemde yapılan şey, dinin dogmalarını sistem halinde düzenlemek yani aklın kavrayabileceği duruma getir...

Dil Felsefesi

Devamini Oku
Dil felsefesi en genel anlamda, bir bütün olarak dilin kökenini, yapısını, özünü ve doğasını, kapsamını ve içeriğini inceleyen; farklı diller arasındaki köken ve yapı bakımından ortak özellikleri araştıran; bilim dili, şiir dili, matematik dili,bilgisayar dili, beden dili diye adlandırılan değişik söyleme olanaklarını çözümleyen; anlamın, anlamlı ifade ile anlamsız ifadeyi birbirinden ayıranın neler olduğunu ortaya koyan; dildeki anlamın nasıl oluşturduğunu, anlamların dilde nasıl dolaştığını, nasıl iletildiklerini, nasıl anlaşıldıklarını betim...

19. Yüzyıl Felsefesi

Devamini Oku
19.yy’ın en belirgin özelliği siyasi ideolojiler çağı olmasıdır. Bu duruma Fransız devriminin beklenen sonuçları vermemesi ve endüstrinin gelişmesiyle oluşan ekonomik dengesizlik sebep olmuştur. 18.yy’da sadece dine, geleneğe baş kaldırma olmamış, aynı zamanda siyasi otoriteye de baş kaldırma gerçekleştirilerek devletin gücünü azaltıp, bireyin gücünü arttırmak amaçlanmıştır. Bu nedenle 18. yy’da liberalizm ortaya çıkmış, fakat istenen eşitlik, özgürlük gene sağlanamamış, bu nedenle liberalizme bir tepki olarak 19.yy’...

İlkçağ Felsefesi

Devamini Oku
İLKÇAĞ İNSAN FELSEFESİ SOFİSTLER (Protogaras – Gorgias) 5.yy’da Atinada’ki demokratik gelişmeler, belli bazı gereksinmeleri doğurmuştur. Atina’da eğitim alanında bir eksiklik duyuluyordu. Herkes yeni demokratik duruma ayak uydurabilmek için daha çok şey bilmek istiyordu. Bu gereksinimi karşılamak üzere Sofist adını taşıyan kişiler ortaya çıktı. Sofistler şehir şehir dolaşarak para karşılığı ders veren kişilerdir. Sofist bilen – bilgili kişi demektir. Sofistler önce siyaset üzerine daha sonra ise söz söyleme sanatı ...

Edebiyat ile Felsefe Arasındaki İlişki

Devamini Oku
İnsanların en önemli özelliği düşünme yeteneğidir. Sağlıklı bir yaşam sürebilmeleri için, işlerini başarılı bir şekilde yapabilmeleri için düşünmeye, düşünceye ihtiyaçları vardır. İşte bir yazarın da edebî metin ortaya koymasında onun düşünceleri ön plana çıkar. Hemen her edebî metnin arka planında bir düşünce vardır. Eğer bu düşünce olmazsa metni yapısal olarak ortaya koymak, olayları kurgulamak, kişileri anlatmak mümkün değildir. Ancak bu düşünce bir felsefî metinde olduğu gibi, edebî metnin tamamına yayılmaz. Edebiyat metninde felsefeyle ...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık
zeus
Tarih: 15:08:13 03.08.2014  Güncelleme: 15:08:13 03.08.2014
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Cevaben: Analitik Felsefe

Soru: analitik felsefe yaklaşımına göre dil analizi yapmanın aracı-amacı nedir?
Mesaj: analitik felsefe yaklaşımına göre dil analizlerinin amacı ve kullanılan teknikler (araçlar) nelerdir
mümkünse cevap 1-2 kelime*
Cevapla
zeus
Tarih: 15:10:03 03.08.2014  Güncelleme: 15:10:03 03.08.2014
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

analitik felsefe yaklaşımına göre dil analizi yapmanın aracı-amacı nedir?

Felsefeyi düşünsel bir etkinlik olmaktan çok bir dil analizi (çözümlemesi) olarak algılarlar. Bilimlerin dilini çözümlemeye ve onların kavram yapısını araştırmaya öncelik verirler. İfade aracı olarak da "sembolik mantık"ı kullanırlar.

Analitik (çözümleyici) felsefe, pozitivizmin çağdaş görünüm kazanmış biçimlerinden biridir. 1930'larda ortaya çıkmış, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve İskandinav ülkelerinde egemen bir akım haline gelmiştir. Bu felsefe anlayışına göre bilime dayanan bilgi doğru bilgidir. Bir bilginin doğru olup olmadığını anlamak için de bilginin analizi gerekir. Bu amaçla bilimin kullandığı önermelerin kuruluşu ve yapısı incelenir. Buna dil analizi denir. Sağlıklı bir analiz mümkün olan en doğru ve kesin bir dille yapılabileceğinden analitik felsefe dil inceleme­sine büyük önem vermiştir.

Ludwig Wittgenstein akımın önde gelen temsilcilerindendİr. Ona göre dil, önermelerden oluşur ve anlamlı önermeler gerçekliğin resimleridir. Başka bir deyişle dil ile gerçek aynı yapıya sahiptir. Dilin analizi gerçekliğin analizi demektir. Dil ile ifade edilemeyen şeyler ise bilinemez. Wittgenstein daha sonraki yıllarda bu görüşünden vazgeçmiş; önceleri yadsıdığı etik, estetik, dinsel ve metafizik önermelerin de anlamlı olabileceğini ileri sürmüştür.

Analitik felsefeye göre, felsefede ortaya çıkan sorunlar özellikle iki nedene dayanmaktadır. Bunlardan biri bu­lanık (açık seçik olmayan) mantıksal çıkarımlardır. Diğeri ise değişik anlamları olan sözcüklerdir. Bu iki nedenden kaynaklanan sorunlardan kurtulmanın da iki yolu vardır. Birincisi, bulanık mantıksal çıkarımlar yerine, açık seçik mantıksal çıkarımların oluşturulmasıdır. İkincisi de tek anlamlı sözcüklerden oluşan yapay bir dil dizgesinin (sis­teminin) kurulmasıdır.

Analitik felsefe dil analizi ve eleştirisi yoluyla felsefi problemleri doğrularken onları bir ayırıma tabi tutar. Anlamsız ya da anlamdan yoksun olanlara sözde problem der ve bu problemleri felsefenin dışında bırakır.

Peki, bir önermenin anlamlı ya da anlamsız olmasında "ölçüt" nedir? Görüşün savunucularına göre "Anlam­lı önerme doğrulanabilir bir önermedir. Deneysel yollarla doğrulanamayan önerme ise anlamsızdır."

Örneğin, "Dünya bir gezegendir." önermesi bilimsel olarak doğrulanabilir olduğu için anlamlıdır. "Tanrı evrenin yaratıcısıdır." önermesi ise deneysel olarak doğrulanabilir olmadığı için anlamsızdır.

Bu ölçüte uygun olarak me­tafiziğin konusuna giren tüm problemler, sözde problem diye nitelenir ve felsefenin dışına itilir. Bilimlerde çözü­lebilecek problemler de ilgili bilim dallarına gönderilir. Böylece felsefe araştırmaları mantık ve bilgi kuramı ile sı­nırlanmış olur. Başka bir deyişle felsefenin konusu gerçek ya da düşünsel nesneler olmaktan çıkar, bilimsel öner­melere ve kavramlara indirgenmiş olur.
Analitik felsefe; mantık, fenomenoloji, dil bilimi ve bilgi kuramını geniş çapta etkilemiştir. En çok eleştirilen yönlerinden biri, felsefeyi, dilin anlamını tartışan bir tür etkinliğe dönüştürmüş olmasıdır.
Cevapla


Analitik Felsefe
» Analitik Felsefe resimleri

  Puanı : 4.3 / 10 | Oy : 32 kişi | Toplam : 136

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim