Anasayfa > Sözlük > G > Güdü


Reklamlar
GüdüGüdüGüdü
Sonuç : 3 adet ilgili resim bulundu..
Güdü Nedir ? (Özet) :
1. Organizmayı eyleme iten ve eylemi yönlendiren içsel uyarım durumu.
2. Kişinin enerjisini belli bir hedefe yönlendiren davranışları için gösterilen bilinçli veya bilinçsiz gerekçeler.
Bu gerekçeler tipik olarak: Duygular, beklentiler, arzular, beklentiler ve kaygılardır. ( Budak: Psikoloji Sözlüğü)

GÜDÜ (motiv) ve GÜDÜLENME (motivasyon)
Güdü: Organizmayı etkileyerek harekete hazır hale getiren iç ve dış uyarıcılardır.
Güdülenme: Organizmanın bir güdünün etkisiyle harekete hazır hale geçerek davranışta bulunma sürecidir.

Örnek:
Güdülenmiş Davranışın Özellikleri:
1) Güdülenmiş Davranış Seçicidir: Aç bir insanın önüne su ve yemek konursa yemek yer.
2) Güdülenmiş Davranış Etkindir: Organizma güdüsünü tatmin edene kadar çaba gösterir.
3) Güdülenmiş Davranış Yorucudur: Organizma güdüsünü tatmin ederken çabalar, yorulur.

Organizmayı harekete hazır hale getiren 3 tür güdü vardır:
1) Fizyolojik güdüler
2) sosyal güdüler
3) İçgüdüler

1) Fizyolojik güdüler:
Organizmanın varlığını sürdürebilmesi için gerekli olan güdülerdir.
Örnek: Açlık, susuzluk, annelik, cinsellik, dinlenme, uyku, boşaltım

Özellikleri:
• Tüm canlılarda bulundukları için evrenseldir.
• Diğer güdülerin temelini oluşturdukları için birincildir.
• Kalıtım yoluyla kazanılır.
• Sosyal güdülerin kaynağıdır.
• İnsanlarda ve hayvanlarda ortak olarak bulunur.
• Yaşamak için zorunludur.

2) Sosyal güdüler:
Organizmanın toplum içerisinde yaşaması sonucunda oluşan güdülerdir.
Örnek: Sevme, sevilme, beğenilme, başarı, hırs, kendini gerçekleştirme vs.

Özellikleri:
• Kaynağı çevredir, toplumdur.
• Bireyden bireye, toplumdan topluma değişir.
• İleriki yaşlarda daha çok etkindir.
• Fizyolojik güdülerden daha karmaşıktır.

NOT:
• Fizyolojik güdüler evrenseldir, Sosyal güdüler ise özneldir. Bireyden bireye, toplumdan topluma değişir.
Fizyolojik güdüler doğuştandır(kalıtım), Sosyal güdüler ise öğrenme sonucu kazanılır.
• Duruma göre biri diğerinden üstün olabilir.

3) İçgüdüler:
Doğuştan kazanılan, niçin yapıldığı bilinmeyen, bir türün bütün bireylerinde aynı şekilde görülen, kalıtım yoluyla bireyden bireye aktarılan, evrimleşmemiş davranışlardır.
Örnek: Arının bal yapması, Örümceğin ağ örmesi vs.

Özellikleri:
• Doğuştandır, yani öğrenilmemiştir. ( Arının bal yapması )
• Otomatiktir. ( Arı, kovanın bal ile taştığına aldırmadan bal yapar.)
• Türe özgüdür. ( Arı bal yapar, Örümcek ağ yapar, Köpek havlar, Kuş uçar vs.)
• Evrimleşmemiştir. ( Bin yıl önceki örümceklerde ağ yapıyordu. )
• Hayvanlarda görülür.

NOT:
• Fizyolojik güdüler evrenseldir, İçgüdüler ise türe özgüdür.
• Fizyolojik güdüler ve İçgüdüler doğuştandır.
• Fizyolojik güdüler otomatik değildir, İçgüdüler ise otomatiktir.

ALIŞKANLIK
Çok iyi öğrenilmiş, tekrar edile edile düşünmeden yapılır hale gelmiş davranışlardır.
Örneğin: Sigara, içki gibi.

Özellikleri:
• Alışkanlık ile İçgüdü aynı şey değildir. Alışkanlığın temelinde öğrenme vardır, İçgüdü ise doğuştandır.

REFLEKS
Organizmanın bir uyarıcıya karşı verdiği ani ve istem dışı tepkidir.
Örneğin: Öksürmek, gıdıklanmak, esnemek, gözbebeğin küçülmesi vs.
“Refleksler geliştirilebilir”

NOT:
• Refleksler geliştirilebilir. ( Karateciler, Tenisçiler, Kaleciler )
• Refleksler ortadan kaldırılamaz, bir süre geciktirilebilir. (Öksürüğümüzü bir süre tutabiliriz; ama gıcık fazla olursa tutamayız.)
• Refleksler organizmayı tehlikelere karşı korur. (Gözbebeğin ışığa karşı büyüyüp küçülmesi.)

DUYGU VE HEYECAN

Duygu: Uyarıcıların organizmada oluşturduğu haz ve acı hissine duygu denir.
Heyecan: Kısa süreli çok yoğun duygulara heyecan denir.

NOT:
• Heyecanın yararları ve zararları vardır.
• Heyecan insanın düşünme kapasitesini azaltabilir, karar vermesini zorlaştırabilir.
• Fazla heyecana maruz kalan insanlarda bir takım rahatsızlıklar ( kalp, mide, bağırsak ) ortaya çıkabilir.
• Bunun yanında heyecan insana normalin üzerinde enerji kazandırır. ( Bir normal koşmamız vardır, bir de köpek bizi kovalarken koşmamız vardır. )
• Az heyecan yararlı, çok heyecan zararlıdır.
• Heyecan sonucunda organizmada iç değişmeler ( kalp atışının hızlanması ) ve dış değişmeler ( yüz ifadesinin değişmesi ) oluşur.

Güdü Nedir ? (Detay)


yukarıda sözlük anlamını verdiğimiz “güdü” ve “güdülenme” kavramının bir çok psikolog tarafından daha değişik tanımları da yapılmıştır. bu değişik tanımları biraz sonra aşağıda göreceğiz. ama bu tanımlar yapılırken ortak olarak ele alınan nokta, güdülenmenin bir ihtiyaçtan dolayı oluşmuş olmasıdır. tanımların çoğu bu yönüyle benzerlik arz etmektedir. isterseniz tanımlara geçmeden önce güdülenmeyle ilgili güzel bir örneğe bakalım;

akşam saat onu geçmiş durumda, yarınki sınava hazırlanmak amacıyla ders çalışıyorsunuz. okuduğunuzu anlamaya başlıyor ve acıktığınızı fark ediyorsunuz. canınız bir şey çekiyor ama ne olduğunu isimlendiremiyorsunuz. evet, buldunuz! canınız işkembe çorbası istiyor. işkembeci 10 dakikalık uzaklıkta, sizinle aynı yurtta kalan arkadaşınız selim’e gidiyorsunuz ve “haydi gel, köşedeki işkembecide birer işkembe çorbası içelim” diyorsunuz. işkembecide çorbayı zevkle içerken içinizden “iyi ki aklıma çorba içmek geldi, tam da yerini buldu!” diye düşünüyorsunuz. selim’ le beraber olmak da hoşunuza gidiyor. tekrar odanıza dönüp çalışmaya başladığınızda, okuduğunuzu biraz öncesine göre daha iyi anlamaya başladığınız görüyorsunuz.

yukarıda anlatılana benzer duygu ve düşünceleri herkes günlük hayatında yaşamıştır. nasıl oluyor da aç olduğunuzun farkına varabiliyorsunuz? yalnız aç olduğunuzun farkına varmakla kalmıyor, yukarıda verilen işkembe çorbası örneğinde olduğu gibi, belirli bir türden bir yiyeceği canımızın çektiğini de anlayabiliyoruz. neden yalnız gitme yerine bir arkadaşımızla gitmeyi tercih ediyoruz.? böyle soruların cevabını bulmaya çalıştığımız zaman güdülenme psikolojisinin alanı içine girmiş bulunuyoruz. (cüceloğlu:s-229, 230)

organizmanın dürtü ya da ihtiyaçların etkisiyle harekete hazır hale gelerek amaca yönelik davranışta bulunmasına ve amaca yönelik davranışta bulunmasına ve amaca ulaştıktan sonra rahatlamasına güdülenme (motivasyon) denir. organizma amacına ulaşıp doyuma kavuşunca güdü geçici de olsa giderilir ve organizma dengesini yeniden bulur. dürtü bir istek ya da ihtiyaçla (işkembe çorbası içme isteği) başlar, güdünün uyandırdığı davranışla devam eder(çorbacıya gitme) ve amaca ulaşıp doyuma kavuşmakla (işkembe çorbasını içmek) son bulur. [1]

güdülenme, psikoloğun konu hakkında söylemek istediği hemen her şeyi içeren oldukça geniş kapsamlı bir terimdir. güdülenmenin üç ayrı yönü vardır.

1. kişiyi belli bir hedefe iten güdüleyici durum
2. hedefe ulaşmak için yapılan davranış
3. hedefe ulaşmak

güdüleyici durum davranışa, davranış hedefe öncülük eder; hedefe ulaşıldığında güdü hiç değilse geçici olarak giderilebilir. (erdem: s-36)

“insanları, bir başkasını kurtarmak için yaşamlarını riske etmeye ya da belirli bir hedefe ulaşmak için saatler boyu çalışmaya güdüleyen nedir?” diye sorduğumuzda, genellikle “insanlar neden davrandıkları şekilde davranırlar?” demek isteriz.

popüler olarak kullanıldığı haliyle “güdülenme” terimi; davranışın sebebine veya niçinine işaret eder. bu anlamda kullanıldığında “güdülenme” psikolojinin bütününü kapsayacaktır. ancak psikologlar, güdülenme kavramını davranışa enerjisini veren ve onun yönünü çizen faktörlerle sınırlar. güdülenmiş bir organizma, bir faaliyeti; güdülenmemiş bir organizmaya oranla daha istekli ve etkili bir şekilde sürdürecektir. organizmaya enerji vermesinin yanı sıra güdülenme, davranışı yönlendirme eğilimi taşır. ( aç bir insan yiyecek aramaya ve yemeye; acı çeken bir insan, acı veren uyarandan kaçmaya güdülemiştir)

bir çok psikolog, bu tanımlarda uzlaşabilecek olmasına rağmen güdülenme, halen tartışmalı bir kavramdır. bazı psikologlar, güdülenmenin yalnızca davranışın enerji verme yanlarının nedeni olduğu, davranışın yönünü ise başka mekanizmaların (öğrenme ve biliş) açıkladığı kanaatindedirler. hatta kimileri, güdülenme kavramının gereksizliğini bile öne sürmektedirler. (atkinson: s-393)

güdü ve güdülenme kavramı psikolojinin keşfetmiş olduğu en önemli kavramlardan biridir. insanların ve hayvanların davranışlarının temelinde güdüler yatar. güdüler ya bugün bilinen ve rahatlıkla anlaşılabilen, ya da henüz pek açık seçik anlaşılamayan türden olabilir. nerede olursa olunsun ve ne yapılırsa yapılsın, her davranışın altında bir güdü veya güdüler zincirinin yattığı unutulmamalıdır.


kaynakça


clifford t. morgan, psikolojiye giriş. hacettepe üniversitesi psikoloji bölümü yayınları, ankara, !995.
erdem selman. psikoloji ders kitabı, fil yayınevi, istanbul, 1995.
budak selçuk. psikoloji sözlüğü. bilim ve sanat yayınları, ankara
2000
atkinson l. rita-atkinson c. richard- hilgrad r. ernest: psikolojiye giriş 1, sosyal yayınları, istanbul, 1995
cüceloğlu doğan. insan ve davranışı: remzi kitabevi, istanbul, 2000
Referans: Güdü Nedir? Güdülenme Örnekleri

Güdü | Ekleyen: | Tarih: 08-Oct-2011 16:11. | Bu yazı 38528 kez okundu..

Güdü ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

İçgüdü

Devamini Oku
İçgüdü Nedir ? (Özet) : Canlıları ortak amaca yönelten, öğrenilmeyen, psişik olmayan, düşünceden doğmayan, canlıda doğuştan bulunan, bedensel, biyolojik itki. Her türe ait, tür davranışını belirleyen içgüdüler olduğu gibi, tüm türlere ait ortak içgüdüler de (annelik gibi) vardır. İçgüdü Kuramı Hayvanlar bazen belirli durumlarda ve belirli uyarıcılar karşısında bir takım davranışlar gösterirler.Bu tür davranışlara içgüdüsel davranış denir. İçgüdüsel davranışlar doğuştan vardır. Öğrenmeye gereksinim göstermezler. Örneğin, örümceğin ağ kurm...

Güdülenme

Devamini Oku
Güdü Nedir ? (Özet) : 1. Organizmayı eyleme iten ve eylemi yönlendiren içsel uyarım durumu. 2. Kişinin enerjisini belli bir hedefe yönlendiren davranışları için gösterilen bilinçli veya bilinçsiz gerekçeler. Bu gerekçeler tipik olarak: Duygular, beklentiler, arzular, beklentiler ve kaygılardır. ( Budak: Psikoloji Sözlüğü) GÜDÜ (motiv) ve GÜDÜLENME (motivasyon) Güdü: Organizmayı etkileyerek harekete hazır hale getiren iç ve dış uyarıcılardır. Güdülenme: Organizmanın bir güdünün etkisiyle harekete hazır hale geçerek davranışta bulu...

İçgüdüsel Davranışlar Nelerdir

Devamini Oku
İçgüdüsel Davranış Nedir Organizmayı türe özgü bir davranışa sürükleyen amaçlardır İçgüdü. Karmaşık bir yapıya sahiptir ve seri davranışlar bütünüdür. İçgüdüsel davranışlar türe özgüdür. Hayvanların göç etmesi, üreme, çocuklarını besleme gibi… Özet: 1. Mevsim değişikliklerinde kuşların sıcak ülkelere göç etmesi. 2. Arıların petek ve bal yapması. 3. Örümceklerin avlanmak için ağ kurması. 4. Balıkların yumurta bırakmak için sıcak denizlere gitmesi. 5. Ayıların kış uykusuna yatması. 6. Yavru deniz kaplumbağalarının, yumurtadan çıkar...

İnsanlardaki İçgüdüler

Devamini Oku
Freud, içgüdüleri iki grupta toplar; cinsel içgüdüler ve benliği korumaya yönelik içgüdüler. Fakat biz günümüzde insanda var olan, toplamına Libido (biyolojik enerji ya da güç) adı verilen içgüdüleri size sayacağız. İnsani Güdüler Nelerdir 1. Beslenme İçgüdüsü Daha doğumdan hemen sonra bebekte meme emme güdüsü olarak başlar. 2. Dışkılama İçgüdüsü Doğumdan hemen sonra başlayarak, sindirim sonu oluşan atıklar ile kandaki yararsız, zararlı ya da fazla maddelerin serbestçe dışarı atılmasını, bir öğretime gerek kalmadan gerçekleştirmey...

İnsani Güdü Çeşitleri

Devamini Oku
Güdü Türleri (Çeşitleri) Güdüler, fizyolojik ve sosyal olmak üzere iki gruba ayrılır. 1-Fizyolojik Güdüler (İçdürtüler) Açlık, susuzluk, cinsellik, annelik, enerji harcama, uyuma, dinlenme, organizmaya yaramayan maddeleri dışarı atma, sıcaktan, soğuktan, ağrı ve sızıdan uzaklaşma gibi fizyolojik gereksinmelerden kaynaklanan ve bunların giderilmesi için organizmayı belirli davranışlar yapmaya zorlayan güdülere fizyolojik güdüler denir. Fizyolojik güdüler, doğuştan var olan ya da olgunlaşmayla kazanılan öğrenilmemiş güdülerdir. Bazılarının ...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Güdü
» Güdü resimleri

  Puanı : 6.1 / 10 | Oy : 10 kişi | Toplam : 61

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim