Anasayfa > Sözlük > D > Devrik Cümle


Devrik Cümle Nedir ?
Türkçe'de cümleyi oluşturan öğeler genel olarak şu sıralamaya uyar:

Özne, tümleç(ler), yüklem.

Bu sıralanışa uymayan ve yüklemi sonda değil başta ya da ortada bulunan cümlelere "devrik cümle" denir.

Devrik cümle Ögeleri dilin dil bilgisi kuralları dahilinde genel kurala uygun sıralanmamış cümle olarak tanımlanır.

Türkçede yüklem sonda bulunur diğer ögelerse önemine göre, vurgulu olan yükleme daha yakın olacak şekilde dizilir. Öyleyse; Türkçede yüklemi cümle sonunda bulunan cümle kurallı cümle, cümle sonunda başka bir ögesi bulunan cümle ise devrik cümledir.

Türkçede cümlenin ögeleri, cümle içindeki konumlarıyla değil; aldıkları (özne ve belirtisiz nesne ek almaz) eklerle ayrılır. Bu yüzden devrik kurulmuş bir cümle yanlış değildir. Hatta edebi dilde devrik cümlelere sıkça başvurulur.

Ek almayan iki ögeden biri olan belirtisiz nesne, diğeri özneden her zaman yüklemin önünde olmasıyla ve yüklemin aldığı kişi ekiyle ayırt edilir.

Örneğin: "Kalem aldım." cümlesinde kalem belirtisiz nesnedir. Yüklemin almış olduğu -m kişi ekinden anladığımız üzere cümlenin görünmeyen öznesi "ben"dir.

Yüklemin üçüncü şahısla çekimlendiği cümlelerdeyse anlatım bozukluğu olmasını engellemek için gerçek özne kullanılması gerekebilir.

Devrik Cümle Örnekleri 1:
•seni seviyorum → seviyorum seni
•yanıma gel→ gel yanıma

Devrik Cümle Örnekleri 2:
Görmüyor musun sana doğru geldiğini?
Bendim dün gece evinizin önünden geçen.

Şiirde ve günlük konuşmalarda çok kullanılır.

Şiirde Devrik Cümle Örnekleri:
Çok insan anlayamaz eski musikimizden
Ve ondan anlamayan bir şey anlamaz bizden.

Ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden,
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak,
Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak...

Sular sarardı... Yüzün perde perde solmakta,
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta...

Eğilmiş arza, kanar, muttasıl kanar güller;
Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller,
Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?

Bu bir lisan-ı hafidir ki ruha dolmakta,
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta...

Atasözleri de kafiye amaçlı devrik yapılabilir:
Atasözlerinde Devrik Cümle Örnekleri:
Gülme komşuna, gelir başına.
Sakla samanı, gelir zamanı.
Besle kargayı, oysun gözünü.

Ünlem cümleleri de devrik olabilir.
Gel buraya!
Git başımdan!


Sonuç
Her cümle bu yedi cümle türünden en az birine dahildir.
Bir kere bütün cümleler ya olumludur ya olumsuz.

─Ah, bilsen biz senin ıstırabını ne iyi anlıyoruz! →Ünlem, olumlu, istek
Biz ki her şeyi görür ve anlarız. →Olumlu
Düşün, bir elbiseyle bir vücut arasındaki esrarlı rabıtayı düşün. →Emir, olumlu
Vücudun sonsuz hareketleri içinde bize düşmeyen pay hangisidir? →Olumlu, soru
Fakat o göz kimde vardır? →Olumlu, soru
Kimsede... →Eksiltili cümle
Yalnız bizde... →Eksiltili cümle
Bize artık hikâyeni anlatma!... →Ünlem, emir, olumsuz
Ne lüzum var? →Anlamca olumsuz, soru
Referans: Devrik Cümle Nedir ? Devrik Cümle Örnekleri.

Devrik Cümle | Ekleyen: | Tarih: 01-Dec-2010 11:28. | Bu yazı 131745 kez okundu..

Devrik Cümle ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Amaç-Sonuç Cümleleri

Devamini Oku
Eylemin hangi amaca bağlı olarak gerçekleştiği vurgulanır. Bu tür cümlelerde de "için, diye, üzere" gibi edatlardan yararlanılır. Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. Bu tür cümleler de ise iki yargının bir tanesi işin yapılma amacını anlatır ki.; yargılardan bir tanesi hâlâ yapılmamıştır. Amaç-Sonuç Cümlelerine Örnekler - Borçlarından kurtulmak için evini satmış. - Ailesini görmek için Almanya’ya gitmiş. - Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor. - Bu, bizi birbirimize ...

Sebep - Sonuç İlişkili Cümleler

Devamini Oku
Sebep - Sonuç İlişkili Cümleler : Bir cümlede ifade edilen yargılardan birinin sebep, diğerinin sonuç olabilecek biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkan cümleler, sebep sonuç anlamı taşır. Bir cümlede sebep sonuç ilişkisi genellikle "için, ile, den dolayı, den ötürü" ilgeçleriyle kurulabileceği gibi "den / dan" eki ya da kimi bağlaç ve sözcüklerle de kurulabilir. Böyle cümlelerde "sebep" bildiren kısım başta ya da sonda olabilir. Örnek : 1 - Yoğun kar yağışı yüzünden Ankara - İstanbul seferleri iptal edilmiş. 2 - Elindeki işi bitiremediğind...

Neden-Sonuç Cümleleri

Devamini Oku
Bir cümlede ifade edilen yargılardan birinin neden, diğerinin sonuç olabilecek biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkan cümleler, neden sonuç anlamı taşır. Bir cümlede neden sonuç ilişkisi genellikle "için, ile, den dolayı, den ötürü" ilgeçleriyle kurulabileceği gibi "den / dan" eki ya da kimi bağlaç ve sözcüklerle de kurulabilir. Böyle cümlelerde "neden" bildiren kısım başta ya da sonda olabilir. Örnek : 1 - Yoğun kar yağışı yüzünden Ankara - İstanbul seferleri iptal edilmiş. 2 - Elindeki işi bitiremediğinden bir hafta kadar yeni bir iş alam...

Devrik Cümle

Devamini Oku
Devrik Cümle Nedir ? Türkçe'de cümleyi oluşturan öğeler genel olarak şu sıralamaya uyar: Özne, tümleç(ler), yüklem. Bu sıralanışa uymayan ve yüklemi sonda değil başta ya da ortada bulunan cümlelere "devrik cümle" denir. Devrik cümle Ögeleri dilin dil bilgisi kuralları dahilinde genel kurala uygun sıralanmamış cümle olarak tanımlanır. Türkçede yüklem sonda bulunur diğer ögelerse önemine göre, vurgulu olan yükleme daha yakın olacak şekilde dizilir. Öyleyse; Türkçede yüklemi cümle sonunda bulunan cümle kurallı cümle, cümle sonunda ...

Karşılaştırma Cümleleri

Devamini Oku
Karşılaştırma Cümleleri (Özet) : İki kavram, nesne, eser, kişi arasında yapılan kıyaslamaya karşılaştırma denir. Karşılaştırmada benzerlik, farklılık, üstünlük gibi değişik durumlar ifade edilir. Yani karşılaştırmanın hangi yönden yapıldığı ortaya konur. Bu durumda benzetme ve karşılaştırma edatları kullanılır. Karşılaştırma Cümleleri (Detay)Aralarında ilişki kurulabilecek iki varlığın, eserin, insanın ortak ve farklı yönlerinin açıklanmasıdır. Karşılaştırma için mutlaka iki insan, iki grup, iki yapıt, iki kavram olmalıdır. Karşılaştırılan n...

Amaç Sonuç Cümlelerine Örnekler

Devamini Oku
Eylemin hangi amaca bağlı olarak gerçekleştiği vurgulanır. Bu tür cümlelerde de "için, diye, üzere" gibi edatlardan yararlanılır. Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. Bu tür cümleler de ise iki yargının bir tanesi işin yapılma amacını anlatır ki.; yargılardan bir tanesi hâlâ yapılmamıştır. Amaç-Sonuç Cümlelerine Örnekler - Borçlarından kurtulmak için evini satmış. - Ailesini görmeye Almanya’ ya gitmiş. - Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor. - Bu ,bizi birbirimize...

Koşul (Şart) Cümlesi

Devamini Oku
Koşul (Şart) Cümleleri Koşul bir eylemin, durumun gerçekleşmesinin başka bir şeye bağlı olması durumudur. "Biraz beklerseniz doktorla görüşürsünüz." Doktorla görüşebilmenin koşulu bir süre beklemektir. Beklenmezse doktorla görüşebilme şansı yoktur. ** Yukarıdaki örnek cümlede olduğu gibi Türkçede koşul eki "-se, -sa"dır; ancak -se, -sa eki kullanılmadan da bazı ekler ve sözcükler ile cümlelere "koşul" anlamı kazandırılır. ** mı, mi soru eki koşul anlamı kazandırabilir: * Birinin, masasına oturduğunu gördü mü çok kızar. * Evd...

Karşıt Anlamlı Cümleler

Devamini Oku
KARŞIT ANLAMLI CÜMLELER Anlam bakımından birbirinin zıddı olan sözcüklerin kullanıldığı cümlelerdir. Bu tür cümlelerde konu genellikle aynı, fakat konuya bakış açısı farklıdır. Adamın yüzündeki yumuşak ifade bizimle konuşurken birdenbire sertleşmişti. Dışarısı günlük güneşlik, sımsıcak, halbuki burada paltolarımız bile bizi ısıtmaya yetmiyor. Derin boğazlara girdiğinde coşup köpüren ırmaklar, düze inince miskinleşiyor. ...

Olumlu Cümle

Devamini Oku
Olumlu cümle, yüklemi olumlu olan cümledir yani içinde herhangi bir olumsuzluk eki olmayan cümlelere denir. Eylemin ya da yargının olduğunu, gerçekleştiğini bildiren cümleledir. Bu tür cümlelerde yüklem ya olumlu çekimli bir eylemdir ya da ekeylem almış ad, ad soylu bir sözcük ve sözcük öbeğidir. Olumlu Cümle Örnekleri 1. Roman okumayı çok seviyordu. 2. Kenan, derinliği olmayan bir roman kişisidir. 3. Dün işe gitmiş. 4. Kardeşim okuldan döndü. 5. Pazardan patates aldım. 6. Bugün eve erken geldim. 7. Bir çalışma yapılmadığı anlaşılıyo...

Cümle Vurgusu

Devamini Oku
Cümle Vurgusu Sözcük vurgusunda belirttiğimiz gibi, cümle içinde ya·da sözcük öbeğinde bir sözcüğün ötekilere oranla daha baskılı bir biçimde söyleme ve seslendirme işine vurgu diyoruz. Cümle içinde bir sözcüğü ya da öbeği ötekilere göre farklı söyleme, onu önemsemenin sonucudur. Önemsediğimiz ögeyi, vurgulamanın ya da belirtmenin bir yolu, onu yükleme yaklaştırmaktır. Bunun dışında ögeleri yerli yerine tam oturmuş, düz bir cümlede vurguyu genellikle yüklemin kendisi, kimileyin de zaman bildiren zarf tümleci üzerine çeker. Cümlede sö...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık
zeus
Tarih: 16:17:02 06.02.2010  Güncelleme: 14:43:06 11.21.2011
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Devrik Cümle Örnekleri

Yüklemi sonda olmayan cümle, devrik cümledir. Devrik cümlelere daha çok şiir dilinde rastlanır. Günlük konuşmalarda, atasözlerinde ve deyimlerde de zaman zaman devrik cümleler görülür. Cümlede yüklemin dışındaki ögelerin yer değiştirmesi durumunda cümlenin kurallılığı bozulmaz. Ancak yüklemin yeri değişirse cümle devrik olur:

“Bir kökte uzamış sarmaşık gibi
Dökülmüş gerdana saçların güzel.”
(Âşık Veysel)

“Aya haber sal çıksın bu gece;
Görünsün şöyle gönlümce.”
(Cahit Sıtkı Tarancı)

Sensiz kaldım bu yerde.
Gülme komşuna, gelir başına.
Çocuktan al haberi.

Soru : Devrik cümlelerde hangi öğenin vurgulandığını nasıl anlarız
Cevapla
zeus
Tarih: 11:14:48 12.01.2010  Güncelleme: 11:14:48 12.01.2010
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Cevaben: Devrik Cümle Örnekleri

Devrik cümle Ögeleri dilin dil bilgisi kuralları dahilinde genel kurala uygun sıralanmamış cümle olarak tanımlanır.

Türkçede yüklem sonda bulunur diğer ögelerse önemine göre, vurgulu olan yükleme daha yakın olacak şekilde dizilir. Öyleyse; Türkçede yüklemi cümle sonunda bulunan cümle kurallı cümle, cümle sonunda başka bir ögesi bulunan cümle ise devrik cümledir.
Türkçede cümlenin ögeleri, cümle içindeki konumlarıyla değil; aldıkları (özne ve belirtisiz nesne ek almaz) eklerle ayrılır. Bu yüzden devrik kurulmuş bir cümle yanlış değildir. Hatta edebi dilde devrik cümlelere sıkça başvurulur.

Ek almayan iki ögeden biri olan belirtisiz nesne, diğeri özneden her zaman yüklemin önünde olmasıyla ve yüklemin aldığı kişi ekiyle ayırt edilir.

Örneğin: "Kalem aldım." cümlesinde kalem belirtisiz nesnedir. Yüklemin almış olduğu -m kişi ekinden anladığımız üzere cümlenin görünmeyen öznesi "ben"dir.
Yüklemin üçüncü şahısla çekimlendiği cümlelerdeyse anlatım bozukluğu olmasını engellemek için gerçek özne kullanılması gerekebilir.

Örnekler:
•seni seviyorum → seviyorum seni
•yanıma gel→ gel yanıma
Cevapla
zeus
Tarih: 11:16:17 12.01.2010  Güncelleme: 11:16:48 12.01.2010
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Cevaben: Devrik Cümle Nedir ?

Türkçe'de cümleyi oluşturan öğeler genel olarak şu sıralamaya uyar:

Özne, tümleç(ler), yüklem.

Bu sıralanışa uymayan ve yüklemi sonda değil başta ya da ortada bulunan cümlelere "devrik cümle" denir.
Cümle en az iki öğeden oluşur: Özne ve yüklem.

Ali konuşuyor. (özne) (yüklem)
(Ben) Anlatacağım. (özne) (yüklem)
Düşündüklerimizi anlatmak için tek ya da iki sözcük kullanmak her zaman yeterli değil­dir. Cümleye tamamlayıcı öğeler de katarak söylemek istediklerimizi belirginleştirip kesinleştirerek açık seçik bir duruma getiririz. "Çocuk ağlıyor." cümlesi, bir eylemi ve bu eylemi yapanı belirten iki sözcükten oluşan küçük bir cümledir. "Çekirdek cümle" diye adlandırılan bu tür cümleler yardımcı öğe olan tümleçle ya da tümleçlerle genişletilebilir:

Çocuk evde ağlıyor. Çocuk bugün evde ağlıyor. Çocuk bugün evde hüngür hüngür ağ­lıyor
Cevapla


Devrik Cümle
» Devrik Cümle resimleri

  Puanı : 6.9 / 10 | Oy : 46 kişi | Toplam : 317

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım
İletişim