Anasayfa > Sözlük > Z > Zarf Tümleci


Reklamlar
Zarf TümleciZarf TümleciZarf Tümleci
Sonuç : 3 adet ilgili resim bulundu..
Tanımı : Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelimeler ve kelime gruplarıdır.

*Edat tümleci (edatlı tümleç) olarak adlandırılan tümleçler de birer zarf tümlecidir.

Akşama kadar çalıştık.
Toprak derin derin ürperdi.
Bu şiir yağmur yağarken yazdım.
Ben resim çekmeyi de çok seviyorum.
Akşama doğru eve varırız.
Aşağı inmişti.
İnsan âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.
Bu hastahanede aylarca kalırsa, üç beş ameliyata dayanırsa, kurtarmaya çalışırız.
On beş yaşına dek evinden uzun süreli ayrılmadı.
Anlatılanları korkuyla dinledik.

Hastayı ambulânsla getirmediler; taksiyle getirdiler. vasıta
Yağmur yağdığı için sular kesilmiş. sebep
Düşüncelerinizi bir kompozisyonla açılayın. araç
Bazı öğrenciler anneleriyle gelmişlerdi. birliktelik

Zarf tümlecini bulmak için yükleme "nasıl?, ne zaman?, ne kadar?, nereye?" ve "kiminle?, neyle?, niçin?, neden?, niye?"soruları sorulur.

Sağa sola bakmadan içeri girdi. Nasıl? Nereye?
İki arkadaş gece boyunca uzun uzun konuştular. Ne zaman? Nasıl?
Biz , akşamki trenle gideriz. Neyle?
Raşit'i son gördüğümde Hüseyin'le geziyordu. Kiminle?
Çocuk korkudan konuşmuyordu. Neden?
Onu görmek için beklemiştik. Niçin?

Türü
İsimler eksiz veya yön, vasıta, eşitlik ve bazı hâl ekleriyle, fiiller de zarf-fiil ekleriyle zarf görevi yapar.

Kurduğun devlet asırlarca muzaffer yürüdü.
Ankara, uzun tarihinin şaşırtıcı birleşimleriyle doludur.
Ayağa kalktı ve kardeşiyle beraber dışarı çıktı.
Hana sağ indi, ölü çıktı geçende.
Kulak verdin mi yürekten kavala saza.
Zaten yarı aç yarı tok ve bitkin bir hâlde olduğundan ayakta fazla duramadı.
O zaman yükselerek arşa değer belki başım.

*Yön, zaman, tarz, sebep, vasıta, miktar ve şart bildiren bütün kelimeler ve kelime grupları zarf tümleci olarak kullanılabilir.
Dostlarla da yollar ayrıldı bir bir.
Ankara'ya yaklaştıkça heyecanım artardı.
Yavru kedi, hiç de iyileşecek gibi görünmüyordu.
Tenha sokakta kaldım oruçsuz ve neşesiz.
Cephaneleri bitince süngülerini taktılar ve düşmana doğru yürüdüler.
Dört saatlik yolu, iki saatte, köpeklerden korktuğum için tarlaların arasından geçerek yürüyüverdim.
Sırtınızdan para kazanmaya çalışırlar, bir kez uğradınız mı depreme.

*Tek kelimelik bazı zarflar ek aldıklarında zarf olmaktan çıkar, zarf tümleci oluşturmazlar.
Yarın benimle gelir misin? zarf
Yarını bekleyemem. İsim
İçeri>içeriye, dışarı>dışarıya, aşağı>aşağıya

*Edatlarla kurulanlar (edat tümleçleri ya da edatlı tümleçler)

"ile"

Ankara'ya uçakla giderler. (vasıta)
Bizi boş vaatlerle kandırdılar. (araç)
Hasan yaşlı annesiyle oturuyordu. (beraberlik)
Arabanın gürültüsüyle irkildi. (neden)
Öfkeyle kalkan zararla oturur. (nasıl, öfkeli ve zararlı)
Sevinçle boynuma sarıldı. (nasıl, sevinçli bir hâlde)

"-E kadar"

Dershaneye kadar gidelim.
Akşama kadar çalıştık.

"için"

Çalışmak için başvurdu. (amacıyla, başvurunun amacı, sebebi)
Sınavı kazanmak için çalışmak gerekir. (sınavı kazanmanın şartı)
Sıkıldığı için dışarı çıktı. (neden, dışarıya çıkmanın sebebi)
Bu ayakkabıyı babam için aldım (özgülük)
Bu iş için kaç lira ödedin? (karşılık)
Senin için sorun yok tabi. (görelik)
Bizim için ne diyorlar? (hakkımızda)
Sizin için üç kişilik yer ayrıldı. (aitlik)

"üzere, üzre"

Sorunu halletmek üzere gidiyorum. (amaç, için)
On dakika konuşmak üzere kürsüye çıktı. (için, amaç)

"-E göre"

Başbakana göre enflâsyon düşük. (açısından)
Ayağını yorganına göre uzat. (bakarak, ölçüsünde, uygunluk, kadar)
Allah dağına göre kış verir. (uygunluk)
Anlatılanlara göre ikisi de suçluymuş. (bakılırsa, yönünden)
Siz bana göre daha gençsiniz. (karşılaştırma)
Kemal, Hasan'a göre daha uzundu. (karşılaştırma)
Bana göre ayakkabınız var mı? (uygunluk)

"karşı"

Edebiyata karşı ilgim vardı. (hakkında, yönelik)
Denize karşı bir balkonu var. (yönelik)

"diye"

Terfi edeyim diye yağcılık yapıyor. (amaç)
Yağmur yağıyor diye dışarı çıkmadı. (neden)

"doğru"
Ormana doğru yürüdük.
Bana doğru bakıyor.

"dolayı, ötürü"
Zayıflıktan dolayı sık sık hastalanıyor.
Çalışmadığından ötürü canı sıkılıyor.

"-den" ekiyle de aynı anlam sağlanır.
Sıkıldığımdan dışarı çıktım.

"karşın, rağmen "

Çok uğraşmama karşın başaramadım.
Tanımamasına rağmen onu takdir ediyordu.

"beri"
Dün akşamdan beri görülmedi.
Okuldan beri hiç susmadı.
Yıllardan beri bu köyde yaşamaktalar.
Kar, sabahtan beri yağıyor.

"yalnız"
Cebinde yalnız yol parası vardı. (sadece, edat)
Beni yalnız sen anlarsın. (sadece, bir tek)

"ancak"
Seni ancak ebediyyetler eder istiab (sadece)
Onu ancak para ilgilendirir. (sadece, bir tek);
Bu işten ancak Hasan Usta anlar. (sadece)
Bu kömür ancak üç ay yeter. (en fazla, olsa olsa)
Sabah çıktılarsa akşama ancak gelirler. (belki, ihtimal)

Sayısı

Bir cümlede aynı veya farkı türden birkaç tane zarf tümleci bulunabilir. Zaman zarfı genellikle diğer zarf çeşitlerinin önünde, miktar zarfı da yüklemden önce kullanılır.

Kızılay'a indiğim zaman, kalabalığa takılmamak için insanlar arasından hızla ilerlerim.
"Gece bülbül ağaran vakte kadar ağlarmış
Eski Şîrâz'ı hayal ettiren ahengiyle." (YKB)
Çocukları ilk gördüğünde çok sevinmişti.
Referans: Zarf Tümleci Nedir ? Zarf Tümleci Nasıl Bulunur? Zarf Tümlecini bulmak için hangi sorular sorulur. Zarf Tümleci Örnekleri

Zarf Tümleci | Ekleyen: | Tarih: 17-May-2011 12:12. | Bu yazı 84219 kez okundu..

Zarf Tümleci ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Zarf

Devamini Oku
Zarf (Belirteç) : İsimlerin varlıkları ya da kavramları karşıladığını, fiillerin ise hareketleri, oluşları karşıladığını belirtmiştik. Varlıkların nasıl belli nitelikleri varsa, fiillerin de belli nitelikleri vardır. İsmin niteliğini bildiren sözcüklere sıfat demiştik. Fiillerin niteliğini bildiren sözcüklere de zarf diyoruz. “Güzel bir evde oturmak istiyorum.” cümlesinde “güzel” sözcüğü “ev” isminin niteliğini bildiriyor, onun nasıl olduğunu açıklıyor. Öyle ise bu sözcük sıfat görevindedir. Aynı sözcü...

Zarf Tümleci

Devamini Oku
Tanımı : Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelimeler ve kelime gruplarıdır. *Edat tümleci (edatlı tümleç) olarak adlandırılan tümleçler de birer zarf tümlecidir. Akşama kadar çalıştık. Toprak derin derin ürperdi. Bu şiir yağmur yağarken yazdım. Ben resim çekmeyi de çok seviyorum. Akşama doğru eve varırız. Aşağı inmişti. İnsan âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar. Bu hastahanede aylarca kalırsa, üç beş ameliyata dayanırsa, kurtarmaya çalışırız. On beş yaşına de...

Zarf Fiil

Devamini Oku
Cümlede zarf (belirteç) göreviyle kullanılan eylemsilerdir. Doğrudan fiil kök veya gövdelerinden türetilebildikleri gibi adeylem ve ortaçlardan (sıfat-fiillerden) çeşitli ekler ve edatlar yardımıyla da oluşturulabilir. Bağeylem, öbekleştiği (yan cümlecik oluşturduğu) sözcüklerle birlikte temel cümlede zarf tümleci görevi yapar. Sözcük türü olarak da zarf (belirteç) olarak değerlendirilir. Arka arkaya gerçekleşen eylemleri birbirine bağlayarak anlatmak için kullanıldığından "bağ-eylem" olarak da adlandırılır. Ancak doğrudan bağlaç sayılması y...

Soru Zarfları

Devamini Oku
Soru zarfları, eylemleri ve eylemsileri soru yoluyla belirler: ne, nasıl, ne biçim, nice, hani, nereden, ne denli, ne kadar gibi. Örnek; Benim geldiğimi nereden bileceksin? Benim gibi dostların olmasa, tek başına ne yapabilirsin? Ne biçim koştunuz Diğer zarf çeşitlerinin çoğunun soru şekli vardır. “ne zaman, ne kadar, nasıl, niçin, ne diye, ne, ne biçim, nice, ne denli” Soru cümlesi yapar: Akşam eve kaçta gelirsin?O nasıl konuşuyor öyle?Siz ne biçim konuşuyorsunuz?Daha ne kadar bekleyeceğiz?Niçin bunları bana veriyorsu...

Zarflar

Devamini Oku
Tanımı : Fiillerin, fiilimsilerin, sıfatların ya da kendi türünden olan kelimelerin anlamlarını türlü yönlerden (yer-yön, zaman, durum, miktar, soru) etkileyen; onları belirten, dereceleyen sözcüklere zarf denir. Zarfların Özellikleri 1 - Tek başlarına iken sıfatlar gibi isimden başka bir şey değildir. Zarf oldukları ancak cümlede belli olur. 2 - Cümlede genellikle zarf tümleci olarak kullanılır. 3 - Çekimsiz kelimelerdir. İsim çekim eki (hâl, iyelik, çoğul ekleri vb.) almazlar. Ama isim olarak kullanılabilenler bu görevde iken bu ekler...

Miktar Zarfları

Devamini Oku
Fiillerin miktarını bildiren kelimeler miktar zarfıdır. Fiile sorulan “ne kadar?” sorusunun cevabı miktar zarfıdır.Kazanmak için çok çalışmalısın.Düne göre epeyce iyileşmişsin.Az yiyen, çok yaşar.Fazla üzülmeyin dünyanın sonu değil.Biraz konuşabilir miyiz?Buralara pek uğramaz.Azıcık bana verir misin?Biraz gayret etsen başaracaksın.Not: “Daha” sözcüğü zaman zarfı da olabilir, miktar zarfı da. “henüz” anlamına geldiğinde zaman zarfıdır. Diğer durumlarda miktar zarfıdır.Öğretmen daha sınıfa girmedi. (zaman zarfı...

Yer Yön Zarfları

Devamini Oku
Fiilin yerini, yönünü belirtmek için kullanılan kelimeler yer-yön zarfıdır. Fiile sorulan “nereye” sorusu yer-yön zarfını verir.“İçeri, dışarı, aşağı, yukarı, ileri geri, öte, beri…” gibi kelimeler yer-yön zarfı olur.Beri gel barışalım.Bu yoldan geri dönülmez.Öfkeyle dışarı çıktı.Telaşla içeri girdi, bir göz atıp dışarı çıktı.Yukarı çıkma, aşağı in.Ne olur geri dön.Bir adım ileri çıksın.Burası çok dar öte git.Not: Yer-yön zarfları yalın halde bulunmalıdır, çekim eki alırlarsa zarf olmaz, isim olurlar.Başını yukarıy...

Zaman Zarfı

Devamini Oku
Fiilin yapılma zamanını bildiren sözcüklere zaman zarfı denir. Zaman zarfları fiile sorulan "ne zaman" sorusuna cevap verir. Özellikleri * Fiile (veya zarfı olduğu başka kelimelere) sorulan “ne zaman”, “ne kadar süre” sorusuna cevap verir. * Zaman zarfları, zarf olarak kullanılan çeşitli zaman isimleridir.  * Çekimsizdirler. İsim çekim ekleri alırlarsa zarf olmaktan çıkarlar. * Başlıca zaman zarfları şunlardır: “dün, bugün, yarın, şimdi, gece, gündüz, güpegündüz, gündüz gözüne, cuma günü, haftay...

Azlık Çokluk Zarfları

Devamini Oku
Fiillerin miktarını bildiren kelimeler miktar zarfıdır. Fiile sorulan “ne kadar?” sorusunun cevabı miktar zarfıdır.Kazanmak için çok çalışmalısın.Düne göre epeyce iyileşmişsin.Az yiyen, çok yaşar.Fazla üzülmeyin dünyanın sonu değil.Biraz konuşabilir miyiz?Buralara pek uğramaz.Azıcık bana verir misin?Biraz gayret etsen başaracaksın.Not: “Daha” sözcüğü zaman zarfı da olabilir, miktar zarfı da. “henüz” anlamına geldiğinde zaman zarfıdır. Diğer durumlarda miktar zarfıdır.Öğretmen daha sınıfa girmedi. (zaman zarfı...

Belirteç Tümleci

Devamini Oku
Tanımı : Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelimeler ve kelime gruplarıdır. *Edat tümleci (edatlı tümleç) olarak adlandırılan tümleçler de birer zarf tümlecidir. Akşama kadar çalıştık. Toprak derin derin ürperdi. Bu şiir yağmur yağarken yazdım. Ben resim çekmeyi de çok seviyorum. Akşama doğru eve varırız. Aşağı inmişti. İnsan âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar. Bu hastahanede aylarca kalırsa, üç beş ameliyata dayanırsa, kurtarmaya çalışırız. On beş yaşına de...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık
zeus
Tarih: 13:23:10 05.17.2011  Güncelleme: 13:23:10 05.17.2011
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Zarf Tümleci Nasıl Bulunur ? (Hangi Sorular Sorulur)

Yüklemleri durum, zaman, miktar, yer-yön ve soru yönünden güçlendiren, belirten sözcüklerin cümle içindeki görevi zarf tümlecidir. Cümlede zarf tümlecini bulabilmek için:

Durum zarfları: Nasıl, neden?

Zaman zarfları: Ne zaman?

Miktar Zarfları: Ne kadar?

Yer-yön zarfları: Ne yöne, ne tarafa, nereye doğru?

soruları yöneltilebilir.

ÖRNEK

Merdivenleri koşarak çıktı (nasıl?)

Param olmadığından kitabı alamadım (neden?).

Televizyonu açtığında film bitmişti (ne zaman?).

Birazdan gelecek (ne zaman?).

İki saat kadar oturduk (ne kadar?).

Üç kilometre koştuk (ne kadar?).

Söylenenler hoşuna gitmeyince dışarı çıktı (ne yöne?).

Arkadaşına doğru yürüdü (nereye doğru?).

UYARI 1: "Nereye doğru" sorusuna yanıt veren öğe­nin içinde "doğru" sözcüğü bulunmak zorundadır. "Doğru" sözcüğü zaman anlamlı bir sözcükle birlikte kullanıldığında yer-yön zarfı değil, zaman zarfı görevi­ni üstlenir.

ÖRNEK : Sabaha doğru uyandım (ne zaman?).

UYARI 2: Yer-yön bildiren sözcükler ad durum ekle­rini aldığında ya belirtili nesne ya da dolaylı tümleç görevini üstlenir.

ÖRNEK

Kardeşim içeri girdi. / Yer-yön zarfı

İçeriyi gezdim. / Belirtili Nesne

çeriye girdim. / Dolaylı tümleç
Cevapla
zeus
Tarih: 13:28:23 05.17.2011  Güncelleme: 13:28:23 05.17.2011
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Zarf Tümlecinin Özellikleri

Zarf Tümlecinin Özellikleri :

a) Ara söz, kimi cümlelerde zarf tümlecini açıklamak amacıyla kullanılır ve açıklamalı zarf tümleci meydan gelir.

Örnek :

Önümüzdeki hafta, Pazartesi günü, yeni bir sınav var.

Zarf Tümleci Zarf tümlecinin açıklayıcısı Yüklem

b) Bağ eylemlerin yer aldığı çeşitli söz grupları cümlede zarf tümleci görevi yapar.

Örnek : Yan Cümle Temel cümle

Eve uğrayıp / eşyalarımı alacağım.

Zarf Tümleci Yüklem

Yan Cümle Temel cümle

Düşünmeden / hareket etme.

Zarf tümleci Yüklem.

c) Sıralı cümlelerde zarf tümleci birden çok cümlenin ortak öğesi olarak kullanılabilir ve ortak zarf tümleci meydana gelir.

Örnek :

Sana her zaman güvendim, inandım.

Sana her zaman güvendim.

Sana her zaman inandım.

d) Bir cümlede aynı veya ayrı türden birden fazla zarf bulunabilir. Aynı türden olan aynı soruya yanıt veren zarfların tümü aynı öğe olarak alınır. Ancak sorular farklı olduğu sürece bunlar ayrı ayrı değerlendirilip ayrı zarf tümleçleri oluşturur.

Örnek :

Görmeden, bilmeden, vermeden akıyorsun.

Zarf tümleci (Nasıl?)

Ertesi sabah, dinlenmiş bir biçimde güverteye geldi.

Zarf tümleci Zarf tümleci

(Ne zaman?) (Nasıl?)

UYARI : Sıralı cümlelerde ortak kullanılan zarf tümleci ilk yükleme uygunken, diğer yükleme uymayabilir. Bu anlatım bozukluğu zarf tümleci eksikliği olarak değerlendirilir.

Örnek :

Annem hiçbir zaman kendini düşünmedi, bizim mutluluğumuz için çalıştı.

Annem hiçbir zaman kendini düşünmedi; her zaman bizim mutluluğumuz için çalıştı.
Cevapla
zeus
Tarih: 14:48:04 05.17.2011  Güncelleme: 14:48:04 05.17.2011
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Zarf (Belirteç) Tümleci Örnekleri

Zarf (Belirteç) Tümleci : Yüklemi zaman, durum, miktar, ölçü, yer yön ve soru yönünden gösteren sözcük ya da sözcük öbekleri cümle içinde zarf tümleci görevi yapar.

§ Yükleme yöneltilen “Nasıl?” sorusu durum zarfı tümleciyle ilgilidir.

Örnek :

İnsan düşündüklerini açıkça söyleyebilir. (Nasıl söyleyebilir?)

Damlaya damlaya göl olur. (Nasıl göl olur?)

Olanları ağlaya sızlaya anlattı. (Nasıl anlattı?)

§ Yükleme yöneltilen “Ne zaman?” sorusu, zaman zarfı tümleciyle ilgilidir.

Örnek :

O acılı haberi duyunca çok üzülmüştü. (Ne zaman üzülmüştü?)

Tren on beş dakika sonra burada olur. (Ne zaman burada olur?)

Gelecek ay yeni bir araba alalım. (Ne zaman alalım?)

§ Yükleme yöneltilen “Ne yöne? Ne taraf?” soruları yer-yön zarf tümleciyle ilgilidir. Örnek : Biraz bekleyip aşağı indim. (Ne yöne?)

Az önce dışarı çıktı. (Ne tarafa?)

Korkudan bir adım geri çekildim. (Ne yöne?)

§ Yükleme yöneltilen “Ne kadar? Kaç tane?” soruları azlık-çokluk zarf tümleciyle ilgilidir.

Örnek : Onu bir saat daha bekleyelim. (Ne kadar bekleyelim?)

Bugün bırak, yeterince çalıştın. (Ne kadar çalıştın?)

Çocuk ablasından biraz daha çalışkandı. (Ne kadar çalışkandı?)

§ Soru zarfı tümleci, yüklemi durum, zaman, yer-yön, miktar, ölçü olarak soru biçiminde etkiler.

Örnek : Nasıl dayanırım sensizliğe nasıl?

Neden yapmadın söylediklerimi?

Niye bakıp duruyorsun yüzüme?

UYARI : Yer-yön bildiren sözcükler ad durum ekleriyle çekimlenirse zarf tümleci değil, nesne ya da dolaylı tümleç görevi yapar.

Örnek :

Bir de aşağıyı temizle. (Neyi?)

Belirtili nesne

Sizi içeride bekliyor. (Nerede?)

Dolaylı tümleç

Yukardan gürültü geliyor. (Nerden?)

Dolaylı tümleç
Cevapla


Zarf Tümleci
» Zarf Tümleci resimleri

  Puanı : 5.8 / 10 | Oy : 45 kişi | Toplam : 260

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim