Anasayfa > Sözlük > A > Anlamlarına Göre Cümleler


A. Olumlu Cümle


Yüklemin bildirdiği anlam, eylemin yapılması doğrultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir.

Örnekler :
- Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar ileriyi görürsünüz. (Olumlu eylem cümlesi)
- Özü gerçek yaşam dayalı tiyatro yapıtları, doğrudur ve güzeldir. (Olumlu ad cümlesi)
- Sattığınız malların dökümünü çıkarıp karı hesaplayalım. (Olumlu eylem cümlesi)

Olumlu Cümleler Çeşitleri


1. Biçimce ve anlamca olumlu cümleler

Bu tür cümlelerde olumsuzluk bildiren hiçbir dil birimi kullanılmaz, yüklemin yansıttığı anlamda olumlu olur.

Örnek : Ne zamandır gelmenizi bekliyorduk.

2. Biçimce olumsuz, anlamca olumlu cümleler

Bu tür cümlelerde cümlenin kuruluşu olumsuz, anlamıysa olumludur.

Örnekler :
Seni sürekli eleştiren ve senin kuyunu kazan bu insanı nasıl bilmezsin? (bilirsin)

Bu kadar çok döversen hangi çocuk yaramaz olmaz? (yaramaz olur)

B. Olumsuz Cümle


Bir eylemin gerçekleşmediğini, gerçekleşmeyeceğini ya da bir şeyin yokluğunu bildiren cümlelerdir.

Örnekler :
Aradığınız kişi burada yok. (Olumsuz ad cümlesi)
Dünkü davranışlarınızı hiç tasvip etmedim. (Olumsuz eylem cümlesi)
Kimse olayın nedenini bilmiyor. (Olumsuz eylem cümlesi)

Olumsuz Cümle Çeşitleri


1. Biçimce ve anlamca olumsuz cümleler

Bu tür cümlelerde yüklem ya olumsuz bir eylemdir ya da yargı bildiren ad soylu bir sözcüktür.

Örnekler :
Mutluluğunu herkesle paylaşsan da yalnızlığını paylaşamazsın.
Başarı, zannedildiği kadar kolay elde edilen bir şey değildir.

2. Biçimce olumlu anlamca olumsuz cümleler

Bu tür cümlelerde olumsuzluk anlamı taşıyan ek ya da sözcük kullanılmadığı halde cümleler olumsuzluk bildirir.

Örnekler :
Kim demiş onu çok sevdiğimi? (sevmiyorum)
O kadar sinirli ki ona parayı kaybettiğini söyle söyleyebilirsen. (söyleyemezsin.)

C. Soru Cümlesi


Bir işin yapılıp yapılmadığını sormak, bir şeyin nedenini öğrenmek, durumla ilgili bilgi edinmek ya da kuşkuyu gidermek... gibi amaçlarla kurulan cümlelere soru cümlesi denir.

Örnekler :
Kardeşin eve geldi mi?
Daha çok hangi kitapları okuyorsunuz?
Olanları sana kim anlattı?
Buraya nasıl geldin?

Soru Cümlesi Çeşitleri


Soru öğeleri kullanılarak soru cümleleri kurulabildiği gibi, bu yolla cümleye değişik anlam özellikleri de katılabilir. Bu açıdan soru cümleleri ikiye ayrılır :

1. Gerçek Soru Cümlesi

Yanıt gerektiren, soruyu soranın yanıt beklediği soru cümleleridir. Gerçek soru cümleleri şu amaçlarla kurulabilir :

- Cümlenin öğelerinden birini ya da birkaçını öğrenmek için,
Örnekler :
Bu elbiseyi mi aldınız?
Hangi kitabı ne zaman okudunuz?

- Eylemin yapılıp yapılmadığını sormak için,
Örnek :
Ismarladığım kitapları alacak mısın?

- Anlaşılmayan bir düşünceyi, bir duyguyu sormak için, (Yineletme amaçlı sorular)
Örnek :
Öğretmen gelmeyecek mi dediniz?

- Anlaşılmayan bir soruyu anlamak için,
Örnek :
Buraya neden mi geldim?

2. Sözde Soru Cümlesi

Yanıt gerektirmeyen, cümleye şaşma, küçümseme, inanmayış, beklenmezlik, özlem ... vb. anlamlar katmak için kurulan soru cümleleridir.

Örnekler :
Önüne baksan kör müsün? (Azarlama)
Bugün öğretmen gelir mi ki? (Olasılık)
Bu yüksek notu almak sana mı kaldı? (Küçümseme)
Nerde o günler? (Özlem)
O zavallı kime kötülük edecek ki? (Onaylatma)

D. Dilek (istek) Cümlesi


Bir dileği, bir isteği, bir arzuyu, bir temenniyi bildiren cümlelere, anlamları yönünden dilek veya istek cümlesi denir.

Örnekler :
Yarın bizde toplanıp bir güzel yemek yiyelim.
Çocuk tek kazansın da neresi olursa olsun.
Umarım işleriniz yolunda gidiyordur.
Ah şu bahar bir gelse, çocuklar neşe içinde koşup oynasa.

Anlamlarına Göre Cümleler | Ekleyen: | Tarih: 28-Sep-2012 14:39. | Bu yazı 15978 kez okundu..

Anlamlarına Göre Cümleler ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Amaç-Sonuç Cümleleri

Devamini Oku
Eylemin hangi amaca bağlı olarak gerçekleştiği vurgulanır. Bu tür cümlelerde de "için, diye, üzere" gibi edatlardan yararlanılır. Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. Bu tür cümleler de ise iki yargının bir tanesi işin yapılma amacını anlatır ki.; yargılardan bir tanesi hâlâ yapılmamıştır. Amaç-Sonuç Cümlelerine Örnekler - Borçlarından kurtulmak için evini satmış. - Ailesini görmek için Almanya’ya gitmiş. - Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor. - Bu, bizi birbirimize ...

Sebep - Sonuç İlişkili Cümleler

Devamini Oku
Sebep - Sonuç İlişkili Cümleler : Bir cümlede ifade edilen yargılardan birinin sebep, diğerinin sonuç olabilecek biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkan cümleler, sebep sonuç anlamı taşır. Bir cümlede sebep sonuç ilişkisi genellikle "için, ile, den dolayı, den ötürü" ilgeçleriyle kurulabileceği gibi "den / dan" eki ya da kimi bağlaç ve sözcüklerle de kurulabilir. Böyle cümlelerde "sebep" bildiren kısım başta ya da sonda olabilir. Örnek : 1 - Yoğun kar yağışı yüzünden Ankara - İstanbul seferleri iptal edilmiş. 2 - Elindeki işi bitiremediğind...

Neden-Sonuç Cümleleri

Devamini Oku
Bir cümlede ifade edilen yargılardan birinin neden, diğerinin sonuç olabilecek biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkan cümleler, neden sonuç anlamı taşır. Bir cümlede neden sonuç ilişkisi genellikle "için, ile, den dolayı, den ötürü" ilgeçleriyle kurulabileceği gibi "den / dan" eki ya da kimi bağlaç ve sözcüklerle de kurulabilir. Böyle cümlelerde "neden" bildiren kısım başta ya da sonda olabilir. Örnek : 1 - Yoğun kar yağışı yüzünden Ankara - İstanbul seferleri iptal edilmiş. 2 - Elindeki işi bitiremediğinden bir hafta kadar yeni bir iş alam...

Divan Üyelerinin Görevleri

Devamini Oku
Divan-ı Hümayun Üyeleri (Özet) : Devletin siyasi, ekonomik, askeri, mali sorunlarının tartışıldığı ve karara bağlandığı bir meclistir. Bu meclise Veziriazam, Kazasker, Nişancı, Kaptanı Derya, Defterdar, Yeniçeri ağası, Rumeli Beylerbeyi ve Şeyhülislam katılırdı. Bu kişilerin Görevlerini sıralarsak, Veziriazam; Padişahtan sonraki en yetkili kişi ve Padişahın vekilidir. Osmanlıdaki örfi hukuk Veviriazam sayesinde düzenlenirdi. Padişah sefere çıktığında yetkisi genişlerdi ve Divan-ı Hümayuna başkanlık yapardı. ( Günümüzde Başbakana benzetebilir...

Karşılaştırma Cümleleri

Devamini Oku
Karşılaştırma Cümleleri (Özet) : İki kavram, nesne, eser, kişi arasında yapılan kıyaslamaya karşılaştırma denir. Karşılaştırmada benzerlik, farklılık, üstünlük gibi değişik durumlar ifade edilir. Yani karşılaştırmanın hangi yönden yapıldığı ortaya konur. Bu durumda benzetme ve karşılaştırma edatları kullanılır. Karşılaştırma Cümleleri (Detay)Aralarında ilişki kurulabilecek iki varlığın, eserin, insanın ortak ve farklı yönlerinin açıklanmasıdır. Karşılaştırma için mutlaka iki insan, iki grup, iki yapıt, iki kavram olmalıdır. Karşılaştırılan n...

Valinin Görevleri

Devamini Oku
Vali Kelime Anlamı : Vali (Arapça: ولي, çoğl. Avliya 'أولياء), Arapça bir kelime olup koruyucu, muhafız, yakın biri, vasi anlamındadır.Vali NedirVali bulunduğu ilin genel idaresini sağlayan ve gidişatını denetleyen yetkilidir. Vali bulunduğu ilin en yetkili insanıdır. Vali bulunduğu ilin güvenliğini sağlayacak her türlü imkanı sağlamakla mükelleftir ve ayrıca resmi törenlerde de başkanlık yapmaktadır. Vali, ilde hem genel idarenin başı, hem de il özel idaresinin yürütme organıdır. Merkez...

Divan-ı Hümayun Görevleri / İşlevi

Devamini Oku
Divân-ı Hümâyun devlete ait siyasî idarî malî ve zamanla askerî işlerin görüşüldüğü incelenerek karara bağlandığı devletin en yüksek mercidir. Divân-ı Hümâyunda yetkiler şu şekilde temsil edilmektedir: 1. Vezir-i âzamın padişahın vekili olarak devletin egemenlik hakkını, 2. Kadıasker yargıyı, 3. Defterdarların maliyeyi, 4. Nişancının ise örfî hukuku temsil ettiğini görmekteyiz. Yine yürütme gücünün diğer temsilcileri kubbealtı vezirleri Rumeli beylerbeyi kaptan-ı derya ve yeniçeri ağasıdır. Devletin merkez örgütündeki ana bölümleri t...

Görenek

Devamini Oku
1. Görenek; bir şeyi eskiden beri görüldüğü gibi yapma alışkanlığı, âdet. 2. Görgü: Görenek olmayınca babasının yanında cigara da içer. 3. Birisinden gördüğü şeyi aynen yapmak isteyen (kimse). 4. Terbiye. 5. Geçici yenilik, moda. 6. Gelenek, her çeşit alışkı.Görenek NedirGöreneğin örfe, adete, geleneğe bakarak yaptırım gücü daha zayıftır. Örfteki yapılma zorunluğu, adet ve gelenekdeki yapılmalı özelliği görenekteki yapılabilme özelliğini alır. En yalın tanımıyla bir şeyi görüle geldiği gibi yapma alışkanlığı olan görenek, öteki sosyal al...

Amaç Sonuç Cümlelerine Örnekler

Devamini Oku
Eylemin hangi amaca bağlı olarak gerçekleştiği vurgulanır. Bu tür cümlelerde de "için, diye, üzere" gibi edatlardan yararlanılır. Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. Bu tür cümleler de ise iki yargının bir tanesi işin yapılma amacını anlatır ki.; yargılardan bir tanesi hâlâ yapılmamıştır. Amaç-Sonuç Cümlelerine Örnekler - Borçlarından kurtulmak için evini satmış. - Ailesini görmeye Almanya’ ya gitmiş. - Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor. - Bu ,bizi birbirimize...

Osmanlı Divan Örgütü Üyeleri ve Görevleri

Devamini Oku
Divan-ı Hümayun :İslâm dünyasında Hz. Ömer ile başlayan divân teşkilatı daha sonra değişik şekil ve isimlerle gelişip devam etti. Osmanlı döneminde bizzat padişahın başkanlığında önemli devlet işlerini görüşmek üzere toplanan divâna; "Divân-ı Hümâyun" denirdi.Bugünkü Bakanlar Kurulu gibi çalışan Divân-ı Hümâyun önceleri Divanhane'de toplanırken Fatih zamanında Topkapı’da; Kanûnî zamanında ise Kubbealtı denilen yerde toplanmaya başlamıştır. Bu müessesenin devletin ilk yıllarında nasıl geliştiğine dair kesin bir bilgiye sahip değiliz. Ancak...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Bu yazıya henuz resim eklenmemiş..
» Anlamlarına Göre Cümleler resimleri

  Puanı : 4.6 / 10 | Oy : 20 kişi | Toplam : 92

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım
İletişim