Anasayfa > Sözlük > T > Tarihin Yöntemi


Bir sonuca ulaşmak için,bilim ve mantığa uygun araştısma yapmak bir tarihçinin vaz geçemeyeceği yöntemdir.Bir tarihçi bulduğu veri ve kaynakları titiz bir inceleme yaparak kesin yargıya varmadan yeni bilgi ve belgelerinde bulunabileceğini düşünerek çalışmasını yapar.

Tarihi olayları araştıran bir tarihçi sırasıyla aşağıdaki yöntemleri uygular.

1. Kaynak Arama (Belge Bulma)


Tarih hakkında bilgi veren yazılı ve yazısız her türlü malzemeye kaynak denir. Bir tarihçi, önce incelediği konunun her türlü kaynağını aramak zorundadır. Yazılı belgelerden başka abideler, mezar taşları, aletler, çanak-çömlek parçaları vb. malzemeler kaynak olarak ele alınır.Yazısız kaynaklar, daha çok tarih öncesi devirlerin aydınlatılmasında yararlanılan kaynaklardır. Kaynaklar; yazılı, yazısız, çizili, sesli ve görüntülü kaynaklar olmak üzere üçe ayrılır. Yazılı kaynaklar, tarihî devirlerin aydınlatılmasında yararlanılan kaynaklardır. Kesin bilgiler verir ve yazısız kaynaklara göre daha güvenilirdir.

I) Anakaynaklar (Birinci elden kaynaklar):


Doğrudan doğruya tarihi bir olayı yaşayan.bu olayı gören ve olayla ilgili çağdaş yazarların verdikleri eser ve bilgilerdir.

II) İkinci elden kaynaklar:


Birinci elden kaynağın bilgilerinden yararlanılarak meydana getirilen kaynaklardır.tarih kaynaklar,ele alınan kaynağın ve malzemenin cinsine göre şu şekilde sınıflandırılmıştır:

a. Yazısız Kaynaklar


Çeşitli malzemelerden yapılmış araç gereçler
Mağara resimleri ve kabartmalar
Mezarlar ve kalıntılar
Silahlar
İnsan ve hayvan kemikleri (Fosiller)

b. Yazılı Kaynaklar


Kitabeler
Kitaplar
Yıllıklar ve biyografiler
Antlaşmalar
Fermanlar ve beratlar (Padişahların ve vezirlerin yazılı emirleri)
Kil tabletler
Paralar
Gazeteler

c. Çizili, Sesli ve Görüntülü Kaynaklar


Plan ve haritalar
Taş plaklar
CD’ler
Flash bellekler
DVD’ler
Fotoğraflar


2. Verileri Tahlil, Tenkit ve Terkip



a. Verileri Tasnif (Sınıflandırma)


Tarihî bir olayla ilgili elde edilen verileri ( bilgileri ) özelliklerine göre sınışlandırmak, sonra da zaman, yer ve konusuna göre düzenlemek gerekir. Böylece verilerin birbirleri ile karşılaştırılması ve doğruluklarının belirlenmesi kolaylaşır.

b. Verileri Tahlil Etme (Çözümleme, Analiz)


Üzerinde çalışılan kaynakların bilgi yönünden yeterliliğinin, güvenilirliğinin olup olmadığının; doğruluğunun denetlenmesidir.

Tahlil için şu yollar izlenir:
1. Mevcut bilgilerin güvenilirliği incelenir.
2. Tarihî olaylar, zaman, mekân (yer) ve konumlarına göre sıralanır; tarihî olayların aralarındaki nedensonuç ilişkisi belirlenir.

c. Verileri Tenkit Etme (Eleştiri, Kritik)


Eldeki bilgilerin doğruluk derecesinin, güvenilir kaynaklarla karşılaştırılmasıdır. Bir belge tenkit edilmeden kullanılamaz. Bir belgenin doğruluğu iki yolla belirlenir.

Dış Eleştiri: Kaynakların gerçek olup olmadığının, kullanılabilir belge niteliği taşıyıp taşımadığının, ne zaman ve nerede yazıldığının saptanması işidir.
İç Eleştiri: Kaynaktaki bilgilerin doğru olup olmadığının araştırılıp saptanmasıdır.

d. Terkip (Sentez) Yapma


Terkip; verilerin tasnifi, tahlili ve tenkidi yapıldıktan sonra, tarihî bilgilerin sunulmasıdır.

Terkip yaparken bunlara dikkat edilmelidir:
*Olay üzerinde daha önce yapılan çalışmalara ulaşmak
*Olayın meydana geldiği zamanın şartlarını göz önünde bulundurmak
*Şüpheli gördüğü verileri,başka verilerle karşılaştırmak
*Anlaşılır kaynakları vererek okuyucunun kontrol etmesini sağlamak
Referans: Tarihin Araştırma ve Kaynak Arama Yöntemleri Nelerdir ?

Tarihin Yöntemi | Ekleyen: | Tarih: 10-Oct-2011 17:40. | Bu yazı 15601 kez okundu..

Tarihin Yöntemi ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Tarihin Yöntemi

Devamini Oku
Bir sonuca ulaşmak için,bilim ve mantığa uygun araştısma yapmak bir tarihçinin vaz geçemeyeceği yöntemdir.Bir tarihçi bulduğu veri ve kaynakları titiz bir inceleme yaparak kesin yargıya varmadan yeni bilgi ve belgelerinde bulunabileceğini düşünerek çalışmasını yapar. Tarihi olayları araştıran bir tarihçi sırasıyla aşağıdaki yöntemleri uygular. 1. Kaynak Arama (Belge Bulma) Tarih hakkında bilgi veren yazılı ve yazısız her türlü malzemeye kaynak denir. Bir tarihçi, önce incelediği konunun her türlü kaynağını aramak zorundadır. Yazılı belge...

Edebiyat Tarihinin Kapsamı

Devamini Oku
Bir milletin meydana getirmiş olduğu edebi eserleri ve bu edebi eserlerin yazarlarını kronolojik olarak inceleyen eserlere edebiyat tarihi denir. Edebiyat Tarihinin Kapsamı NedirEdebiyat tarihi, milletlerin yüzyıllar boyunca oluşturduğu edebî eserlerini inceler, ait olduğu milletin duygu ve düşüncede aldığı yolu nesnel olarak değerlendirir. Bunu yaparken de bilimsel araştırma yöntemlerini kullanır. Edebiyat tarihine konu olan sanatçılar incelenirken ait olduğu toplumun özellikleri, tarihî ve sosyal olaylar, dikkate alınır. Edebi türlerin gelişi...

Sözlü Tarih Yöntemi Aşamaları

Devamini Oku
Sözlü tarih, tarihi yazılı belgelere ek olarak yaşayan bireylerin belleğe dayalı anlatıları aracılığıyla yazma ve sıradan insanları, gündelik yaşamı ve öznelliği tarihin araştırma alanına dahil etme dürtüsüyle şekillenen ve ses kaydetme teknolojilerinin gelişmesiyle de desteklenen disiplinlerarası bir çalışma alanı ve araştırma yöntemidir. Araştırılmakta olan bir sosyal gerçekliğin oluşumunda yer almış insanlarla görüşmeye dayanır. Sözlü Tarihin Amacı: Amaç var olan yazılı kaynakların yanında süreç içinde varlığıyla olaylara yön vermiş ...

Tarih Biliminin Yöntemi

Devamini Oku
Bir sonuca ulaşmak için,bilim ve mantığa uygun araştısma yapmak bir tarihçinin vaz geçemeyeceği yöntemdir.Bir tarihçi bulduğu veri ve kaynakları titiz bir inceleme yaparak kesin yargıya varmadan yeni bilgi ve belgelerinde bulunabileceğini düşünerek çalışmasını yapar. 1. Kaynak Arama (Belge Bulma) Tarih hakkında bilgi veren yazılı ve yazısız her türlü malzemeye kaynak denir. Bir tarihçi, önce incelediği konunun her türlü kaynağını aramak zorundadır. Yazılı belgelerden başka abideler, mezar taşları, aletler, çanak-çömlek parçaları vb. malzeme...

Bilimsel Yöntemin Aşamaları

Devamini Oku
Bilimsel yöntemin aşamaları şöyle sıralanabilir. • Güçlüğün sezilmesi. • Güçlüğün problem biçiminde tanımlanması. • Problemin çözümüne yönelik denencelerin kurulması. • Denencelerin gözlenebilecek sonuçlarının saptanması. • Denencelerin sınanması. • Sonuca ulaşma. • Araştırmanın raporlaştırılması. Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Berna GÜCÜM, Editör: Prof. Dr. Şefik YAŞAR, “Fen Bilgisinin İçeriği”, Fen Bilgisi Öğretmenliği, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları No: 1061, Açıköğretim Fa...

Tarihin Tasnifi

Devamini Oku
Tarihin Tasnifi (Sınıflandırması) Tarih Öğrenimini ve araştırmasını kolaylaştırmak için tarihi olaylar zaman, mekân ve konusuna göre sınıflandırılır. 3 farklı grupta sınıflandırma yapılır; 1) Zamana Göre Sınıflandırma: (Örnek: Ortaçağ tarihi,15. yüzyıl tarihi gibi...) 2) Mekana(Yer) Göre sınıflandırma: (Örnek:Türkiye Tarihi,Avrupa tarihi gibi...) 3) Konuya Göre Sınıflandırma: (Örnek: Tıp Tarihi, Sanat tarihi gibi...) Tarihi Neden Sınıflandırıyoruz ? Tarihi Zamana, Mekana ve Konuya göre sınıflandırmamızın nedeni öğrenmeyi,öğretmeyi,a...

Haritacılık Tarihinde Önemli Türk Bilim Adamları

Devamini Oku
TÜRK HARİTACILIĞI TARİHİ (1895 - 1995) Türk Haritacılığının 100. kuruluş yılı Anısına Prof.Dr. Muzaffer ŞERBETÇİ İSTANBUL 1999 BİYOGRAFİLER ABDURRAHMAN EF. 19. yüzyıl başlarında Üsküdar'da kurulan Darüt-tabaatil-amire (Matbaayı Amire) adını taşıyan basımevi müdürüdür. 1803 de bir atlası basılmıştır. III. Selim zamanında Mühendishane-i Berri-i Hümayün de geometri öğretmenliği yapmıştır. Bu yüzden müderris lakabı vardır. ABDURRAHMAN SOFİ D.:884 Rey Ö.:976 Bağdat Türk astronomu Asıl adı Abdurahman bin Ömer Mehmed bin Sehl el Sufi e...

Tarihin Sınıflandırılması

Devamini Oku
Tarihin Tasnifi (Sınıflandırması) Tarih Öğrenimini ve araştırmasını kolaylaştırmak için tarihi olaylar zaman, mekân ve konusuna göre sınıflandırılır. 3 farklı grupta sınıflandırma yapılır; 1) Zamana Göre Sınıflandırma: (Örnek: Ortaçağ tarihi,15. yüzyıl tarihi gibi...) 2) Mekana(Yer) Göre sınıflandırma: (Örnek:Türkiye Tarihi,Avrupa tarihi gibi...) 3) Konuya Göre Sınıflandırma: (Örnek: Tıp Tarihi, Sanat tarihi gibi...) Tarihi Neden Sınıflandırıyoruz ? Tarihi Zamana, Mekana ve Konuya göre sınıflandırmamızın nedeni öğrenmeyi,öğretmeyi,a...

Sözlü Tarih Yöntemi Kullanarak Aile Tarihi Oluşturmak

Devamini Oku
Aile Tarihi Oluşturmanın Amacı: Amaç var olan yazılı kaynakların yanında süreç içinde varlığıyla olaylara yön vermiş yada katkıda bulunmuş olanların ağzından sosyal bir olayın anlatımı yada anımsama yoluyla yaşanmışlığın tekrar yorumlanmasıdır. Ailedeki yaşı ilerlemiş kişilerle nereden gelindiği, akrabalık ilişkileri, evlilikler, doğumlar ve ölümlerle ilgili görüşmeler tam olmasa bile tahmini tarihlerin elde edilmesi ve kronoloji bilgisinin daha sonradan olaylarla tutarlı bir biçimde oluşturularak sosyolojik değişimlerin öğrenilmesini a...

Türk Haritacılık Tarihinin Kronolojik Özeti

Devamini Oku
1076 Kaşgarlı Mahmud Dünya Haritası. 1513 İbrahim Kâtibi Akdeniz Havzası Haritası. 1513 Piri Reis Dünya Haritası. 1528 Piri Reis Kuzey Atlantik Haritası. 1567 Ali Macar Reis Atlası. 1570 Atlas-ı Humayun. 1647 Katip Çelebi'nin "Cihannüma" adlı eseri. 1650 Katip Çelebi'nin "Kozmoğrafya" adlı eseri. 1640-1684 Evliya Çelebi'nin Seyahatname'si 1719 İlk baskı harita Marmara Haritası İbrahim Mütefferika tarafından basıldı. 1803 İlk atlas Müderris Abdurrahman Efendi tarafından hazırlandı. 1818 İlk Harita Okulu açıldı. 1830 İlk deniz haritas...

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Tarihin Yöntemi
» Tarihin Yöntemi resimleri

  Puanı : 4.3 / 10 | Oy : 15 kişi | Toplam : 65

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Bi soru sor
İletişim