Anasayfa > Sözlük > T > Türkiyedeki Akarsular


Akarsularımız

Türkiye doğal bir yatak içinde akan su kütleleri, diğer bir deyişle akarsular ve buna
bağlı olarak vadi şebekesi bakımından zengin sayılabilecek ülkedir. Ülkemizdeki
akarsular klimatik şartlara, zemin tabiatına ve reliyef özelliklerine bağlı olarak birbirinden
gerek debi gerekse rejim bakımından farklılıklar gösterecek şekilde karşımıza
çıkarlar. Ülkemizdeki akarsuları taşıyan vadiler şebekesinin bugünkü görünümü
alması Neojen sonrası Pleistosende görülen epirojenik hareketler sonucunda
olmuştur. Buna göre ülkemizdeki akarsular farklı havzalarda kompleks ve basit yapılı,
denize ulaşanlar (dış drenaja açık olanlar) iç drenaja bağlı olanlar olmak üzere
ayrılabilirler ve coğrafi bölgelerimizde farklı şekilde karşımıza çıkarlar. Bu bakımdan
Türkiye'de yer alan akarsuların havzalarını Karadeniz, Marmara, Ege, Akdeniz,
Hazar Denizi, Basra Körfezi, Tuz Gölü, Van Gölü, Göller Yöresi olmak üzere
ayırabiliriz. Görüldüğü gibi bu havzalardan bir kısmı dışa akışlı eksoroik sahalar
olurken bir kısmı da "Tuz Gölü, Göller Yöresi, Van Gölü" gibi anderoik kapalı havza
karakterini taşır.

Ülkemizin kuzey ve güneyindeki Kuzey Anadolu dağları ile Torosların denize bakan
yamaçları üzerinde kısa boylu basit yapıda akarsular yer alırken, bu dağların
gerisinden doğup denize paralel sıraları kesip kıyıya ulaşanlar "Sakarya, Kızılırmak,
Yeşilırmak, Çoruh, Seyhan, Ceyhan, Aksu, Göksu" kompleks yapıda uzun
boylu akarsular olarak karşımıza çıkarlar. Ege Bölgesi'nde ise çöküntü sahalarına
grabenlere yerleşmiş bulunan akarsular "Havran, Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes,
Büyük Menderes" doğu batı doğrultusunda uzanış göstererek denize ulaşırlar.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da bulananlar "Dicle, Fırat, Aras, Kura, Şemdinli" ise
bir süre yüksek dağlık kütleler arasında çok eğimli dar derin vadiler içinde aktıktan
sonra ülkemizi terk ederler.

Marmara Bölgesi'nde ise Güney Marmara bölümünde Mustafa Kemalpaşa, Susurluk,
Gönen Çayları ile Kocaçay başlıca akarsular olurken Trakya'da Meriç ve Kolu
olan Ergene dikkati çeker.

Dışa akışlı olan bu akarsularımız dışında bazı akarsular da kapalı havzalarda son
bulurlar. Bu bakımdan en geniş saha İç Anadolu kapalı havzasıdır ki burada başlıca
akarsular Çarşamba ve Melendiz Çayları'dır. Bunun dışında Göller Yöresi ile Van
Gölü ve çevresi de ülkemizin kapalı havzalarıdır.

Ülkemizdeki akarsuların pek çoğunun önemli bir özelliği hidroelektrik güç elde
edilmesine uygun bir yapıda olmalarıdır. Bunda reliyefin, yapı özelliklerinin büyük
rolü vardır. Bu bakımdan ülkemizdeki nehirler üzerinde yapılmış çok sayıda Hidroelektrik
Santral vardır.

Ülkemizdeki akarsular yağmur, kar, buz ve karstik kaynaklardan olmak üzere çeşitli
şekillerde beslenirler.

Türkiyedeki Akarsular | Ekleyen: | Tarih: 27-Sep-2010 17:53. | Bu yazı 6849 kez okundu..

Türkiyedeki Akarsular ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Türkiyedeki Kıvrım Dağlar

Devamini Oku
Ülkemizdeki Kıvrım Dağlar Marmara Bölgesi Dağlarımız : Yıldız, Koru, Işıklar, Samanlı, ve Biga Dağıdır. Ege Bölgesi Dağlarımız : Murat Dağları ile Emir Dağlarıdır. Akdeniz Bölgesi Dağlarımız : Akdağlar, Bey Dağlar, Katrancık, Sultan, Dedegöl, Geyik, Bolkar, Aladağlar, Tahtalı, Binboğa ve Nur Dağlarıdır. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Dağlarımız (Toroslar): Tanintanin, Hakkari, Cilo, Arasgüneyi, Palandöken, Bingöl, Mercan ve Allahuekber Dağlarıdır. Karadeniz Bölgesi Dağlarımız : Yalnızçam, Mescit, Doğu Karadeniz dağları, Giresun...

Türkiyedeki Tek Dağlar

Devamini Oku
Bu tipe giren dağlar genelde ülkemizin iç bölgelerinde dikkati çekerler. Bu dağların teşekküllerinde volkanizma olayları kadar epirojenik hareketler sonucunda kütlesel yükselmeler ile ortaya çıkanlar yanında ayrıca aşınmaya direnç gösteren eski temele ait kayaçların yükseltilerini korumaları neticesinde görülen kütleleri de sayabiliriz. Bunlar içinde çatlaklar boyunca mağmanın yüzeye çıkması neticesinde ortaya çıkan volkaniklere örnek olarak İç Anadolu'nun Güneybatısındaki Erciyes, Melendiz, Hasandağı ile Doğu Anadolu Bölgemizde dikkati çeke...

Türkiyedeki Sıradağlar

Devamini Oku
Genel olarak Alpin hareketler neticesinde meydana gelen bu dağlar ülkemizde en geniş alanı kaplarlar. Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde Kuzey Anadolu (Karadeniz dağları); ve Toroslar adı altında dizi teşkil edecek şekilde uzanan bu dağlar kıyıdan itibaren birden yükselirler. Kuzey Anadolu "Karadeniz Sıradağları" dağları kıyıya paralel birkaç sıra halinde uzanır. Kıyı dağları ve iç sıralar şeklinde uzanan bu sıralar birbirinden oluk şekilli vadiler ile ayrılmıştır. Batı ve Doğu Bölümde yüksek olan dağlar orta bölümde (Yeşilırmak-Kızılırmak) aras...

Türkiyedeki Volkanik Dağlar

Devamini Oku
Volkanik dağlar, yerin derinliklerinde bulunan kızgın, erimiş ve basınç altındaki magmanın yeryüzüne çıkmasıyla oluşur. Ülkemizdeki volkanik faaliyetler III. Zamanda yoğun olarak görülmüştür. Bu faaliyetler sonucu kırıklar boyunca magma yeryüzüne akmış ve volkanik araziyi oluşturmuştur. Volkanik dağları şu şekilde sıralayabiliriz. a) Doğu An. Bölgesi Volkanları: Bu dağlar Van gölünün kuzeyinde bir fay hattı üzerinde yer almıştır. Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı dağı bu dağ sırasının kuzeydoğu ucunda yer alır. Ağrı Dağı: 1203km2...

Türkiyedeki Kaplıcalar

Devamini Oku
Kaplıcalar Hakkında Genel Bilgi: Ilıca olarak da bilinir, maden sularından yararlanma amacıyla kaynarcaların çevresinde kurulan tesislere verilen genel addır. Araştırmalar sonucunda çeşitli hastalıkların tedavisine yardımcı olduğu anlaşılan mineral iyonlarıyla yüklü maden sularının oluşumuna ilişkin değişik görüşler vardır. Bu görüşlerden biri, çatlaklardan sızan yerüstü sularının, yolu üzerindeki minarelleri eriterek derinlerdeki ısınmış katmanlara ulaştığı ve buradaki sıcaklığın etkisiyle buharlaşıp yoğunlaşarak yeryüzüne geri döndüğü biçim...

Türkiyedeki Önemli Körfezler

Devamini Oku
Türkiyedeki Önemli Körfezler Antalya Körfezi Edremit Körfezi Erdek Körfezi Gemlik Körfezi Gökova Körfezi Mersin Körfezi Saros Körfezi İskenderun Körfezi İzmir Körfezi İzmit Körfezi Türkiyedeki Körfezler (Detay) Marmara kıyıları : Marmaranı Trakya bölümü düzdür. Anadolu kıyıla ise, girintili çıkıntılıdır. Burada karaya oldukça sokularak bir girinti meydana getiren İzmit körfezi, Gemlik körfezi, Erdek ve Bandırma körfezleri vardı Burada aynı zamanda Samanlı ve Kap dağ yarımadaları da meydana gelmişti Marmara denizi, İstanbul boğazı...

Türkiyenin en uzun akarsuları

Devamini Oku
Sırası - Akarsu | Uzunluğu( km ) | Ulaştığı Deniz 1 - Kızılırmak | 1.355 km | Karadeniz 2 - Fırat | 971 km | Basra Körfezi 3 - Sakarya | 824 km | Karadeniz 4 - Büyük Menderes | 584 km | Ege 5 - Seyhan | 560 km | Akdeniz 6 - Aras | 548 km | Hazar Denizi 7 - Dicle | 523 km | Basra Körfezi 8 - Yeşilırmak | 519 km | Karadeniz 9 - Ceyhan | 509 km | Akdeniz 10 - Çoruh | 442 km | Karadeniz ...

Türkiyedeki Dağların Oluşumu

Devamini Oku
Birinci Jeolojik zaman itibariyle ülkemizdeki dağlar oluşmaya başlamıştır. Bu oluşan dağlar ise aşınmış ve ikinci Jeolojik zamanda Jeosenklinallerde tortular birikmiştir. 3.Jeolojik zamanda ise orojenik hareketler ile kıvrılarak Türkiye'nin kuzeyi ve güneyindeki sıra dağları oluşmuştur. Bu hareketler dar zamanda, dar olaylar olarak belirir ve tabakaların duruşunu bozarlar. Hareketler yatay ve dikey olmak üzere iki yönde gelişir. Genellikle, yatay (tanjansiyal) hareketler kıvrılma ve kıvrım dağlarına, dikey hareketler de (radial) kıvrılm...

Türkiyedeki Akarsu Havzaları

Devamini Oku
Bir akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alana o akarsuyun havzası denir. Havzanın büyüklüğü yerşekillerine ve akarsuyun uzunluğuna bağlıdır. Sularını denize ulaştıran havzalara açık havza, ulaştıramayan havzalara ise kapalı havza (Tuz Gölü çevresi, Van Gölü çevresi, Göller Yöresi, Aras Havzası) denir.Akarsu Havzası Nedir? (Detay) Akarsuyun tüm kollarıyla birlikte toplandığı bölgeye akarsu havzası denir. Bu havzanın genişliği ise, iklim koşullarına ve yüzey şekillerine bağlıdır. Akarsu havzaları iki bölümde incelenir:Açık Havza...

Asya Kıtasındaki Akarsular

Devamini Oku
Özet: Başlıca ırmakları, Yangtze (5500 km Asya’nın en uzun, dünyanın dördüncü uzun ırmağıdır.), Yenisey (kaynağı Büyük Yenisey ırmağı olarak kabul edildiğinde 4000 km, Selegna Irmağı olarak kabul edildiğinde 5500 km uzunluğundadır.), Obi (3680 km, İrtiş Irmağı’yla birlikte 5569 km), Sarı (4700 km), İrtiş (4441 km), Lena (4400 km), Amur (4352 km), Mekkong (4200 km), Brahmaputra (2900 km), İndus (2900 km), Fırat (2700 km), Amuderya (2539 km), Ganj (2506 km), Saluen (2415 km), Siriderya (2204 km), Irravadi (2090 km), Dicle (1900 km) ...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Türkiyedeki Akarsular
» Türkiyedeki Akarsular resimleri

  Puanı : 5.5 / 10 | Oy : 15 kişi | Toplam : 83

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim