Anasayfa > Sözlük > G > Gama Işınları


Reklamlar
Sonuç : 3 adet ilgili yazı bulundu..
Gama Işınları (Özet) : En enerjik dalgalar olarak bilinen gama ışınları; en kısa dalga boylarına sahip, ancak buna bağlı olarak da en yüksek frekanslara ve en büyük foton enerjisine sahiptirler. Gama ışınları nükleer reaksiyonla üretilebilirler. Madde içinden geçtiklerinde maddenin atomları ve molekülleri dışındaki elektronların tamamına çarparlar. Bu çarpışma sonucunda meydana getirdikleri iyonlaşmadan dolayı Gama Işınlarına bazen “iyonize radyasyon” da denir. Gama ışınları ile iyon oluşumu çok tepkiseldir. Yaşayan organizmaların, bu iyonize eden radyasyona maruz bırakılması yok edici etkilere sebep olabilir. Bunun yanı sıra kontrollü kullanımı ile besinler üzerindeki mikropların öldürülmesi söz konusudur.

Gama Işını Nedir?

Radyoaktif bozunum (alfa veya beta) yapmış veya bir nükleer reaksiyondan sonra ortaya çıkan ürün çekirdek, genellikle, uyarılmış enerji seviyesinde kalır. Bu durumdaki çekirdek ikinci bir bozunum ile bir foton yayınlayarak daha düşük enerji seviyesine ve sonunda taban enerji seviyesine düşer. Bu şekilde, çekirdeğin uyarılmış enerji seviyesinden temel enerji seviyesine düşerken yayınladığı fotonlara gama ışını denir.

Gama ışınlarının enerjileri tipik olarak 0,1 - 10 MeV arasında olup çekirdek durumları arasındaki enerji farkı mertebesindedir ve bu ile 100 fm dalga boyu aralığına karşılık gelir. Gama ışınları Şekil 2.2’de gösterilen elektromanyetik spekturumun en kısa dalga boylu ve en fazla enerjili olanlarıdır, kütleleri yoktur ve yüksüzdürler dolayısı ile elektrik ve manyetik alanda saptırılamazlar, yüksek enerjilerinden dolayı madde içerisinde yol alabilirler, ışık hızı ile yayılırlar ve gazları iyonlaştırıcı özellikleri vardır.

Evrende Gama Işınları

Gama ışınları evrenin en sıcak bölgesinde üretilen ışığın en enerjik formlarıdır. Ayrıca süpernova patlamaları yada atomların parçalanmasıyla ve uzaydaki radyoaktif maddelerin bozunmalarından üretilirler. Süpernova patlamaları, nötron yıldızları, pulsarlar ve kara delikler tüm evrenin gama ışın kaynaklarıdır.

Gama ışınları evrenin çok geniş mesafelerinden yayılarak yerküreye kadar gelir ve sadece yerküre atmosferi tarafından soğurulurlar. Işığın farklı dalga boyları yerküre atmosferini delerek farklı derinliklere ulaşır.

Gama Işın Kaynakları

Evrende gama ışınlarının meydana gelmesini sağlayan çeşitli işlemler vardır. Bu işlemler,
· Yüksek enerjili bir parçacığın bir başka parçacık ile çarpışması,
· Bir parçacık ve onun karşıt parçacığının birbirlerini yok etmesi,
· Radyoaktik bozunma,
· İvmelendirilmiş yüklü parçacıklar şeklinde verilir.

Gama Işın Patlamaları (GIP)

GIP, uzayın herhangi bir noktasında, öngörülemeyen zamanlarda, 0,1 ile 10 MeV enerjili fotonların, ortalama 0,1 ile 100 saniye süreli atılımları ile oluşan olaylardır. Günde bir veya birkaç kez, yeryüzü çevresindeki uydular, şimdiye kadarki bulguların işaret ettiğine göre, belki de Büyük Patlama’dan sonra Evren’deki en büyük enerji salma olayları olan, kısa süreli ani ışımalar kaydetmektedirler. Bu olaylara, yaydıkları enerjinin elektromanyetik spekturumun içinde gama ışınları bölgesine düşen yeri nedeniyle, GIP adı verilmektedir.

GIP’ lerin keşfedilmelerinden bu yana yaklaşık 40 yıl geçmiş, buna rağmen orijinleri tam olarak anlaşılamamıştır. Uydular yardımı ile gerek gözlemsel [BATSE] gerekse kuramsal çalışmalar halen bütün canlılığı ile sürmektedir (Fox 2003), (Piran 2003), (Hjorth 2003), (Fishman 1994). Gözlemsel çalışmaların en büyük sorularından biri, patlamaların yerini kesin olarak belirlemektir. Ancak belli bir açı aralığında tespit edilen GIP için, bölgede çok sayıda optik ışık kaynağı bulunduğundan, geçici bir ışık kaynağının saptanması zorlaşmaktadır. Dünyanın atmosferi gama ışınlarını soğurduğundan dolayı, deneysel ölçümler uydu aracılığı ile yapılabilmektedir.

Bir GIP enerji bütçesinin çoğunluğu, yüksek enerjili (≥100 keV) fotonlardan oluşmaktadır. Olayın gökyüzündeki ortaya çıkış yönü önceden hiçbir şekilde öngörülememekte ve Şekil 2.3’de görüldüğü gibi patlama oldukça kısa bir süre içinde (0,1 -1000 s) oluşumunu tamamladıktan sonra, bir daha o bölgeden benzeri veya başka tür bir ışıma gözlenememektedir. Bir GIP olayı noktası, patlama anında, gökyüzünün en parlak yeri haline gelmektedir.

Referans: Gama Işını Nedir ?

Gama Işınları | Ekleyen: | Tarih: 12-Nov-2011 19:03. | Bu yazı 21479 kez okundu..

Gama Işınları ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Gama Işınları

Devamini Oku
Gama Işınları (Özet) : En enerjik dalgalar olarak bilinen gama ışınları; en kısa dalga boylarına sahip, ancak buna bağlı olarak da en yüksek frekanslara ve en büyük foton enerjisine sahiptirler. Gama ışınları nükleer reaksiyonla üretilebilirler. Madde içinden geçtiklerinde maddenin atomları ve molekülleri dışındaki elektronların tamamına çarparlar. Bu çarpışma sonucunda meydana getirdikleri iyonlaşmadan dolayı Gama Işınlarına bazen “iyonize radyasyon” da denir. Gama ışınları ile iyon oluşumu çok tepkiseldir. Yaşayan organizmaların, ...

X Işınları

Devamini Oku
X- Işınları Elektromanyetik spektrumda Gama Işınlarından bir adım daha uzun dalga boyuna sahip (daha düşük frekans ve daha küçük enerji) grup ise X ışınları olarak bilinir. X ışınları da nükleer tepkimelerle gerçeklenebilirler. Ancak çok hızlı hareket eden elektronlar ile metal yüzeylerin bombardıman edilmesiyle de üretilebilir. Güneş yüzeyinde oluşan fırtınalarda yoğun şekilde bulunurlar. X ışınları da iyonize radyasyonlardır ancak gama ışınlarından daha az potansiyele sahiplerdir. X ışınları düşük bir enerjiden daha yüksek bir enerjiye giden...

gama ışıması

Devamini Oku
gama ışıması : radyoaktif bozunma sırasında enerji yüklü olarak kalmış olan atom fazla enerjisini ¡ ışını şeklinde yayınlar. ¡ ışınları çok yüksek enerjili elektromagnetik dalgalardır. ¡ ışıması yapan atomun proton sayısı değişmez, nötron sayısı değişmez, çekirdek enerjisinde azalma olur. ...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Gama Işınları
» Gama Işınları resimleri

  Puanı : 6.8 / 10 | Oy : 13 kişi | Toplam : 89

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim