Anasayfa > Sözlük > K > Köktürk Metinleri


Köktürk metinleri
Köktürklerin kendi icadı olan Köktürk alfabesiyle taşlar (bengü taşlar*) üzerine yazılan metinlerdir. Bir kısmı çeşitli albüm ve dergilerde tanıtılan, bir kısmı ise henüz yayınlanmamış irili ufaklı bu metinlerin sayısı 250’den fazladır. Bengü taşların en meşhurları Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk adına diktirilen ve Köktürk Yazıtları (Orhun Abideleri) adıyla bilinenlerdir. Metin itibariyle daha uzun ve kapsamlı olan bu yazıtlar dışında Köktürk çağına ait diğer bengü taşlar şunlardır: Çoyrın, Hoytu Tamir, Nalayha, Talas, Hangiday, İhe-Nûr, Köl İç Çor (İhe-Huşotu), İşbara Tamgan Tarkan (Ongin), Altun Tamgan Tarkan (İhe-Aşete), Mahan Kağan (Bugut).

Bunlardan “Çoyrın bengü taşının 687-692 yılları arasında dikildiği tahmin edilmektedir. Eğer bu tahmin doğruysa, altı satırlık bu taş, Türkçe yazılmış olan ve Köktürk harflerinin kullanılmış bulunduğu ilk metin olmaktadır.”[1] Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar dikkatlerin yeni bir malzeme üzerinde toplanmasına sebep olmuştur: Kazakistanda Esik kurganından çıkan bakır tas üzerindeki Köktürk işaretli kısa yazının okunuşu doğrulanırsa Türk yazı dilinin belgeleri Çoyrın bengü taşından 1200 yıl kadar daha önceye gidecek demektir.

İleri bir tarihte belki yeni malzemeler ortaya çıkabilir. Ancak bugün itibariyle bu döneme ait en önemli belgeler hiç şüphesiz Köktürk Yazıtlarıdır. Bu yazıtların bulunması ve yazısının 1893’te Danimarkalı V. Thomsen tarafından çözülerek okunması, Türk dili araştırmaları için dönüm noktasıdır.

Referans: Eski Türk Metinleri

Köktürk Metinleri | Ekleyen: | Tarih: 21-Oct-2010 16:20. | Bu yazı 4412 kez okundu..

Köktürk Metinleri ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Uygur Metinleri

Devamini Oku
Uygur metinleri Köktürk devleti yıkıldıktan sonra tarih sahnesinde Uygurları görürüz. Yeni bir din arayışıyla Budizm’i benimseyen Uygurlar, Uygur yazısı ve Mani, Brahmi yazılarıyla taş ve kâğıt üzerine yazılmış çeşitli metinlerle kütük basması eserler bırakmışlardır. Doğu Türkistan’daki kazılarda ortaya çıkarılan yüzlerce sandık eserin çoğu, dinî nitelikli olmakla beraber aralarında tıp, falcılık, astronomi ve şiirle ilgili olanlar da vardır. En önemlileri şunlardır: · Sekiz Yükmek (Sekiz Yığın): Çinceden çevrilen Sekiz Yükmek...

Karahanlı Metinleri

Devamini Oku
Karahanlı metinleri Eski Türkçenin Karahanlı dönemine ait başlıca eserleri şunlardır: · Kutadgu Bilig (Mutluluk Bilgisi): Yusuf Has Hâcib, 1069-1070 yılında 6645 beyit olarak yazdığı bu eserinde devlet, adalet, insan ve aklı temsil eden dört sembolik kişiyi birbirleriyle konuşturarak insanlara iki cihanda mesut olmanın yolunu göstermiştir. Siyasetname niteliğindeki eserde, ideal bireylerden oluşan bir toplum ve devlet göz önünde canlandırılmıştır. Millî kültürle İslâm kültürünün ustalıkla birleştirildiği bu eser Tabgaç Buğra Karahan’...

Edebî Metinler İle Bilimsel Metinlerin Farkı

Devamini Oku
Bu bakımdan anlatmaya bağlı edebî metinler ile bilimsel metinler birbirinden farklıdır. Bilimsel metinlerde anlam herkes için aynıdır. Hiçbir yerde ve durumda değişmez. "Akdeniz'in bitki örtüsü makidir." gibi bir cümle herkes tarafından aynı şekilde algılanır. Ancak edebî metinlerde, okuyucunun o anda içinde bulunduğu ruh hâli, dünya görüşü, bilgi ve kültür seviyesi edebî metnin anlamını değiştirir. Çünkü edebî metinlerdeki sözler veya söz grupları yalnızca sözlük anlamlarıyla metinde yer almazlar; bulundukları bağlama(ortama) göre anlam değeri...

Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metinleri

Devamini Oku
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında öğretici metinlerin özellikleri şunlardır: Öğretici metinler bakımından bu dönemde büyük ilerlemeler kaydedilmiş; deneme, makale, gezi yazısı, hatıra, fıkra, eleştiri… alanlarında önemli eserler verilmiştir. Bilgi verme, düşündürme, açıklama amaçlanmış; metnin yapısı dil ve anlatımı, kullanılan motifler bu amaçlara göre belirlenmiştir. Kurtuluş Savaşı’dan yeni çıkmış olan ülkenin Atatürk ilke ve inkılâpları doğrultusunda büyük bir kalkınmaya girişmesi sonucunda millete ve milletin kültürün...

Edebi Metinlerin Konuları

Devamini Oku
Edebi metinlerde amaç insanın iç dünyasında zevk uyandırmak etkilemek olduğu için edebi metinlerin temel konusuda insandır. Evet, insanın bütün ilişkilerini edebiyatta bulabiliriz. Edebi metinler toplumun aynası olduğuna göre, toplumdaki değiş­meleri edebiyatın yansıtması doğaldır. Bu toplum içerisinde yaşıyan yazarın da toplumla birlikte, yaşayışı, duyuşu, düşünüşü, inançları, dilekleri de değişir. Bu değişme edebiyatın değişmesine de yol açar. Edebi eserler, toplumların yaşam biçimlerini, geleneklerini, göreneklerini de içine alarak bu kon...

Tanzimat dönemi öğretici metinlerinin özellikleri nelerdir

Devamini Oku
Soru : Tanzimat dönemi öğretici metinlerinin özellikleri nelerdir ? Maddeler halinde yazınız. Cevap : 1. Halkı bilgilendirme, eğitme amacı vardır. 2. Dönemine göre yalın bir dil kullanılmıştır. 3. Arapça, Farsça tamlamalar kullanılmasına rağmen anlaşılır bir dil kullanılır. 4. Toplumsal konular işlenmiştir. 5. Makale, fıkra ,deneme… gibi öğretici metin türleri bu dönemde Batıdan alınmıştır. 6. Hürriyet,eşitlik,adalet,kanun,milliyet vb. kavramlar bütün türlerde işlenmiştir. ...

Köktürk Metinleri

Devamini Oku
Köktürk metinleri Köktürklerin kendi icadı olan Köktürk alfabesiyle taşlar (bengü taşlar*) üzerine yazılan metinlerdir. Bir kısmı çeşitli albüm ve dergilerde tanıtılan, bir kısmı ise henüz yayınlanmamış irili ufaklı bu metinlerin sayısı 250’den fazladır. Bengü taşların en meşhurları Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk adına diktirilen ve Köktürk Yazıtları (Orhun Abideleri) adıyla bilinenlerdir. Metin itibariyle daha uzun ve kapsamlı olan bu yazıtlar dışında Köktürk çağına ait diğer bengü taşlar şunlardır: Çoyrın, Hoytu Tamir, Nalayha, Tala...

Bilimsel Metinlerin Özellikleri

Devamini Oku
1. Bilimsel yazı, bilgiyi öğretme, doğruluk ve yenilik için yazılan yazı türüdür. 2. Görüşler sağlam kaynaklara dayandırılmalı ve gösterilmelidir. 3. Bilimsel yazı birkaç sayfalık bir makale olabileceği gibi birkaç yüz sayfalık kitap da olabilir. 4. Bilimsel metinlerde gerçek olduğu gibi yansıtılır. 5. Bilimsel metinlerde anlam herkes için aynıdır. Hiçbir yerde ve durumda değişmez. "Akdeniz'in bitki örtüsü makidir." gibi bir cümle herkes tarafından aynı şekilde algılanır. 6. Bu metinler “başlık, özet, sunuş, önsöz, asıl metin, sonuç kay...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Bu yazıya henuz resim eklenmemiş..
» Köktürk Metinleri resimleri

  Puanı : 3.6 / 10 | Oy : 8 kişi | Toplam : 29

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım
İletişim