Anasayfa > Sözlük > Diğer > İkileme


Reklamlar
Sonuç : 2 adet ilgili yazı bulundu..
Anlamı güçlendirmek için aynı sözcüğün, anlamları birbi­rine yakın, karşıt olan ya da sesleri birbirini çağrıştıran sözcüklerin tekrarlanmasıdır. İkilemeler söz tekrarlarıdır.

"bir bir, ara sıra, az buz, zar zor, ağrı sızı, boş boş, bet beniz, buram buram, eş dost, iyi kötü, ağır aksak, eciş bücüş, yarım yamalak, apar topar, yırtık pırtık, ufak tefek, az çok, şöyle böyle, çıtır çıtır..."

Konuşma ve yazıda ikilemeler, anlamı güçlendirmek, anlatıma çekicilik kazandırmak için kullanılır. İkilemeler anlatımı da kolaylaştırır. Türkçe, ikilemeler yönüyle oldukça zengindir.

** İkilemeler yazıda ayrı yazılır, yazılırken sözcüklerin arası­na virgül ya da kısa çizgi gibi bir işaret konulmaz. "iyi kötü, ayrı gayrı, ıvır zıvır, eş dost..."

** İkilemelerden oluştuğu halde ikileme özelliğini yitirerek bileşik sözcük olanlar bitişik yazılır: "altüst, çatapat, iriyarı, çıtçıt, şakşak, hırgür, dediko­du, birebir (çözüm), alışveriş, gitgide, öteberi, birbi­rini, birdirbir, çarçur, içlidışlı, vurdumduymaz..."

İkilemeler, ikilemeyi oluşturan sözcüklerin anlam özellikle­rine göre gruplandırılabilir:

* Aynı sözcüğün tekrarı ile ikilemeler oluşturulabilir: "az az, yer yer, gün gün, ayrı ayrı, sıra sıra, bol bol, açık açık, güle güle..."
* Az sayıda ikileme, eşanlamlı sözcüklerin tekrarı ile oluş­turulmuştur: "akıllı uslu, ayrı gayrı, hısım akraba, güçlü kuvvetli, ses seda..."
* Karşıt anlamlı sözcüklerle oluşturulan çok sayıda ikileme vardır: "er geç, irili ufaklı, az çok, ileri geri, iyi kötü, aşağı yukarı, düşe kalka, büyük küçük, dost düşman..."
* Bazı ikilemeler, yakın anlamlı sözcüklerin bir araya getiril­mesiyle oluşturulmuştur: "yalan yanlış, akça pakça, eş dost, kol kanat, delik deşik, doğru dürüst, ak pak, adı sanı, akıl fikir, mal mülk, ayan beyan, şöyle böyle, ağır aksak..."
* Kimi ikilemelerin bir sözcüğü anlamlı, biri anlamsızdır: "tek tük, sıkı fıkı, pılı pırtı, ev bark, eğri büğrü, eski püskü, zar zor, az buz, saçma sapan, ufak tefek, değiş tokuş, incik boncuk, yarım yamalak, yamru yumru, yırtık pırtık..."
* Tek başına anlamı olmayan sözcüklerin bir araya getiril­mesiyle de ikileme oluşturulur: "abur cubur, kem küm, eften püften, eciş bücüş, ıvır zıvır, yalap şalap, abuk sabuk..."
* Yansıma sözcüklerin tekrarı ile de ikilemeler oluşturul­maktadır: "fıkır fıkır, tıkır tıkır, şakır şakır, horul horul, katır kutur, şıngır mıngır, çatır çutur, gürül gürül..."

Örnek Soru: (1995-ÖSS)

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki ikilemeyi oluşturan sözcükler tek başlarına kullanılamaz?

A) Yalan yanlış bilgilerle doğru bir karar veremezsin.
B) Karşıdan, güçlü kuvvetli görünüyordu.
C) Mırın kırın etme de olanları anlat.
D) Aradan aşağı yukarı on yıl geçti.
E) İngilizceyi şöyle böyle bilir.

Cevap: C
Referans: İkileme Nedir ? İkileme Örnekleri.

İkileme | Ekleyen: | Tarih: 02-Nov-2010 11:32. | Bu yazı 33138 kez okundu..

İkileme ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

İkilemeler

Devamini Oku
İKİLEMELER Anlamı pekiştirip güçlendirmek ve çekici kılmak için aynı kelimenin, yakın anlamlı kelimelerin veya zıt anlamlı kelimelerin tekrarıyla oluşan kelime grubudur. ev bark, çoluk çocuk, ufak tefek, doya doya ... Yapı Yönüyle İkilemeler: a) Yakın Anlamlı: doğru dürüst, delik deşik, eş dost b) Aynı Anlamlı: kılık kıyafet, ses seda, köşe bucak... c) Karşıt Anlamlı: Aşağı yukarı, ileri geri, az çok, er geç .... d) Aynı Kelimenin Tekrarı: duya duya, ağır ağır, yavaş yavaş ... e) Yansımaların Tekrarı: çat pat, kıs kıs, ...

İkilemelerin Yazımı

Devamini Oku
9. İkilemelerin Yazımı İkilemeler genellikle ayrı yazılır. Araya hiçbir noktalama işareti de konmaz. Anlata anlata, ev bark, çoluk çocuk, ufak tefek, Eş dost yüzümüze gülmez mi? O adam hatır gönül dinlemez. Bu zamanda ev bark edinmek zor. Delikanlıda boy pos yerinde. Marangoz eğri büğrü tahtaları rendeledi. Bu adamın neyin nesi olduğunu bilen yok. O kadar üzülme, beterin beteri var. Yıllar yılı dost bildiğin insanlar hani? Boşu boşuna herkesi telâşlandırdın. Meydandaki kalabalığı görünce coştu da coştu. Bitişik yazılan i...

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Bu yazıya henuz resim eklenmemiş..
» İkileme resimleri

  Puanı : 6.8 / 10 | Oy : 29 kişi | Toplam : 198

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Bi soru sor
İletişim