» Koşul (Şart) Cümlesi

» İsim Cümlesi

» Soru Cümlesi

» Fiil Cümlesi

» Eylem (Fiil) Cümlesi

» Gerekçe Cümlesi

» Ad Cümlesi

» Ünlem Cümlesi

» Önyargı Cümlesi

» Değerlendirme Cümlesi

Sonuç : 10 adet ilgili yazı bulundu..

Koşul (Şart) Cümleleri Koşul bir eylemin, durumun gerçekleşmesinin başka bir şeye bağlı olması durumudur. "Biraz beklerseniz doktorla görüşürsünüz." Doktorla görüşebilmenin koşulu bir süre beklemektir. Beklenmezse doktorla görüşebilme şansı yoktur. ** Yukarıdaki örnek cümlede olduğu gibi Türkçede koşul eki "-se, -sa"dır; ancak -se, -sa eki kullanılmadan da bazı ekler ve sözcükler ile cümlelere "koşul" anlamı kazandırılır. ** mı, mi soru eki koşul anlamı kazandırabilir: * Birinin, masasına oturduğunu gördü mü çok kızar. * Evd...

. İsim Cümlesi Yüklemi isim soylu bir kelime olup, ek-fiilin zamanlarından biri ile çekimlenmiş olan cümlelerdir. Uzun bir yolculuktan sonra İncesu’daydık. Bir handa, yorgun argın, tatlı bir uykudaydık. İçinde kaybolup gittiğini sandığı bu kalabalık şehirde bir tek tanıdığı bile yoktu. Ama şimdi sevgili öğrencileri, vefalı arkadaşları, dostları var. Gök sarı, toprak sarı, çıplak ağaçlar sarı... Arkada zincirlenen yüksek Toros dağları, İsim cümleleri genellikle iki unsurdan, özne ve yüklemden meydana gelir. İnsan, ...

Soru Cümlesi Öğrenme, bir soru ya da kuşkuyu giderme amacıyla kurulan ya da yargıyı soru yoluyla belirten cümlelere soru cümlesi diyoruz. Bu tür cümlelerin anlatımına değişik anlam özellikleri katacak kullanım biçimleri vardır. Bunların bir bölümü mi soru takısıyla oluşturulur: “Batılılaşmanın gerekçesi bu mu?”, “Anlattıkları doğru değil mi?” Soru cümlelerinin bir dilimi de soru sıfatlarıyla, soru zamirleriyle ve soru belirteçleriyle (zarflarla) kurulur: “Ziyafete kaç kişi gittiniz?”, “Bu zav...

. Fiil Cümlesi Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir. Bu fiil şahıs ve kip eki alarak çekimlenir. Türkçede (başka dillerde de) fiil cümlesi isim cümlesinden daha çok kullanılır. Annem dün sessizce odama girdi. Beni yine, yorgun gözlerimin önünden hiç ayrılmayan, bir gün bile elimden düşmeyen, parmaklarımın arasında ezilip büzülen kitabımın karşısında okumaktan gözlerimin feri kaçmış, düşünmekten alnımı kırışmış gördü. En ziyade düşman olduğu bu cansız arkadaşıma kinli bir nazar attıktan sonra bir iskemle çekti, karşıma oturdu, b...

Eylem (Fiil) Cümlesi Yüklemi çekimli bir eylemden oluşan, bağımsız bir yargı bildiren sözcük dizisine eylem cümlesi denir. Eylem cümlelerinde öznenin ne yaptığı açıklanır: “Romanlarında daha çok Çukurova yöresini anlatıyor.” ...

Bir durumun ya da sonucun olmasını gerektiren nedendir. Gerekçeden söz edilebilmesi için ortada bir sonucun, duru­mun bulunması gerekir. * Evden dışarı çıkacak vaktim yok. * Bugün çok yoruldum. * Hafta sonu sizinle pikniğe gidemeyeceğiz. * Bu yıl bazı bölgelerde kuraklık olabilir. Yukarıdaki cümlelerde mevcut bir durum söz konusudur. Dört cümle de birer gerekçe gerektiriyor. Gerekçe bildiren cüm­leler, başına "çünkü" bağlacı getirilerek okunabilir. "Hafta sonu sizinle pikniğe gidemeyeceğiz; İzmir'den amcamlar geliyor." Pikniğe gidem...

Ad Cümlesi Yüklemi ad, ad soylu sözcük ya da sözcük öbeği olan bağımsız bir yargı bildiren sözcük dizisine ad cümlesi diyoruz: “Anlatımın gücü, sözcüklerde gizlidir.” Ad cümlelerinin yargı bildirişi ekeylemle gerçekleşir. Yüklemi oluşturan ad ve soylu sözcükler ekeylemle çekimlenerek yüklem niteliğini kazanırlar: “Çok çok hastaydı.” Kimileyin de ek eylemin -dir biçimi gelir: “Tiyatro, söz ve eylem sanatıdır.” Örneklerden de anlaşıldığı gibi ad cümleleri, öznenin ne olduğunu ya da bir durumu bildiri...

Ünlem Cümlesi Korkma, acıma, üzüntü, hayıflanma, yakınma… gibi durum ve duyguları anlatan cümlelere ünlem cümlesi adını veriyoruz: “Gördün mü yaptığın işi!”, “Ah, nasıl geri dönmek, yine yaşamak isterdi o günleri!” ...

Önyargı bir kişi ya da işle ilgili olarak kişisel düşüncelerin etkisiyle açıklanan kararlardır. Önyargı herhangi bir konuda peşin hükümlülüktür. Sonucu belli olmayan işlerle ilgili, genellikle olumsuz görüş açıklamaktır. * Sanat dışında amacı olmayan filmler, ülkemizde ilgi görmez. * Yine birtakım projeler açıklanacak, ama hiçbiri sonuçlandırılamayacak. * Ülkemizde hiçbir zaman, bir yapıtın değerlendirilmesinde sanatın kuralları ölçüt alınmaz. Örnek Soru: (1991-ÖYS) (I) Bu oyunu izlerken gülümsüyorsunuz. (II) Yumruklarınızı sıkmıyorsun...

Değerlendirme, yapılan bir işin, ortaya konan bir yapıtın ya da düşüncenin ne ölçüde başarılı olduğu ile ilgili karar açık­lamaktır. Değerlendirmeden söz edilebilmesi için ortada bir yapıt, ürün ya da düşünce olmalıdır. Bir yapıta yönelik ol­mayan genel yargılar değerlendirme niteliği taşımaz. Bir yapıtla ilgili bilgi veren sözler de değerlendirme cümlesi olamaz. * Bir çocuğun duygularının böylesine içten anlatıldığı bir başka şiir hatırlamıyorum. * Hem dili, hem de anlatımı yönüyle bütün genç yazar­lara örnek olabilecek bir roman okuduk. ...