Toplumdusmani.Net *
Yeni
Anasayfa > Sözlük > Diğer > Ünsüz Harflerle İlgili Kurallar


Ünsüz Harflerle İlgili Kurallar Nedir

ÜNSÜZ HARFLERLE İLGİLİ KURALLAR


1.    SERT SÜREKSİZ HARFLERİN YUMUŞAMASI:
    
   Süreksiz sert ünsüz harflerle ( p, ç, t, k ) biten sözcükler, sesli harf veya sesli harf ile başlayan bir ek aldıkları zaman sonlarındaki sert ünsüz harf yumuşayarak (b, c, d, g, ğ ) olur. BU kurala " sert sesizlerin yumuşaması " denir.
        
       ÖRNEK:

Çorap + -ın  = Çorabın  
Sarnıç + -a     = Sarnıc
Kağıt + -ın   = Kağıdın
Toprak + -a = Toprağın
Denk + -i = Dengi
 

NOT 1: Tek heceli bazı sözcükler bu kurala uymaz. 
ÖRNEK:
Süt, çöp, üst, tek, ak, ip, sırt, sap, kat, üç, saç, aç, suç, et...

NOT 2:
Yabancı sözcükler bu kurala uymaz.
ÖRNEK:
Hukuk, millet, illet, saat, ...

NOT 3:
Özel isimlerin yazılışında bu kural geçerli değildir. sadece okunuşunda, söylenişinde geçerlidir.
ÖRNEK: " Ahmet'in "
şeklinde yazarız ama, " Ahmed'in " şeklinde okur, söyleriz. ( Bu noktaya ' özel isimler ' konusunda detaylı olarak değineceğiz.


2.     ÜNSÜZLERİN BENZEŞMESİ:
       
  Türkçe'de " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten sözcüklerden sonra, " c, d, g " harfleri ile başlayan ekler gelirse; ekin ilk harfi " ç, t, k " olur. Bu kurala yumuşak sessizlerin sertleşmesi,  kısaca benzeşme denir.

ÖRNEK: Dolap + -cı   = Dolapçı
                 Ağaç + -dan = Ağaçtan
                 Dost + -ca    = Dostça
                 Tarak + -da  = Tarakta
                 As  + -gı         = Askı
                 Koş + -du    = Koştu
                 Sabah + -dan = Sabahtan
                 Yulaf + -dan   = Yulaftan

NOT:
Bileşik sözcüklerde bu kural uygulanmaz.





Ayrıca:
Ünsüzlerle ilgili bazı kurallar:

1. Türkçede kelime başında iki ünsüz yan yana bulunmaz. Ancak “bre” ünlemi hariç.

tren, fren, plân, grup, trafik, klan, kral gibi kelimeler Türkçe değildir.

2. Türkçede “m(o)ğ(o)l c(a)f(e)r v(e) j(i)p ş(e)hn(a)z” ünsüzleriyle kelime başlamaz. Bu ünsüzlerle başlayan kelimeler ya Türkçe değildir, ya da Türkçe ise değişime uğramıştır. Hatta “l” ve “r” ile başlayan bazı yabancı kelimeler halk ağzında ünlü türetme yoluyla yerlileştirilmiş; “j” ile başlayan kelimeler de “c” ile telâffuz edilmiştir:

ilimon, ıraf, Iramazan, İrecep, ıradıyo...
candarma, capon, cartiyer...

3. Türkçede “b, c, d, g” ünsüzleriyle kelime bitmez. Ancak anlam farkını belirtmek için “at / ad, ot / od, saç / sac, ilce / ilçe” gibi kelimeler bu ünsüzlerle bitebilir. Burada c ve d sesleri anlam ayırt edici görev yüklenmişlerdir.

Hac, şad, yad gibi bazı kelimeler hariç yabancı kelimelerin son ünsüzleri de bu kurala uyularak sertleştirilmiştir.

sebeb→sebep, kitap→kitap, cild→cilt...

Bu gibi kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında sertleşen ünsüzler tekrar yumuşar.

sebep→sebebi, kitap→kitabı, etüt→etüdü, renk→rengi...

4. Türkçede her ünsüz tek harfle gösterilir. Bazı yabancı dillerde “ch, sch, sh” gibi birden fazla harfle karşılanan ünsüzler vardır.

5. “g, k, l ve t” seslerinin ince ve kalın olmak üzere ikişer şekilleri vardır, ama birer harfle karşılanırlar.

alkolü, emlâkçilik,hakikati, helâkimiz, kabulüm, saatte, sadakatten...


Ünsüz Harflerle İlgili Kurallar | Ekleyen: | Tarih: 13-Nov-2010 12:03. | Bu yazı 5958 kez okundu..

Ünsüz Harflerle İlgili Kurallar ile ilgili diğer yazılar..

  • # Ünsüz Yumuşaması

    “p, ç, t, k” seslerinden biri ile biten Türkçe veya yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler (yapım veya çekim eki) getirilince, kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar ve “b, c, d, g, ğ” ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir. Hatta “g” nin “ğ” ye dönüştüğü de görülür: Örnekler: ağaç→ağaca, çocuk→çocuğu, senet→senedin dolap→dolabın, ekmek→ekmeği, kitap→kitabım tüfek→tüfeği, diyalog→diyaloğu... almak→almağa... Bu daha çok sert ü...
    Devamını Oku 2011-10-01 17:06:53
  • # Ünsüz Benzeşmesi

    Dilimizde ünsüzler sert ve yumuşak olmak üzere iki gruba ayrılır. Sert ünlüler “ç, f, t, h, s, k, p, ş” (Fsıtıkçı Şahap) ünsüzleridir. Bunun dışında kalanlar ise yumuşak ünsüzlerdir. Önemli : f, h, s, ç, ş, p, t, k ünsüzlerini aklınızda tutabilmek için Fıstıkçı Şahap yönetemini kullanabilirsiniz. Fıstıkçı Şahap kelimesinde ünlüleri çıkarırsak geriye kalan ünsüzler ünsüz sertleşmesine neden olan ünsüzlerdir. Bir sözcük sert bir ünsüzle bitiyor ve o sözcüğe ünsüzle başlayan bir ek geliyorsa, ekin başındaki ünsüz sertleşir. Buna ...
    Devamını Oku 2011-11-24 19:20:24
  • # Sert Ünsüzler

    Sert Ünsüzler: p, ç, t, k, s, ş, h, f harfleridir. Sert ünsüzler, ses telleri titreşmeden oluşurlar. Sert ünsüzlerden bazılarının yumuşak karşılıları vardır : b-p, c-ç, d-t, g-k Sert ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır: 1) Sürekli Sert Ünsüzler: s, ş, h, f 2) Süreksiz Sert ünsüzler: p, ç, t, k Detaylı Ünsüzler Konusu: ÜNSÜZ ( Sessiz ) HARFLER : Tek başına okunamayan, hece olamayan ve ancak bir sesli harf yardımı ile seslendirebildiğimiz harflerdir. Bunlar: " b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, ...
    Devamını Oku 2010-11-13 11:50:59
  • # Ünsüz Sertleşmesi

    Türkçe veya yabancı bir kelimenin sonunda f, h, s, ç, ş, p, t, k (Fıstıkçı Şahap) ünsüzleri bulunuyor ve bu kelimelere, sert şekli de olan yumuşak bir ünsüzle (b, c, d, g) başlayan ek getiriliyorsa, ekin başındaki yumuşak ünsüz, kelime sonundaki sert ünsüzün etkisiyle sertleşir. Önemli : f, h, s, ç, ş, p, t, k ünsüzlerini aklınızda tutabilmek için Fıstıkçı Şahap yönetemini kullanabilirsiniz. Fıstıkçı Şahap kelimesinde ünlüleri çıkarırsak geriye kalan ünsüzler ünsüz sertleşmesine neden olan ünsüzlerdir. Aşağıdaki eklerin hepsi aslında yu...
    Devamını Oku 2011-11-24 19:11:05
  • # Yumuşak Ünsüzler

    Yumuşak ünsüzler, ses tellerinin titreşmesiyle oluşurlar: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z Yumuşak ünsüzler kendi aralarında iki kısma ayrılır: 1) Sürekli Yumuşak Ünsüzler: ğ, j, l, m, n, r, v, y, z 2) Süreksiz Yumuşak Ünsüzler: b, c, d, g Ünsüzler ile ilgili detaylı bilgi: ÜNSÜZ ( Sessiz ) HARFLER : Tek başına okunamayan, hece olamayan ve ancak bir sesli harf yardımı ile seslendirebildiğimiz harflerdir. Bunlar: " b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z "dir.   ...
    Devamını Oku 2010-11-13 11:56:06
  • # Dilin yozlaşmasıyla ilgili bir kompozisyon örnekleri

    Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan bir vasıtadır. Milleti var eden unsurlardan biri de dildir; aynı dili konuşan insanlar, kendi aralarında bir bütün oluştururlar. Dil, bir milletin ortak malıdır. Millet, aynı dili konuşan insanlar topluluğudur. Dilin bozulması ile, millet çözülmeye başlar. Bu nedenle, milli dil üzerinde hassasiyetle durmak gerekir. Dilin yozlaşması, milli kültürün de yozlaşmasına zemin hazırlar. Diller, kendi tabii kanunları içinde, zamanla, ağır ağır değişir, yenilenirler. Zaman içinde bazı kavramlar unutulur, onla...
    Devamını Oku 2010-11-23 20:50:53
  • # Sert Ünsüz Harfler

    Sert Ünsüzler: p, ç, t, k, s, ş, h, f harfleridir. Sert ünsüzler, ses telleri titreşmeden oluşurlar. Sert ünsüzlerden bazılarının yumuşak karşılıları vardır : b-p, c-ç, d-t, g-k Sert ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır: 1) Sürekli Sert Ünsüzler: s, ş, h, f 2) Süreksiz Sert ünsüzler: p, ç, t, k Detaylı Ünsüzler Konusu: ÜNSÜZ ( Sessiz ) HARFLER : Tek başına okunamayan, hece olamayan ve ancak bir sesli harf yardımı ile seslendirebildiğimiz harflerdir. Bunlar: " b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z "...
    Devamını Oku 2011-02-16 17:37:07
  • # Ünsüz Türemesi

    ÜNSÜZ TÜREMESİ Ünsüz türemesinin görüldüğü yerler: 1. Türkçe kelimelerde, kökte aynı ünsüz yan yana bulunmaz. Ama af, his, zan, ret, hal, şık, gibi Arapça asılları çift ünsüz barındıran (afv, redd, hiss, zann, hall, şıkk) ve Türkçede tek ünsüzle kullanılan kelimelere ünlüyle başlayan ek veya yardımcı fiil getirildiğinde asıllarındaki ikinci sessiz ortaya çıkar. Buna ünsüz türemesi denir. [8] hiss→his→hissetmek, hissi zann→zan→zannetmek ,zannı redd→ret→reddetmek, reddi şıkk→şık→şıkk...
    Devamını Oku 2008-01-16 11:40:25
  • # Ünsüz Uyumu

    ÜNSÜZ UYUMU (BENZEŞMESİ) Ünsüzlerin sertlik ve yumuşaklık özellikleri burada karşımıza çıkmaktadır. Kelimede yan yana gelen ünsüzlerin sertlik-yumuşaklık bakımından uygun olmalarına ünsüz uyumu (benzeşmesi) denir. Sert ünsüzlerin bazılarının yumuşak (karşılık)ları (benzerleri) vardır. p, ç, t, k ünsüzlerinin yumuşak hâlleri b, c, d, g (ğ) ünsüzleridir. Ünsüz uyumunda sadece bu ünsüzlere bağlı olarak kurallar ortaya konacaktır. Dilimizde bazı ünsüzler yan yana getirilemez, bu şekilde telâffuz edilemezler. Yabancı dillerden alınan k...
    Devamını Oku 2008-01-16 11:39:52
  • # Sayıların Yazılış Kuralları

    Sayıların Yazımı / Dil - Yazım Kuralları a) Anlatı türü yazılarda, özel mektuplarda kesinlik aranmayan küçük sayılar yazıyla yazılır. ÖRNEK : "Okula yedi yaşında başladı." "On iki yıl Almanya'da kaldı." b) Bilimsel yazılarda sayılar rakamla gösterilir. ÖRNEK : "Bu yıl kişi başına düşen ulusal gelir 2.000 Dolardır." c) Çok sıfırlı sayılarda ana rakamdan sonraki basa­maklar yazıyla gösterilebilir. ÖRNEK : 8 Milyon, 3 Milyar,... d) Yazıya geçirilmiş sayıların her rakamı ve basama­ğı ayrı yazılır. ÖRNEK : "Bin dokuz yüz ...
    Devamını Oku 2012-09-27 17:54:37


 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç