Anasayfa > Sözlük > O > Orkestra çeşitleri nelerdir


ORKESTRA, çok sayıda müzik aleti için yazılmış müzik parçalarını seslendirmek üzere bir şef yönetiminde bir araya gelen müzikçiler topluluğudur. Dilimize İtalyanca'daki orches­tra sözcüğünden geçen bu sözcük, Eski Yunan'da hem dans etmek anlamında hem de seyirciler ile sahneyi ayıran, koronun yer aldı­ğı bölümün adı olarak kullanılan orkhestra sözcüğünden gelir. Bu sözcük İtalya'da 17. yüzyıl başında, opera şarkıcılarına eşlik eden müzikçiler için kullanılmaya başladı.
Yaklaşık 100 kişinin çaldığı ve hemen hemen bütün çalgı türlerinin yer aldığı büyük orkestralara "senfoni orkestrası" adı verilir. Amatör ya da profesyoneller tarafından kon­serler vermek amacıyla kurulmuş orkestralara da "filarmoni orkestrası" denir. Ünlü orkes­tralar arasında Viyana Filarmoni, Amsterdam Concertgebouw, Çek Filarmoni, Bavyera Radyo Senfoni, Berlin Filarmoni, Londra Filarmoni, New York Filarmoni, Chicago Senfoni ve Moskova Devlet Filarmoni orkes­traları sayılabilir.
Büyük orkestraların yanı sıra oda müziği toplulukları gibi 20 kişiyi aşmayan küçük orkestralar da vardır (bak. Oda müziği). Yalnızca yaylı çalgılardan oluşan yaylı çalgılar orkestraları da hemen hemen aynı büyüklük­tedir. Müzikal komedilere, balelere ve bazı operalara eşlik eden orkestralar yaklaşık 50-60 kişiden oluşur. Öteki orkestra çeşitleri arasında üflemeli ve vurmalı çalgılardan olu­şan bandolar , hafif müzik or­kestraları ve çok çeşitli çalgının kullanıldığı caz orkestraları sayılabilir . Büyük profesyonel orkestralardan başka, okul or­kestraları ve gençlik orkestraları gibi birçok amatör orkestra da vardır.

Orkestrada Kullanılan Müzik Aletleri

Bugünkü biçimiyle bir senfoni orkestrasında kullanılan müzik aletleri kabaca jüç grupta toplanabilir: Yaylı, üflemeli ve vurmalı çalgı­lar. Keman, viyola, viyolonsel, kontrbas ve arptah oluşan yaylı çalgılar orkestranın yakla­şık üçte ikisini ya da dörtte üçünü oluşturur. Bu grupta yaklaşık 40 keman (birinci ve ikinci kemanlar olmak üzere ikiye ayrılır), 14 viyo­la, 12 viyolonsel, 8 kontrbas, 1 ya da 2 arp bulunur Tahta ve bakır üflemeliler olarak ikiye ayrılan üflemeli çalgılar yaklaşık 25 tanedir. Tahta üflemeli çalgılar flüt, obua, klarnet ve fagot; bakır üflemeliler trompet, korno, trombon, kornet ve tubadan oluşur. Bakır üflemeliler klasik müzikten çok modern mü­zikte kullanılır
Vurmalı çalgılar, sayıca az olmalarına kar­şılık, ses özelliklerinden dolayı güçlü bir etki oluşturur. Bu grupta timbal, zil, üçgen, tef ve davul vardır. Değişik sesli çanlardan oluşan glockenspiel, vibrafon, piyano, çelesta ve ksilofon gibi akortlu vurmalı çalgılar da kullanılır. Piyano klavyeli çalgıların en önemlisi olarak kabul edilmekle birlikte senfoni orkestrasında az kullanılır.
orkestra şefinin solunda birinci ve ikinci kemanlar, sağında viyolalar, viyolonseller ve kontrbaslar yer alır. Yaylı çalgıların hemen arkasında ve ortada flüt, obua, pikolo, klar­net ve fagot olmak üzere tiz sesli tahta üflemeli çalgılar; onların arkasında trompet, trombon, korno ve tuba olmak üzere bakır üflemeli çalgılar yer alır. Vurmalı çalgılar or­kestranın en arkasındadır.
Her müzikçinin önünde kendi çalacağı bö­lümün yazılı olduğu partisyon bulunur. Or­kestra şefinin önünde tüm partisyonlar vardır. Orkestra şefi partisyonlara bakarak hangi bölümde kimin çalacağını izler. Partisyonlar her zaman aynı düzendedir. Tiz sesli, tahta üflemeli çalgılar sayfanın başında bulunur. Ardından pes sesliler, trompetler, tubalar ve vurmalı çalgılar gelir. Sayfanın en altında yaylı çalgılar bölümü yer alır.

Orkestra Düzeni

Orkestra konser salonunun sahnesine büyük bir yarım daire biçiminde yerleştirilir. Orkes­tra şefi, tüm müzikçileri rahatça görebileceği biçimde önde, yüksekçe bir yerde durur. Çalgıların sayısı ve konumları orkestra şefinin tercihine göre değişebilir. Ama yaylı çalgılar tüm orkestralarda şefin önünde durur. Orkes­tra çalgılarının en yaygın yerleşme biçiminde.

Orkestra Şefi

Bir konser sırasında orkestra şefi ellerinin ve kollarının hareketiyle orkestrayı yönetir. Mü­ziğin hangi hızla çalınacağını, hangi ritmin kullanılacağını, bir çalgının ne zaman yumu­şak ya da canlı çalınması gerektiğini el kol hareketleriyle işaret eder. Bazen baton denen ince bir çubukla müzikçileri yönetir. Konser öncesinde yapılan provalarda bulunarak or­kestranın uyumlu bir biçimde çalışmasını sağ­lar. Konser sırasında önünde duran partisyon­lara baksa da müziği ezbere bilmesi gerekir. Müziğe canlılık veren ve kişilik kazandıran orkestra şefidir. Kari Böhm, Leonard Bern-stein, Herbert von Karajan, Leopold Stokovvski, Rafael Kubelik, Arturo Toscanini, Sir Thomas Beecham, Kiril Petroviç Kondraşin gerek teknikleri, gerek yorumlarıyla 20. yüzyılın önde gelen orkestra şefleridir.

Orkestra, birçok çeşitli enstrümanın birlikte müzik yaptığı, büyüklüğü esere göre değişebilen çalgılar topluluğudur. Dört ana enstrüman grubu bulunur. (Bkz.Orkestra Çalgıları) Bazı eserlerde bir soliste eşlik ederken aynı zamanda koro ile birlikte de kullanılmıştı. Her enstrüman grubunun farklı teknik özellikleri, tınısı ve önemi vardır. Besteci ifade etmek istediği konuyu ya da duyguları bu enstrümanların ses tınılarına veya çalınma tekniklerine göre kendine en yakın şekilde, belirli bir teknik bilgi ve mantık içerisinde kullanır.

Orkestra çalgıları

Orkestra çalgıları ses rengi, yapı ve sesin elde ediliş yöntemine göre dört ana kümeye ayrılırlar.

1. Tahta üflemeli çalgılar
2. Bakır üflemeli çalgılar
3. Vurmalı çalgılar
4. Yaylı çalgılar

Tahta üflemeli çalgılar

1. Flüt (Flauto / Flöte / Flute)
2. Obua (Oboe / Hautbois / Oboe)
3. Klarinet (Clarinetto / Klarinette / Clarinet)
4. Fagot (Fagotto / Fagotte / Bassoon)

Bakır üflemeli çalgılar

1. Korno (Corno / Hörn / Horn)
2. Trompet (Tromba / Trumpette / Trumpet)
3. Trombon (Trombone / Posaune / Trombone)
4. Tuba (Tuba / Tuba / Tuba)

Vurmalı çalgılar

1. Timpani
2. Zil (Piatti)
3. Davul (Grand cassa)
4. Çan (Campana)
5. Piyano (Piano e forte / Klavier / Piano)

Bu grupta birçok vurmalı çalgı vardır.

Telli / Yaylı çalgılar

1. Keman (Violino / Violine / Violin)
2. Viyola (Viola / Bratsche / Viola)
3. Viyolonsel (Violoncello / Violoncelle / Cello)
4. Kontrbass (Contrabasso / Kontrabaß / Contrabass)
5. Arp (Arpa / Harfe / Harp)

Orkestra Düzeni

Orkestralar yukarıda saydığımız enstrümanların farklı sayılarda birleşiminden oluşabilir. Üflemeli çalgıların sayıları genelde birbirine eşittir. 2'şer, 3'er adet kullanılabilir ve bu orkestranın bu sayılara göre adlandırılmasını sağlar. Örnek:İkili orkestrada tahta üflemelilerden 2'şer adet kullanılır.

İkili orkestra düzeninde tahta üflemelilerde 2 Flüt, 2 Obua, 2 Klarinet, 2 Fagot ve bakır üflemeliler genel olarak 4 Korno, 2 Trompet, 2 Tenor Trombon ve 1 bas Trombon ile 1 Tuba olarak kullanılır.

Bu düzene göre Timpani ve isteğe bağlı olarak Zil ile Davul kullanılabilinir. Yaylı çalgılar ise nefeslilerin ses gürlüğünü kapatmayacak şekilde kullanılır. 12-14 adet 1.Keman, 10-12 adet 2.Keman, 8-10 Viyola, 7-10 Viyolonsel ve 6-8 Kontrbas olabilir. Genelde bu düzenek içerisinde Arp pek kullanılmaz, fakat bestecinin isteğine göre bu durum değişiklik gösterebilir.

Üçlü orkestra da ise tahta üflemeli enstrümanlara birer üye daha eklenir ve diğer gruplarda da artış görülebilir. Örneğin:

2 YALAK, 2 Tenor ile 1 Bas Trombon ve 1 Tuba. Timpani, Zil, Davul, Çan ve bestecinin isteğine göre daha fazla vurmalı çalgı. Piyano da Orkestra içerisinde vurmalı çalgılar grubuna dahildir. Bu düzen içerisinde nadiren kullanılabilir. Arp genellikle 3'lü orkestralarda kullanılır. 1.Kemanlar 16-18, 2.Kemanlar 14-16, Viyolalar 10-12, Viyolonseller 12-13, Kontrabaslar 8-9, Yaylı çalgılar için verilen sayılar ortalamadır ve değişiklik gösterebilirler.

4'lü orkesralarda da tahta üflemeli çalgılara birer çalgı daha eklenir ve diğer grupların sayısı da artabilir. (3 Flüt + 1 Piccolo, 3 Obua + 1 Kor angle, Mi bemol klarinet + 2 La/Sib Klarinet + Bas klarinet gibi. Bakır üflemeli çalgılar bundan sonra bestecinin kendi isteğine göre değişir, 6 trompet, 8 korno, 4 trombon, 2 tuba, kimi zaman wagner tubası ve hatta bunlara ek olarak bir askeri bando bile eser içerisinde belli amaçlar için kullanılabilir.

4'lü orkestralarda nadiren bazı çalgılar kullanılabilir, bunlara örnek olarak Alto Flüt, Bariton Obua, Mi bemol Klarinet ve Basset Horn'u örnek verebiliriz. Saksafon ise eserin yapısına ve konusuna göre 3'lü ya da 4'lü orkestralarda kullanılan bir çalgıdır. Tahta üflemeliler grubuna üyedir fakat yapı olarak madenden yapılmıştır. Ses rengi ve çalınma yöntemi tahta üflemeliler grubuna girmesinin başlıca nedenleridir.


Orkestra çeşitleri nelerdir | Ekleyen: | Tarih: 30-Dec-2010 17:55. | Bu yazı 14305 kez okundu..

Orkestra çeşitleri nelerdir ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Sıfat Çeşitleri

Devamini Oku
Sıfatlar görev ve anlam yönünden, yani kendilerinden sonra gelen isme kattıkları anlam yönünden önce ikiye, sonra daha alt başlıklara ayrılırlar: 1. Niteleme Sıfatları 2. Belirtme sıfatları a.İşaret sıfatları b. Sayı sıfatları - Asıl sayı sıfatları - Sıra sayı sıfatları - Kesir sayı sıfatları - Üleştirme sıfatları c. Belgisiz sıfatlar d. Soru sıfatları 1. Niteleme Sıfatları İsimlerin şeklini, durumunu, hareketini, rengini, kısacası kalıcı özelliklerini gösteren sıfatlardır. Nitelene sıfatları isimlere sorulan “nasıl̶...

Harf Çeşitleri

Devamini Oku
Alfabemizde sekiz ünlü (sesli), yirmi bir ünsüz (sessiz) harf vardır. ÜNLÜ (SESLİ) HARFLER Bunlar A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü harfleridir. Bu harfler tek başlarına okuna­bilirler. Ses yolundan hiçbir engele uğramadan çıkarlar. Tek başlarına hece kurabilirler. Her hecede mutlaka bir sesli harf bulunur. Ünlü harfler dilin, ağzın ve dudakların durumuna göre çeşitlere bölünmüşlerdir. a) Dilin arkada ya da önde oluşuna göre: Kalın Ünlüler (dil arkada): A, I, O, U İnce Ünlüler (dil önde): E, İ, Ö, Ü b) Ağzın az ya da çok açık oluşuna göre:...

Orkestra

Devamini Oku
Orkestra Nedir ? (Özet) : Birçok çeşitli enstrümanın birlikte müzik yaptığı, büyüklüğü esere göre değişebilen çalgılar topluluğudur. Dört ana enstrüman grubu bulunur. Bazı eserlerde bir soliste eşlik ederken aynı zamanda koro ile birlikte de kullanılmıştı. Her enstrüman grubunun farklı teknik özellikleri, tınısı ve önemi vardır. Besteci ifade etmek istediği konuyu ya da duyguları bu enstrümanların ses tınılarına veya çalınma tekniklerine göre kendine en yakın şekilde, belirli bir teknik bilgi ve mantık içerisinde kullanır. Orkestra (Detay) ...

Roman Çeşitleri

Devamini Oku
ROMAN ÇEŞİTLERİ a.Tarihi Roman : Tarihteki olay ya da kişileri konu alan romanlardır. Yazar tarihi gerçek­leri kendi hayal gücüyle birleştirerek anlatır. b. Macera Romanı: Günlük hayatta her zaman rastlanmayan, şaşırtıcı, sürükleyici, esra­rengiz olayları anlatan romanlardır "Serüven Romanları" da denir. Bir araştırma ve izlemeyi anlatan "Polisiye Roman ", alışılmışın dışında uzak yerleri ve yaşamları anlatan" Egzotik Romanlar" da bu gruba girer. c. Sosyal Roman : insan yaşamını sınırsız kültür birikimi içinde yer alan ve insanı deri...

Hece Çeşitleri

Devamini Oku
Ağzımızdan bir solukta çıkan ses ya da ses topluluğuna hece denir. Her hecede mutlaka bir ünlü harf bulunur. Bir kelimedeki hece sayısını ünlü harfleri sayarak belirleyebiliriz. Örnek: Üzgünüm = Üz - gü - nüm 3 ünlü harf olduğu için 3 hecelidir. Hece Çeşitleri * Bir ünlüden oluşanlar: a, e, ı, i, o, ö, u, ü * Bir ünlü + bir ünsüz: ak, ek, uç * Bir ünsüz + bir ünlü: bu, şu, se * Ünsüz + ünlü + ünsüz: taş, tek, lık * Ünlü + ünsüz + ünsüz: üst, alt * Ünsüz + ünlü + ünsüz + ünsüz: Yurt, terk, sarp Bir hece sesli harfle biterse böyle...

Vatandaşlık Sorumluluklarımız Nelerdir

Devamini Oku
VATANDAŞLIK HAK, GÖREV ve SDORUMLULUKLARIMIZ NELERDİR? a-Seçme ve seçilme hakkı. b-Kanunlara uymak c-Vergi vermek. d-Askerlik yapmak. 1.Seçme ve seçilme hakkı: Kendi içimizden en nitelikli, en becerikli, bilgili, ahlâklı kişiyi belirleyebilmek ve ilerleyebilmek için bu görevimizi yerine getiririz.18 yaşını dolduranlar seçime katılabilirler.Sadece er ve erbaşlar ile askerî öğrenciler ve hükümlüler oy kullanamazlar. 2.Kanunlara uymak: Toplum huzuru ve barışının sağlanabilmesi, hak ve özgürlüklerin korunabilmesi, devlet otoritesinin ve d...

Eklem Çeşitleri

Devamini Oku
Eklem Yapısı ve ÇeşitleriKemikler, yan yana ve uç uca geldiklerinde görevlerine ve hareket durumlarına göre aralarında bağlantılar yaparlar. Bu bağlantılara eklem denir. Eklemler hareket derecesine göre üç bölümde incelenir: Oynamaz EklemlerKafatası gibi iskeletin hareket etmeyen kısımlarındaki kemiklerde görülür. Kemikler, çok sıkı şekilde birbirine testere dişi gibi girinti ve çıkıntılarla bağlıdır. Az Oynar EklemlerHareketleri sınırlı olan eklemlerdir. Omurların eklemleri bu tiptir. Omurlar birbiri üzerine doğrudan doğruya binmezler, araları...

Güzel Sanatların Çeşitleri

Devamini Oku
Güzel Sanat Nedir İnsanda heyecan ve hayranlik uyandiran sanatlar. bu sanatlar marangozluk, demircilik, dülgerlik gibi, el işinden çok ,ruh ve duyguyu ilgilendiren sanatlardir. Güzel Sanatlarin Çeşitleri: 1 - Edebiyat: kelimelerle yapilan bir güzel sanattir. nazim ve nesir yolundaki bütün eserler bu kola girer. 2 - Resim: yağli, sulu ya da kuru boyalarla bir zemin üzerine çizgiler çizme ve boyama suretiyle yapilan güzel sanattir. resim yapan sanatçiya ressam adi verilir. 3 - Heykel: ya tabiatta var olan ya da hayalde canlandirilan varlik...

Yayaların uyması gereken kurallar nelerdir

Devamini Oku
Nerelerden Yürümeliyiz ? 1. Cadde ve sokaklarda yürürken daima yaya kaldırımlarından yürüyünüz. 2. Yaya kaldırımlarından yürürken daima sağ taraftan yürüyünüz. Yaya kaldırımlarında, sizden başka yayaların da olacağını düşünerek dikkatli davranınız. 3. Yaya kaldırımı bulunmayan cadde ve sokaklarda yürümek zorunda kaldığınızda, yolun sol kenarından yürüyünüz. Çünkü, ülkemizde trafik sağ taraftan çalıştığı için sizde sağ taraftan yürüdüğünüzde yolun sağını kullanan araçlar sizin arkanızda kalacak ve siz araçları göremeyeceksiniz. Ancak sol t...

Vitamin Çeşitleri

Devamini Oku
Hangi Vitamin Hangi Besinlerde Bulunur ? Vitaminler, sağlıklı yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan organik bileşiklerdir Vitamin Latince yaşam anlamına gelen “vita” sözcüğünden kaynaklanır Vitaminler yağda ve suda eriyenler olarak iki gruba ayrılır YAĞDA ERİYEN VİTAMİNLER: A, D, E ve K vitaminleridir SUDA ERİYEN VİTAMİNLER : B grubu vitaminler ile C vitaminidir Viteminlerin Önemleri: A vitamini Enfeksiyonlara karşı direnci arttırır normal büyüme, üreme, kemik ve diş gelişimi, görme için gereklidir Cildin tırnakların ve s...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Orkestra çeşitleri nelerdir
» Orkestra çeşitleri nelerdir resimleri

  Puanı : 4.3 / 10 | Oy : 15 kişi | Toplam : 65

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim