Toplumdusmani.Net *
Yeni
Anasayfa > Sözlük > T > Türemiş Fiiller


Türemiş Fiiller Nedir

Ad ya da eylem tabanlarına yapım eki getirilerek oluşturulan eylemlerdir.

* Gösteri saat 20.00'de başlıyormuş, biraz hızlanalım.
* Bu sıcakta hepimiz susamıştık.
* Çayımızı demlediler.
* Bir kedi miyavlıyordu uzaklarda.

Not: Bir eylemi yapı bakımından incelerken her şeyden önce söz konusu eylemi buluyoruz. Mastarlı biçiminde söylüyoruz ve söylediğimiz kısmı inceliyoruz.

Not: Yansımalar da diğer sözcükler gibi mecaz anlam kazanabilir. Hırsından çatlıyordu: çat-la-mak yansımadan türemiş eylemdir ve mecaz anlam kazanmıştır.

* Çukurova'da toprağı biraz eşelesen...
* Ona çok kırılmıştım.
* Evlerini yeni boyatmışlar.

Not: Çatı eklerinin tamamı eylemden eylem türeten eklerdir:
-r, -t, -tir, -l, -ş, -n
çık-ar-mak, dinle-t-mek, dik-tir-mek, gör-üş-mek, yıka-n-mak
"tır" eki ek eylemin geniş zaman şekli olabilir.
çalışmıştır: "çalış-mak"tan söz ediliyor, -tır eki ekeylemdir.
baktırmıştır: "bak-tır-mak"tan söz ediliyor.

bak: eylem kökü
-tır: çatı eki (yapım eki)
-mış: kip eki (çekim eki)
-tır: ek eylem (çekim eki)

Örnek Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, altı çizili sözcük yapı bakımından farklıdır?

A) Avanos'a yapılan geziye komşumuz da katılacakmış.
B) Tarlaya bir kuyu daha açtırmalıyız.
C) Bu aile, her sabah yürüyüşe çıkıyormuş.
D) Bir topumuz vardı, o da patlamış.
E) Bu akşam biraz gecikeceğim, toplantım var.

Cevap: A

Uygulama:
Sınavda kötü not alınca gözden düştü. Bunun üzerine oturup ağladı. Arkadaşları susturdu.

Bu parçada geçen eylemleri bulunuz.

Eylemler:
Bulduğunuz eylemleri yapıları bakımından inceleyiniz.

(Ek - kök ayrımı yaparak)
Referans: Türemiş Fiil Nedir ? Türemiş Fiil Örnekleri

Türemiş Fiiller | Ekleyen: | Tarih: 07-Oct-2011 17:09. | Bu yazı 25487 kez okundu..

Türemiş Fiiller ile ilgili diğer yazılar..

  • # Türemiş Kelime

    Kök veya gövde halindeki kelimelere yapım ekleri eklenerek meydan gelen yeni kelimelere TÜREMİŞ KELİME denir. Kelimeler, sonlarına bazı ekler alarak değişik biçimlerde cümlede kullanılırlar. Aldıkları yapım ekleriyle yeni bir anlam kazanan sözcüklerdir. Kök halindeki sözcük isim, sıfat, fiil, zamir, zarf olabilir. Kök + yapım eki = Türemiş Kelime Kalem + lik = Kalemlik Türkçede ekler ikiye ayrılır: 1. Yapım Ekleri: Kelimelerin sonlarına eklenerek yeni anlamda kelimeler türeten eklere YAPIM EKLERİ denir. Dilimizde çeşitli yapım ekler...
    Devamını Oku 2011-11-19 18:42:29
  • # Türemiş Sıfatlar

    İsim ya da fiil köklerine ve gövdelerine getirilen isim yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır. Kiralık ev, yıllık izin, tuzlu su, Aydınlı Hasan, işsiz adamlar, ölü balık, sütçü kadın, yarınki maç, genişçe bir oda, büyücek bir ev, ekşimsi / ekşimtırak erik, kısacık kol, incecik ip... Penceresinden kavak ağaçları görünen / bir sağlık ocağı yanaklarımı pembeleştiren / makaslar uçuşan / pamukçuklar Kavakları silkeleyen / rüzgâr Kocaman / bir masası ve koltuğu çalışkan öğrenci, susuz yaz, yuvarlak masa......
    Devamını Oku 2011-12-02 15:48:11
  • # Basit Zamanlı Fiiller

    Basit Zamanlı Fiiller: Tek zaman eki almış fiillerdir. Türkçe'de geniş zamanla birlikte dört temel zaman bulunur. 1. Geçmiş Zaman: İş veya oluşun daha önceden, geçmişte yapıldığını bildiren zamandır. İkiye Ayrılır. İkiye Ayrılır: a. Belirli (-di'li) Geçmiş Zaman: Eylemin sözün söylendiği andan, önceden yapıldığını, söyleyenin kesin inancıyla tam anlatır: Fiillerde bulunan "-di, -du, -dü, -tu" ekleri -di'li geçmiş zamanı belirtirler. Öğretmenimiz sınıfa geldi. Bütün çocuklar bahçeye koştu ... 2. Şimdiki Zaman: Eylem ...
    Devamını Oku 2010-11-01 11:40:39
  • # Türemiş Fiiller

    Ad ya da eylem tabanlarına yapım eki getirilerek oluşturulan eylemlerdir. * Gösteri saat 20.00'de başlıyormuş, biraz hızlanalım. * Bu sıcakta hepimiz susamıştık. * Çayımızı demlediler. * Bir kedi miyavlıyordu uzaklarda. Not: Bir eylemi yapı bakımından incelerken her şeyden önce söz konusu eylemi buluyoruz. Mastarlı biçiminde söylüyoruz ve söylediğimiz kısmı inceliyoruz. Not: Yansımalar da diğer sözcükler gibi mecaz anlam kazanabilir. Hırsından çatlıyordu: çat-la-mak yansımadan türemiş eylemdir ve mecaz anlam kazanmıştır. * Çukuro...
    Devamını Oku 2011-10-07 17:09:08
  • # Fiillerde Kip (Anlam) Kayması

    Bir kipin, bir başka kip yerine kullanılmasıdır. Bir başka ifadeyle; fiilin, çekimlenişine göre taşıması gereken anlamının dışına çıkmasıdır. Bu anlam değişiminin daha iyi anlaşılması için, kiplerin temel anlamlarını bilmemiz gerekir: -yor (Şimdiki zaman eki): Anlatışla eylemin aynı anda yapıldığını ifade eder: Kardeşim, kendi odasında ders çalışıyor. (Cümlenin söyleniş anında "ders ça­lışma" işi de yapılıyor.) -di (Bilinen, görülen geçmiş zaman eki): Konuşulan andan önce gerçekleştiği kesin olan eylemleri anlatır: Murat Bey, az ön...
    Devamını Oku 2011-10-07 14:35:53
  • # Basit Fiiller

    Yapım eki almamış, başka sözcüklerle öbekleşmemiş ve birleşmemiş fiillerdir. Bunlar kök halindedir. Sadece çekim ekleri alabilir. Türkçemiz fiil yönünden oldukça zengindir, bunların pek çoğu basit yapılıdır; bun­lar da genellikle tek hecelidir: gel, git, bak... Aşağıdaki cümlelerde kullanılan eylemleri inceleyelim: * Saat üçte burada ol, parayı sana vereceğim. * Bilmeden seni kırdım, özür dilerim. * Birkaç kilometre daha gitsek Anamur'a varacaktık. Not: Kip ve kişi ekleri bir sözcüğün yapısını değiştirmez. Not: Özellikle et-mek, o...
    Devamını Oku 2011-10-07 17:08:14
  • # Anlamına Göre Fiiller

    Fiiller anlam özelliklerine göre üçe ayrılırlar. 1. Kılış Fiilleri Özellikleri: • Özneden başka bir varlık gereklidir.(nesne) • İşin gerçekleşmesinde özne etkilidir. Örnekler: Çoban, hayvanları besledi. Sınıfın kapısını boyadı. Onları yolundan çevirdim. Hırsızları sokağın başına kadar kovaladı. Şiiri çocuk okumuş. Konuyu tahtaya yazdık. Piknikte etleri o pişirdi. Saçlarını güzelce taramış. Durum FiileriÖzellikleri  Eylemin gerçekleşmesinde özne etkilidir.  Eylem özne üzerinde gerçekleşir. ...
    Devamını Oku 2012-09-28 14:55:59
  • # Fiillerde Çatı

    ÇATI: (Türkçede fiil çatıları konusundaki tartışmalar henüz devam etmekte­dir. Bu tartışmalar sonuçlanıncaya kadar, gelenekleşmiş bilgiler hatırlatılacaktır.) Fiilin anlam bakımından özneye ve nesneye göre olan bağlantısına çatı denir. Buna göre fiiller, öznelerine ve nesnelerine göre iki grupta değerlendirilirler: 1. Özneye göre fiiller: a) Etken fiil: Özne alan, öznenin yaptığı işi gösteren fiillerdir: bil-, oku-... b) Edilgen fiil: Öznesi belli olmayan, özne almayan fiillerdir. Etken fiillere -°l-, -°n- fiilden fiil yapma ek...
    Devamını Oku 2010-11-01 11:53:13
  • # Türemiş Kelime Örnekleri

    Kelime kök ve gövdelerine türetme ekleri getirilerek oluşturulan yeni anlamlı kelimeler türemiş kelime denir. Yapım ekleri eklendiği sözcüğün anlamını da türünü de değiştirir. Her zaman çekim eklerinden önce gelir. Yapım eki almış bir sözcüğe türemiş sözcük ya da gövde denir. Kelime kök ve gövdeleri, ad kök ve gövdeleri ile fiil kök ve gövdeleri gibi iki farklı grup oluşturulur. Ad kök ve gövdelerine getirilen ekler ile fiil kök ve gövdelerine getirilen ekler birbirinden farklıdır. Bu ekler türettikleri yeni kelimelerin ad ya da fiil oluşlar...
    Devamını Oku 2011-11-19 18:35:37
  • # İşteş Çatılı Fiiller (Eylemler)

    Birden fazla özne tarafından aynı zamanda, karşılıklı veya birlikte yapılan fiillere “işteş fiil” denir. Kök veya gövde durumundaki fiillere “-iş” eki getirilerek işteş fiiller türetilir.dövmek → dövüşmek, kaç → kaçışmak, öpmek → öpüşmek, ağlamak → ağlaşmak NOT: Bazı adlara “-leş” eki getirilerek de işteş fiiller türetilir.şaka → şakalaşmak, dert → dertleşmek, söz → sözleşmek, pay → paylaşmak“-leş” eki getirilerek türetilen ve “nitelik...
    Devamını Oku 2011-02-16 17:30:19


 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
Ekleyen User Avatar
Mercan Genç admin@toplumdusmani.net
Paylaş
301 Puan
129 Takipçi
2731 Okunma
» Türemiş Fiiller resimleri
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç