Anasayfa > Sözlük > T > Tarih Biliminin Yöntemi


Bir sonuca ulaşmak için,bilim ve mantığa uygun araştısma yapmak bir tarihçinin vaz geçemeyeceği yöntemdir.Bir tarihçi bulduğu veri ve kaynakları titiz bir inceleme yaparak kesin yargıya varmadan yeni bilgi ve belgelerinde bulunabileceğini düşünerek çalışmasını yapar.

1. Kaynak Arama (Belge Bulma)


Tarih hakkında bilgi veren yazılı ve yazısız her türlü malzemeye kaynak denir. Bir tarihçi, önce incelediği konunun her türlü kaynağını aramak zorundadır. Yazılı belgelerden başka abideler, mezar taşları, aletler, çanak-çömlek parçaları vb. malzemeler kaynak olarak ele alınır.Yazısız kaynaklar, daha çok tarih öncesi devirlerin aydınlatılmasında yararlanılan kaynaklardır. Kaynaklar; yazılı, yazısız, çizili, sesli ve görüntülü kaynaklar olmak üzere üçe ayrılır. Yazılı kaynaklar, tarihî devirlerin aydınlatılmasında yararlanılan kaynaklardır. Kesin bilgiler verir ve yazısız kaynaklara göre daha güvenilirdir.

I) Anakaynaklar(Birinci elden kaynaklar):


Doğrudan doğruya tarihi bir olayı yaşayan.bu olayı gören ve olayla ilgili çağdaş yazarların verdikleri eser ve bilgilerdir.

II) İkinci elden kaynaklar:


Birinci elden kaynağın bilgilerinden yararlanılarak meydana getirilen kaynaklardır.tarih kaynaklar,ele alınan kaynağın ve malzemenin cinsine göre şu şekilde sınıflandırılmıştır:

a. Yazısız Kaynaklar


Çeşitli malzemelerden yapılmış araç gereçler
Mağara resimleri ve kabartmalar
Mezarlar ve kalıntılar
Silahlar
İnsan ve hayvan kemikleri (Fosiller)

b. Yazılı Kaynaklar


Kitabeler
Kitaplar
Yıllıklar ve biyografiler
Antlaşmalar
Fermanlar ve beratlar (Padişahların ve vezirlerin yazılı emirleri)
Kil tabletler
Paralar
Gazeteler

c. Çizili, Sesli ve Görüntülü Kaynaklar


Plan ve haritalar
Taş plaklar
CD’ler
Flash bellekler
DVD’ler
Fotoğraflar


2. Verileri Tahlil, Tenkit ve Terkip



a. Verileri Tasnif (Sınışlandırma)


Tarihî bir olayla ilgili elde edilen verileri ( bilgileri ) özelliklerine göre sınışlandırmak, sonra da zaman, yer ve konusuna göre düzenlemek gerekir. Böylece verilerin birbirleri ile karşılaştırılması ve doğruluklarının belirlenmesi kolaylaşır.

b. Verileri Tahlil Etme (Çözümleme, Analiz)


Üzerinde çalışılan kaynakların bilgi yönünden yeterliliğinin, güvenilirliğinin olup olmadığının; doğruluğunun denetlenmesidir.

Tahlil için şu yollar izlenir:
1. Mevcut bilgilerin güvenilirliği incelenir.
2. Tarihî olaylar, zaman, mekân (yer) ve konumlarına göre sıralanır; tarihî olayların aralarındaki nedensonuç ilişkisi belirlenir.

c. Verileri Tenkit Etme (Eleştiri, Kritik)


Eldeki bilgilerin doğruluk derecesinin, güvenilir kaynaklarla karşılaştırılmasıdır. Bir belge tenkit edilmeden kullanılamaz. Bir belgenin doğruluğu iki yolla belirlenir.

Dış Eleştiri: Kaynakların gerçek olup olmadığının, kullanılabilir belge niteliği taşıyıp taşımadığının, ne zaman ve nerede yazıldığının saptanması işidir.
İç Eleştiri: Kaynaktaki bilgilerin doğru olup olmadığının araştırılıp saptanmasıdır.

d. Terkip (Sentez) Yapma


Terkip; verilerin tasnifi, tahlili ve tenkidi yapıldıktan sonra, tarihî bilgilerin sunulmasıdır.

Terkip yaparken bunlara dikkat edilmelidir:
*Olay üzerinde daha önce yapılan çalışmalara ulaşmak
*Olayın meydana geldiği zamanın şartlarını göz önünde bulundurmak
*Şüpheli gördüğü verileri,başka verilerle karşılaştırmak
*Anlaşılır kaynakları vererek okuyucunun kontrol etmesini sağlamak

Tarih Biliminin Yöntemi | Ekleyen: | Tarih: 10-Oct-2011 17:37. | Bu yazı 11061 kez okundu..

Tarih Biliminin Yöntemi ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Türk Edebiyat Tarihi

Devamini Oku
Türk Edebiyatı, Türklerin dâhil oldukları üç medeniyet ve kültür dairesine paralel olarak üç safhada incelenmektedir. 1. İslâmiyet’ten Önceki Türk Edebiyatı, 2. İslâmî Devir Türk Edebiyatı, 3. Batı Tesirinde Gelişen Türk Edebiyatı. Bu tasnif Fuat Köprülü tarafından ortaya atılmış ve edebiyat araştırmacıları tarafından bugüne dek kullanılagelmiştir. Türk Edebiyatının Devirlere Ayrılmasında Kullanılan Kıstaslar Türk edebiyatı devirlere ayrılırken değişen dil anlayışı, kültürde görülen farklılaşma, yeni dinî hayat, dil coğraf...

Tarihi Nesne

Devamini Oku
İnsanlığı çok eski zamanlarından günümüze değil kalmış bizim için önemi olan eserleridir. Bunlar mimari yapı olabilecekleri gibi basit çanak çömlek olmanın yanı sıra sanat eserleride olabilirler. Tarihi Nesne Örnekleri : Van Kedisi, Anıt Kabir, Dolmabahçe Sarayı, Çin Kedisi Vb. gibi şeylerdir. Tarihi nesne insanlık tarihi içinde insanlar için önemli yer işgal eden nesnelerdir. Örnek verecek olursak galata kulesi, topkapı sarayı birer tarihi nesnedir. Çünkü insanlık ve tarih için önemli nesnelerdir. Geçmişten günümüze birçok bilgiyi üzerlerin...

Rasathane Tarihçesi

Devamini Oku
Rasathane: Gözlemevi. gökbilimi için kullanılan medrese türü.Rasathane Nedir ? (Detay) Gözlem evi anlamına gelir. Rasat gözlem hane ise ev anlamına gelir. Her çeşit değişikliği gözlemlemek ,veriler toplamak, incelemek için kurulabilirler. Uzayda bulunan cisimleri incelemeye elverişli teleskop ve diğer yardımcı aletlerle donatılmış kubbesi açık özel bina. Binanın üzerindeki kubbe döner tertibatlı olup, ekseni etrafında 360° döner. Kubbenin üst orta kısmında boydan boya yarık şeklinde açıklık vardır. Bu yarık bir perde ile kapalı olup, gerektiği ...

Türk Edebiyat Tarihi Bölüm 2

Devamini Oku
Türk Edebiyat Tarihi (bölüm 2) Refik Halit Karay (1888-1965) Fecr-i Âtî’den sonra Millî edebiyat hareketine katılmıştır. Eserlerini de bağımsız bir şahsiyet olarak vermiştir. Edebî hayatı köşe yazarlığı ile başlamıştır. Sonra da sırayla hikâyeciliği ve romancılığı gelir. İlk yazılarında günlük hayatı ele almış, sosyal hayattaki çarpıklıkları, zekî ve nükteli bir üslûpla dile getirmiştir. Hayatın gülünç yanlarını karikatürize etmiştir. Sade ve temiz bir dille yazdığı Memleket Hikâyeleri’nde Anadolu insanının hayatını büt...

Tarih Öncesi Çağlar

Devamini Oku
Tarihin başlangıcı için yazının icat edildiği M.Ö. 3200 yılı esas alınmıştır. Yazının icadından önceki döneme Tarih Öncesi, yazının icadından sonraki döneme de Tarih Çağları denmiştir. Tarih öncesi çağlar olarak adlandırılan devirler: 1. Karanlık Çağ İnsanların o döneme ait bilgilerinin olmadığı için Karanlık Çağ olarak adlandırılmıştır. Ancak, o döneme ait bulunan duvar resimleri, araç-gereçler, fosiller vb. bulgular sonucunda bazı bilgilere elde edilebilmiştir.2. Taş ÇağıBu devirde yaşayan insanların kullandıkları taştan yapılmış araç-ge...

Tarihi Eser

Devamini Oku
Belli bir tarihsel önemi olan kültürü yansıtan eserlerdir.. Örneğin : Kız kulesi, topkapı sarayı, ayasofya cami vb.. Tarihi eserler geçmişten günümüze ulaşan, ait olduğu dönemin izlerini, kültürünü, yaşam tarzını yansıtan eserlerdir. Bir eserin tarihi eser olarak adlandırılabilmesi için ille de sanat kaygısı ile yapılmış olması gerekmez. Sanat eserlerinin sanatçısı belli olmakla birlikte çoğu tarihi eserin yapanı, sanatçısı belli değildir. Tarihi eserler geçmişte yaşamış insanların dinleri, kültürleri hakkında eşsiz bilgiler sunar.Tarihi ...

Tarih

Devamini Oku
Tarihin Tanimi : Geçmiste yasamis insan topluluklarinin birbirleriyle olan iliskilerini, savas ve barislarini, kültürlerini, medeniyetlerini, sosyo – ekonomik yapilarini belgelere dayanarak, yer ve zaman göstererek, sebep – sonuç iliskisi içerisinde inceleyen ve objektif olarak açiklayan bir bilimdir. Tarihin Konusu : Insan faaliyetleri ve bu faaliyetlerin sonucu içerir. Insan faaliyetleri önce düsünce olarak ortaya çikar, daha sonra uygulama alanina konulmasi ile olgu ve olaylar sekline dönüsür. Olgu : Fetih hareketi, nüfus art...

Tarihi Çaglar

Devamini Oku
Tarihi Çaglar : Tarihi çaglara ayirmanin bilimsel bir yönü yoktur, ögrenmeyi ve arastirmayi kolaylastirmak içindir. Önemli toplumsal ve ekonomik olaylar çag baslangici kabul edilmistir. § Ilkçag : (Yazinin bulunmasi M.Ö. 3000 – Kavimler Göçü 375) § Ortaçag : (Kavimler Göçü 375 – Istanbul’un Fethi 1453) § Yeniçag : (Istanbul’un Fethi 1453 – Fransiz Ihtilali 1789) § Yakinçag : (Fransiz Ihtilali 1789 - ) Tarihi Çaglar Nedir Tarih, yazının icadı ile başlayan zaman dilimi içerisinde devirlere ayrılırken, insan...

Tarihte Bilinen İlk Yazılı Antlaşma Hangisidir

Devamini Oku
Tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma hangisidir? Cevap: Kadeş Antlaşması, tarihteki bilinen ilk yazılı antlaşmadır. M.Ö 1280 'de Mısırlılar ile Hititler arasında yapılmıştır. ...

Tarihi ve turistik değer nedir

Devamini Oku
Turistlerin seyahatleri sırasında görmek istedikleri varlıklara turistik değerler adı verilir. Ülkemizdeki turistik değerleri, tabii ve tarihi değerler olarak iki gruba ayırmak mümkündür. A. TABİİ DEĞERLER Tabiatta kendiliğinden oluşmuş güzelliklere tabii değerler denir.Tabii değerleri özelliklerine göre çeşitli şekillerde gruplandırabiliriz. B.TARİHİ DEĞERLER Tarihi değerler, insanlar tarafından geçmiş dönemlerde yapılmış tarihi eserler,anıtlar ve müzelerde sergilenen eserlerdir. ...

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Tarih Biliminin Yöntemi
» Tarih Biliminin Yöntemi resimleri

  Puanı : 4.5 / 10 | Oy : 11 kişi | Toplam : 49

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Bi soru sor
İletişim