Anasayfa > Sözlük > C > Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metinleri


Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında öğretici metinlerin özellikleri şunlardır:

  • Öğretici metinler bakımından bu dönemde büyük ilerlemeler kaydedilmiş; deneme, makale, gezi yazısı, hatıra, fıkra, eleştiri… alanlarında önemli eserler verilmiştir.

  • Bilgi verme, düşündürme, açıklama amaçlanmış; metnin yapısı dil ve anlatımı, kullanılan motifler bu amaçlara göre belirlenmiştir.

  • Kurtuluş Savaşı’dan yeni çıkmış olan ülkenin Atatürk ilke ve inkılâpları doğrultusunda büyük bir kalkınmaya girişmesi sonucunda millete ve milletin kültürüne yönelinmiş, Anadolu ve Anadolu insanı konu edilmiştir.

  • Öğretici metinlerde günlük konuşma dilindeki Türkçe sözcükler, halk söyleyişlerindeki tamlamalar kullanılır; Arapça ve Farsça sözcüklere fazla yer verilmez.

  • Bu dönem yazarları, öğretici metinlerde terim ve kavramları, gündelik hayata ait sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak edebi bakımdan güçlü bir anlatıma ulaşmayı amaçlarlar.

  • Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı öğretici metinlerinde yazı dilinin konuşma diline yaklaştırılması, açık ve sade bir dilin kullanılması daha fazla okura ulaşılmasını sağlamıştır.


  • Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında öğretici metin türlerinde eserler kaleme alan önemli sanatçılar şunlardır:
    1. NURULLAH ATAÇ (1898 – 1957)

    • Deneme ve eleştiri türünde usta bir isimdir.

    • Batılı anlamda ilk deneme ve eleştiri yazılarının yazarıdır.

    • 1940’tan sonraki yazılarında Türkçeyi özleştirme çabası öne çıkar.

    • Eserleri:

    • Deneme-Eleştiri: Günlerin Getirdiği, Karalama Defteri, Sözden Söze, Ararken, Diyelim, Söz Arasında, Okuruma Mektuplar.

    • Günlük: Günce.


    2. SUUT KEMAL YETKİN (1903 – 1980)

    • Deneme ve eleştiriyle tanınmıştır.

    • Sanat, estetik, resim ve felsefe alanlarında eserler vermiştir.

    • Düşüncelerini açık ve yalın bir anlatımla kaleme almıştır.

    • Eserleri:

    • Deneme: Günlerin Götürdüğü, Edebiyat Konuşmaları, Edebiyat Üzerine, Düşün Payı, Yokuşa Doğru, Şiir Üzerine Düşünceler, Denemeler

    • İnceleme-Araştırma: Ahmet Haşim ve Sembolizm, Sanat Felsefesi, Edebiyatta Akımlar.


    3. İSMAİL HABİP SEVÜK (1892 – 1954)

    • Milli mücadeleye destek veren önemli yazarlardandır.

    • “İzmir’e Doğru” ve “Açıksöz” gazetelerinde başyazarlık yapmıştır.

    • Türk edebiyatı tarihi, anı, gezi yazısı gibi türlerde eserler vermiştir.

    • Eserleri:

    • Edebiyat Tarihi – İnceleme: Türk Teceddüt Tarihi, Avrupa Edebiyatı ve Biz, Edebiyat Bilgileri

    • Gezi Yazısı: Tuna’dan Batı’ya Yurttan Yazılar

    • Anı: O Zamanlar


    4. CEMİL MERİÇ (1917 – 1987)

    • Deneme türünün usta isimlerindendir.

    • Denemeleri dışında, edebiyat tarihi, felsefe, tarih çalışmaları ve çevirileri de vardır.

    • Eserleri:

    • Deneme: Bu Ülke, Mağaradakiler

    • Araştırıma-İnceleme: Umrandan Uygarlığa, Kırk Ambar, Bir Dünyanın Eşiğinde.


    5. SABAHATTİN EYÜBOĞLU (1908 – 1973)

    • Deneme ustalarındandır.

    • Araştırma ve incelemeleri de vardır.

    • Eserleri:

    • Deneme: Mavi ile Kara, Sanat Üzerine Denemeler


    6. ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR (1883 – 1963)

    • İstanbul’un lüks semtlerini ve Boğaziçi’ni, eski aşklarını, eğlencelerini anlatmıştır.

    • Anlaşılır bir dille, anı, makale, öykü ve romanlar yazmıştır.

    • Anıları ve CHP roman yarışmasında (1942) üçüncü olan Fehim Bey ve Biz adlı romanı önemli eserleridir.

    • Eserleri:

    • Anı: Boğaziçi Mehtapları, Boğaziçi Yalıları, Geçmiş Zaman Köşkleri, İstanbul ve Pierre Loti

    • Roman: Fehim Bey ve Biz


    Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metinleri | Ekleyen: | Tarih: 14-Nov-2011 18:03. | Bu yazı 7085 kez okundu..

    Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metinleri ile ilgili diğer yazılar..


    İlgili Yazilar

    Cumhuriyetçilik

    Devamini Oku
    Cumhuriyet; egemenliğin halkta olduğu devlet yönetimi demektir. Cumhuriyet, demokrasinin bir uygulama şekli olup halkın kendi kendini yöneterek, yönetimde söz sahibi olduğu rejim demektir. Cumhuriyetçilik Ne Demektir ? Cumhuriyetçiliğin kelime anlamı : “Yönetim biçimi olarak millet egemenliğine dayalı, cumhuriyet rejimini öngörmek ve bunu bir yaşam biçimi olarak benimsemektir. “ Batı dillerinde cumhuriyetin karşılığı ise, ulusun kendisini yönetmesidir. Detaylı açıklamamız gerekirse; Cumhuriyetçilik devlet yönetiminde c...

    Tanzimat Dönemi Edebiyatı

    Devamini Oku
    Tanzimat Dönemi Edebiyatı (1860-1869) Türk toplumunda, 1860-1896 yılları arasındaki edebiyat etkinlikleri, "Tanzimat edebiyatı" adı altında toplanır. "Batılılaşma" olgusunu gerek basın, gerek edebiyat yapıtları aracılığıyla yaygınlaştırmaya çalışan Tanzimat dönemi yazarları, Batı şiir, roman ve tiyatrosundan oldukça etkilendiler. Bu etkilenmeler, özellikle çeviri yoluyla gerçekleşti. Tanzimat yazarları sanat anlayışları bakımından ikiye ayrılabilir: 1 - Namık Kemal, Şinasi, Ahmet Mithat Efendi, ve Ziya Paşa'yı kapsayan birinci kuşak (1860...

    Tanzimat Döneminde Ortaya Çıkan Edebi Eserler

    Devamini Oku
    Soru : Tanzimatın ilanından sonra edebiyatımızda hangi edebi türlerin görülmeye başladığını söyleyiniz?Cevap : Gazete ile birlikte makale, fıkra gibi türlerle roman, hikaye ve tiyatro gibi türler de Tanzimatla birlikte ortaya çıkan edebi türlerdir. Bu türlerde hangi eserler verildiğini öğrenmek için yazımızın devamını okuyabilirsiniz.Tanzimat döneminde ortaya çıkan edebi türler İlk tiyatro denemesi bu dönemde yapıldı. İlk düz yazı bu dönemde yazıldı. İlk anı bu dönemde yazıldı. İlk çeviri roman yine bu dönemde yazıldı. Bu ilklerin det...

    Tanzimat Dönemi

    Devamini Oku
    Osmanlı siyasi tarihinde 1839'da Tanzimat Fermanı'nın ilanından, 1876'da I. Meşrutiyetin ilanına kadar geçen döneme verilen isimdir. Tarihimizde dönüm noktası olarak kabul edilen olaylardan biri de tanzimatın ilanıdır. Hem bir sonuç ve hem de sonrası için bir başlangıç olan Tanzimat, bugünleri anlamada çok önemli ipuçları taşıyan bir dönemdir. Milletlerin hayatında her dönemin öncesi ve sonrasıyla köklü bağlantıları olduğu kabul ediliyorsa, Tanzimat Dönemi’ni anlamamız gerekiyor. Bir cihan devletini tarihten silen hataları görmek için ve ...

    Aydınlanma Dönemi

    Devamini Oku
    Aydınlanma felsefesi ya da 18. yüzyıl felsefeleri genel olarak insanın kendisin yaşamın düzenlenmesini yeniden gündeme almış, hem düşüncenin hem de toplumsal yaşamın köklü değişimlere uğrayacağı bir sürecin fikirsel/felsefi başlatıcısı olmuştur. Bu yüzyılın sonlarına doğru meydana gelen Fransız devrimi (1789), ve ardında gerçekleşen modernleşme süreçleri, düşünsel anlamda etkilerini ve kaynaklarını aydınlanma felsefesinde bulmaktadır. Din ya da Tanrı merkezli toplumsal yapının ve düzenlemelerin yerini bu süreçte akıl merkezli toplumsal düzen...

    Cumhuriyet Ne Zaman Nerede Nasıl Kuruldu

    Devamini Oku
    29 Ekim 1923 Pazartesi günü saat: 20.30’da Cumhuriyet Ankara'da TBMM sinde ilan edildi. Anayasanın birinci maddesinde “Türkiye Devletinin hükümet biçimi Cumhuriyettir.” hükmü yer aldı. Aynı günün gecesi Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanlığına seçildi. Cumhuriyetin İlanı (Detay) Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara’da , Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti adıyla yeni bir yönetim kurulmuştu . Fakat bu yeni yönetimin rejimi henüz belirtilmemişti. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hüküme...

    Barok Dönemin Özellikleri

    Devamini Oku
    1. Hiç boşluk bırakmaksızın çalınan birçok hareket. Birçok ses, armoni ve hatta melodi aynı anda çalınır, bu da pek boş anların olmamasına neden olur. Basso continuo ise bunun hiç kuşkusuz en önemli sebeplerinden birisidir. 2. Dinamiklerin sürekli bir iniş çıkış göstermesi. Bunların bir anda olması. 3. Klavsenin yoğun kullanımı 4. Basso continuo 5. Polifonik yaklaşımlar 6. Füglerin sık kullanımı 7. Birbirini tutmayan akorlar 8. Sesler arasında ki kontrastlar 9. İlk majör ve minör kuruluşlarının kullanımı 10. Müzikteki seslerin ilk kez...

    Öğretici Anlatım

    Devamini Oku
    İnsanın doğuştan getirdiği davranış ve yeteneklerinin geliştirilmesi, değiştirilmesi, silin­mesi ya da düzenlemesine "öğrenme" denir. Öğretici anlatım, öğrenme amacının gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla oluşturulan metinlerde kullanılan anlatım türüdür. Öğretici anlatımda, yapılan açıklamalar ve verilen bil­gilerle kişide herhangi bir davranış ya da yeteneği n geliştirilmesi, değiştirilmesi, silinmesi ya da düzenleme­si amaçlanır. Yani metin, açıklayıcı anlatıma göre daha somut beklentilerle kaleme alınır. Öğretici anlatım, daha çok ders k...

    Uygur Metinleri

    Devamini Oku
    Uygur metinleri Köktürk devleti yıkıldıktan sonra tarih sahnesinde Uygurları görürüz. Yeni bir din arayışıyla Budizm’i benimseyen Uygurlar, Uygur yazısı ve Mani, Brahmi yazılarıyla taş ve kâğıt üzerine yazılmış çeşitli metinlerle kütük basması eserler bırakmışlardır. Doğu Türkistan’daki kazılarda ortaya çıkarılan yüzlerce sandık eserin çoğu, dinî nitelikli olmakla beraber aralarında tıp, falcılık, astronomi ve şiirle ilgili olanlar da vardır. En önemlileri şunlardır: · Sekiz Yükmek (Sekiz Yığın): Çinceden çevrilen Sekiz Yükmek...

    2. Mahmut döneminde yapılan yenilikler

    Devamini Oku
    II.MAHMUT DÖNEMİ ( 1808 - 1839 ) A- askeri Alanda : · Alemdar Mustafa Paşa tarafından " Sekban-ı Cedit" adında askeri ocak kuruldu.Ancak yeniçerilerin isyanı sonucu bu askeri ocak kaldırıldı. · Yeniçerilerden seçilerek "Eşkinci" adıyla yeni bir askeri ocak kuruldu. Ancak bir süre sonra yeniçeriler biz talim istemiyoruz diyerek, bu ocağın yapılanmasına karşı çıktılar.* Bunun üzerine sarayda büyük bir divan kurulmuş , Yeniçeri Ocağının kaldırılmasına karar verilmiştir. Halk,Esnaf,Medrese öğrencileri kaldırılmasını desteklediler. · Yeniçeri O...

    Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
    Gönderen Başlık


    Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metinleri
    » Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metinleri resimleri

      Puanı : 4.9 / 10 | Oy : 8 kişi | Toplam : 39

    » Bu yazıya puan ver..
    » Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
    Loading
    » Reklamlar
    Sorun Yanıtlayalım
    İletişim