Anasayfa > Sözlük > G > Gazete Çevresinde Gelişen Metinler


Gazete, Tanzimat döneminde hayatımıza girmiştir. 1831 yılında Takvim-i Vakayi (ilk resmi gazete), 1840 yılında Ceride-i Havadis (ilk yarı resmi gazete), 1860 yılında Tercüman-ı Ahval (ilk özel gazete) gazeteleri çıkarılmıştır. Gazetecilik toplum yaşa­mımızda daha sonra vazgeçilmez bir durum kazanmıştır.

Makale

  • Herhangi bir konuda bir görüşü veya düşünceyi açıklamak, savunmak ve ka­nıtlamak amacıyla yazılan yazılara makale denir.

  • Makaleler ciddi bilimsel yazılardır.

  • Dil, göndergesel işlevde kullanılır ve nesnel ifadeler ağırlıktadır.

  • Belirli bir plan (giriş, gelişme, sonuç) çerçevesinde kaleme alınır.

  • Makalelerde yalın bir dil kullanılır.

  • Öne sürülen düşünceler ispat edilir.

  • Edebiyatımızda makale türünün ilk örneklerine Tanzimat dönemi edebiyatında rastlanır.

  • Türk Edebiyatında ilk makale Şinasi‘nin Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi‘dir.

  • Türk edebiyatında makale türünde eser verenler: Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Şemsettin Sami, Hüseyin Cahit Yalçın, Cenap Şahabettin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Falih Rıfkı Atay.


  • Fıkra

  • Yazarın güncel konularda, ülke ve toplum sorunlarını akıcı bir dille kaleme aldığı gazete yazılarına fıkra denir.

  • Fıkrada ele alınan düşüncelerin ispat kaygısı yoktur.

  • Günlük gazete yazılarıdır.

  • Canlı, akıcı bir anlatımı vardır.

  • Fıkra yazarlığı için geniş bir kültür birikimine sahip olmak ve sürekli kendini yenilemek gerekir.

  • Türk edebiyatında gazete ile gelişim sağlamıştır.

  • Toplumsal, siyasal, güncel her türlü konu ele alınabilir.

  • Edebiyatımıza Tanzimat ile birlikte girmiştir. Ahmet Rasim, Refik Halit Karay, Ahmet Haşim, Hüseyin Cahit Yalçın ve Peyami Safa fıkraları ile tanınır.


  • Fıkra – Makale Arasındaki Farklar

  • Makalede görüşü kanıtlama amacı güdülürken, fıkrada böyle bir amaç güdülmez.

  • Makalede nesnel nitelik, fıkrada öznel nitelik ağır basar.

  • Makale yazmak uzmanlık, bilgi birikimi ve ustalık ister. Fıkrada değişik bakış açıları ile aynı konu serbestçe işlenebilir.

  • Fıkra, makaleye göre daha kısa bir yazı türüdür.

  • Günümüzde gazetelerde güncel ve aktüel olaylardan sözeden köşe yazıları halk arasında makale olarak adlandırılsa da gerçekte bunlar fıkradır.

  • Öğreticilik havası ağır basan fıkralar makaleye benzer.



  • Deneme

  • Yazarın herhangi bir konuda samimi bir üslupla kaleme aldığı yazılara deneme denir.

  • Yazar yazdıklarını ispatlamak zorunda değildir.

  • Kendi kendine konuşuyormuş gibi bir üslupta yazılır.

  • Denemelerde genelde soyut kavramlar, bireysel düşünceler ele alınır.

  • Açık, anlaşılır bir üslup kullanılır.

  • Fransız edebiyatında Montaigne deneme türünün başlangıcını oluşturmuştur.

  • Türk edebiyatında Ahmet Haşim, Ahmet Rasim, Nurullah Ataç, Salah Birsel gibi sanatçılar deneme türünde eser vermişlerdir.


  • Sohbet (Söyleşi)

  • Yazarın kişisel düşüncelerini birileriyle sohbet eder bir tarzda yazdığı fikir yazılarına söyleşi denir.

  • Senlibenli bir ülsupta kaleme alınır. Düşünceleri ispat etme kaygısı yoktur.

  • Sohbetlerde fıkralardan, hikâyelerden, hatıralardan yararlanılabilir.

  • Sanat, siyaset, ekonomi, kültürel yaşam, günlük yaşam gibi konularda yazılır.

  • Türk edebiyatında Şevket Rado, Nurullah Ataç, Ahmet Rasim sohbet türünde eser veren sanatçılardan bazılarıdır.


  • Eleştiri

  • Sanat ve düşünce eserinin tanıtılmasında zayıf ve güçlü yönlerin belirtilmesi amacıyla yazılan yazılara eleştiri (tenkit) denir. Eleştiri yazarına ise eleştirmen denir.

  • Eleştiriler okuyucuyu bilgilendirir, eserin değerini ortaya koyar. Eleştiride sadece olumsuz yönler değil olumlu yönler de belirtilir. Eleştiri öncesi iyi bir araştırma yapılması gerekir.

  • İzlenimsel (öznel) eleştiri, nesnel eleştiri, sanatçıya yönelik eleştiri, esere yöne­lik eleştiri ve topluma yönelik eleştiri gibi çeşitleri vardır.

  • Divan edebiyatında şuara tezkirelerinde sanatçının-eserin güçlü ve zayıf yön­leri belirtilir.

  • Tanzimat’la birlikte eleştiri türü gelişme kaydetmiştir.

  • Namık Kemal, Ziya Paşa, Mehmet Kaplan, Berna Moran gibi sanatçılar eleştiri türünde eser vermişlerdir.


  • Röportaj

  • Getirmek, toplamak anlamına gelen röportaj; araştırma, inceleme, gezip görme sonucu oluşturulan yazılardır.

  • Röportajda araştırmak, incelemek, gözlem ve görsellik önemli unsurlardır.

  • Röportajda ön hazırlık yapıldıktan sonra incelemelerde bulunulur ve fotoğraf ile zenginleştirilir.

  • Haber yazılarıdır, gazete ve dergilerde yayımlanır.

  • Bir yeri konu alan röportajlar, eşyayı konu alan röportajlar ve insanı konu alan röportajlar gibi çeşitleri vardır.

  • Sunuş biçimi bakımından Amerikan röportajı (çarpıcı bir girişim olması) ve Alman röportajı (ben merkezli ve yazarın kendini kattığı röportaj) gibi bölümlere ayrılır.

  • Gazete Çevresinde Gelişen Metinler | Ekleyen: | Tarih: 14-Nov-2011 19:02. | Bu yazı 7986 kez okundu..

    Gazete Çevresinde Gelişen Metinler ile ilgili diğer yazılar..


    İlgili Yazilar

    İrade-i Milliye Gazetesi

    Devamini Oku
    İrade-i Milliye, Mustafa Kemal Paşa tarafından Temsil Kurulu adına yayın yapmak için kurdurulan ilk Millî Mücadele gazetesidir. İrade-i Milliye 14 Eylül 1919 yılında Sivas Kongresi'nde alınan kararla çıkarıldı. Milli mücadele yıllarında türk halkını örgütlemek,kamuoyu oluşturmak,Türk ve dünya kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla İrade-i Milliye Gazetesini kurmuştur. İlk sayıda, gazetenin yayınlanmasından 10 gün önce toplanan Sivas Kongresi'nde Mustafa Kemal Paşa'nın Kongreyi açış nutku, ile Padişah'a, Sadrazam'a ve İtilaf devletlerine çek...

    Uygur Metinleri

    Devamini Oku
    Uygur metinleri Köktürk devleti yıkıldıktan sonra tarih sahnesinde Uygurları görürüz. Yeni bir din arayışıyla Budizm’i benimseyen Uygurlar, Uygur yazısı ve Mani, Brahmi yazılarıyla taş ve kâğıt üzerine yazılmış çeşitli metinlerle kütük basması eserler bırakmışlardır. Doğu Türkistan’daki kazılarda ortaya çıkarılan yüzlerce sandık eserin çoğu, dinî nitelikli olmakla beraber aralarında tıp, falcılık, astronomi ve şiirle ilgili olanlar da vardır. En önemlileri şunlardır: · Sekiz Yükmek (Sekiz Yığın): Çinceden çevrilen Sekiz Yükmek...

    Edebi Metinlerde Dilin İşlevi

    Devamini Oku
    Edebi Metinlerde Dilin İşlevi Nelerdir ? Edebi metinlerde dil şiirsel işlevde kullanılır. • Edebî metinlerde, şiirsel işlevinin hâkimiyetinde dilin diğer işlevleri de kullanılır. • Bazı metinlerde, birkaç işlev birlikte kullanılabilir. • Dil “şiirsel işlevi”nde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisinde aranmalıdır. Bu durumda ileti kendi dışında herhangi bir şeyi, herhangi bir olguyu ifade etmez, yansıtmaz. • Obje iletinin kendisidir. Ancak bu, iletinin insandan, ha...

    Anlatmaya Bağlı Metinler

    Devamini Oku
    - Bu metinlerde anlatıcı yaşanmış ya da tasarlanmış gerçeklikten alınan bir olayı kendince yorumlayıp dönüştürerek anlatır. - Sanatçı dış dünyadan aldığı gerçekliği kendi duygusu iç dünyası yaşadığı dönemin özellikleriyle ve ve düşünceleriyle yoğurur. - Anlatmaya bağlı metinlerde üzerinde yaşadığımız dünyada görülen varlık eşya insan ve olaydan hareketle yeni bir evren anlatılmaktadır. Bu evrene “KURMACA EVREN” denir. Bu metinlerin özelliklerinden biri kurmaca olmalarıdır. Bunun amacı okuyucu ve dinleyicide estetik yaşantı uyandır...

    Göstermeye Bağlı Edebi Metinler

    Devamini Oku
    GÖSTERMEYE BAĞLI EDEBÎ METİNLER GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU MEDDAH Hoş öyküler anlatarak halkı eğlendiren sanatçılara meddah denir. Meddahlık için tek adamlı tiyatro da diyebiliriz. Meddah, tiyatronun bütün kişilerini varlığında birleştiren bir aktördür. Türk halk zekasının ve halkın, olayları karikatürize etme gücünün büyük sanatlarından biri olan meddahlık, yüzyıllar boyu yaşamış, Türk halkı arasında çok ilgi görmüştür. Yüksekçe bir yerde oturarak bir öyküyü başından sonuna kadar, canlandırdığı kişileri ağız özelliklerine göre konuştura...

    Karahanlı Metinleri

    Devamini Oku
    Karahanlı metinleri Eski Türkçenin Karahanlı dönemine ait başlıca eserleri şunlardır: · Kutadgu Bilig (Mutluluk Bilgisi): Yusuf Has Hâcib, 1069-1070 yılında 6645 beyit olarak yazdığı bu eserinde devlet, adalet, insan ve aklı temsil eden dört sembolik kişiyi birbirleriyle konuşturarak insanlara iki cihanda mesut olmanın yolunu göstermiştir. Siyasetname niteliğindeki eserde, ideal bireylerden oluşan bir toplum ve devlet göz önünde canlandırılmıştır. Millî kültürle İslâm kültürünün ustalıkla birleştirildiği bu eser Tabgaç Buğra Karahan’...

    Milli Edebiyat ve Servet-i Fünun Anlatmaya Bağlı Metinler Farklılıkları

    Devamini Oku
    Milli edebiyat dönemi anlatmaya bağlı edebi metinler ve Servet-i fünun dönemi anlatmaya bağlı edebi metinler benzerlikleri farklılıkları nelerdir? Farklılıklar: YAPI Milli Edebiyat Dönemi : Bir farklılık söz konusu değildir. Servet-i Fünun Dönemi : Bir farklılık söz konusu değildir. TEMA Milli Edebiyat Dönemi : Milli milliyetçi ve toplumsal konular. Servet-i Fünun Dönemi : Bireysel temalar. DİL VE ANLATIM Milli Edebiyat Dönemi : Sade bir dil. Servet-i Fünun Dönemi : Sanatlı ve ağır bir dil....

    Edebî Metinler İle Bilimsel Metinlerin Farkı

    Devamini Oku
    Bu bakımdan anlatmaya bağlı edebî metinler ile bilimsel metinler birbirinden farklıdır. Bilimsel metinlerde anlam herkes için aynıdır. Hiçbir yerde ve durumda değişmez. "Akdeniz'in bitki örtüsü makidir." gibi bir cümle herkes tarafından aynı şekilde algılanır. Ancak edebî metinlerde, okuyucunun o anda içinde bulunduğu ruh hâli, dünya görüşü, bilgi ve kültür seviyesi edebî metnin anlamını değiştirir. Çünkü edebî metinlerdeki sözler veya söz grupları yalnızca sözlük anlamlarıyla metinde yer almazlar; bulundukları bağlama(ortama) göre anlam değeri...

    Göstermeye Bağlı Metinler

    Devamini Oku
    - İnsanın anlatma ve nakletmeyle gerçekleştirdiği etkinlikler bu kez sahnede canlandırılarak sunulur. - Genel olarak dramatik metinler ve tiyatro olarak adlandırabileceğimiz bu tarz metinlerde kurmaca olay ve olay örgüsünü bir sahne düzeninde topluluk önünde canlandırmak esastır. - Tiyatro; oyun (metin) oyuncu sahne tasarımı (dekor) sahne giysisi (kostüm) ışıklama gibi her biri başlı başına bir sanat etkinliği olan öğelerden oluşan bir sanattır. Göstermeye Bağlı Edebi Türler Orta oyunu: Seyircilerle çevrili bir alanda bir yazılı metne bağ...

    Gazete Çevresinde Gelişen Metinler

    Devamini Oku
    Gazete, Tanzimat döneminde hayatımıza girmiştir. 1831 yılında Takvim-i Vakayi (ilk resmi gazete), 1840 yılında Ceride-i Havadis (ilk yarı resmi gazete), 1860 yılında Tercüman-ı Ahval (ilk özel gazete) gazeteleri çıkarılmıştır. Gazetecilik toplum yaşa­mımızda daha sonra vazgeçilmez bir durum kazanmıştır. Makale Herhangi bir konuda bir görüşü veya düşünceyi açıklamak, savunmak ve ka­nıtlamak amacıyla yazılan yazılara makale denir. Makaleler ciddi bilimsel yazılardır. Dil, göndergesel işlevde kullanılır ve nesnel ifadeler ağırlıktadır. Be...

    Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
    Gönderen Başlık


    Bu yazıya henuz resim eklenmemiş..
    » Gazete Çevresinde Gelişen Metinler resimleri

      Puanı : 4.9 / 10 | Oy : 8 kişi | Toplam : 39

    » Bu yazıya puan ver..
    » Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
    Loading
    » Reklamlar
    Bi soru sor
    İletişim