Anasayfa > Sözlük > K > Kıta Oluşumu


Epirojenez : Karaların toptan alçalması ya da yükselmesi olayına epirojenez denir.

Epirojenez (Kıta Oluşumu)


Kara ve denizlerde düşey doğrultudaki alçalma yükselme hareketlerine epirojenez denir. Başka bir ifade ile, yer kabuğunun geniş alanlı yaylanma hareketleridir.

Farklı yoğunluktaki yer kabuğu parçaları manto üzerinde dengeli bir biçimde dururlar. Bu olaya izostazi, dengeye ise izostatik denge denir. Herhangi bir yerde epirojenez olayının olabilmesi için, izostatik dengenin bozulması gereklidir.

İzostatik dengeyi bozan olaylar şunlardır:
İklim değişiklikleri
Yeni bir dağ oluşumu
Engebeli yüksek yerlerin fazla aşınması
Deniz çukurluklarında tortulanmanın fazla olması

Not: Denge aslında bozulmaz,Epirojenezle sürekli korunur.


Regrasyon : (Deniz gerilemesi)


İzostatik dengeyi bozan yukarıdaki olaylar sonucu karalar hafiflemekte ve yükselmektedir. Karalar yükselince deniz seviyesi gerilemekte, deniz altındaki alanlar kara haline gelmektedir. Bu şekilde, deniz seviyesinin alçalması olayına regresyon denir.

Epirojenez de tabakaların durumu bozulmaz. Uzak sahalarda yükselmeler, alçalmalar olur. Epirojenez yerkabuğunun yaylanması olarak ta adlandırılır.

Epirojenik hareketler yerkabuğunun izostatik dengesinin bozulması ile meydana gelir.

Transgresyon : (Deniz ilerlemesi)


Karalardaki, lâvlar, birikmeler, buzullaşma, vb. olaylar sonucunda da karaların yükü artmakta ve ağırlaşarak ya da iç kuvvetlerin etkisiyle çökmektedir.

Bu alçalma sonucunda denizler karalara doğru ilerlemekte ve kara parçaları sular altında kalmaktadır. Bu şekilde, deniz seviyesinin yükselmesi olayına da transgresyon adı verilir.

Epirojenik hareketlere örnek olarak, İskandinav Yarımadası ve Kanada verilebilir. Buzul çağında buralarda 1 – 2 km kalınlığında bir buz tabakası vardı. Sonradan buzullar eriyince, karaların üzerindeki yük azaldı ve mağmaya doğru gömülen bu kara parçaları tekrar yükselmeye başladı. Bu yükselme, günümüzde de yavaş yavaş devam etmektedir.

Epirojenik Hareketlere Örnekler


1. İskandinav yarımadasındaki kalın buzulların erimesiyle hafifleyen yarımada, her yıl, 5cm.yükselir.
2. Hollanda çevresi alçalır.
3. Tokyo deprem olmadığı zaman yılda 2 cm çöker.
4. Venedik yılda 4 mm. alçalır.
5. Gröndland ve Antarktika kalın buzullardan dolayı mantoya gömülmüştür.

Türkiye’de Epirojenez:


Anadolu bu hareketlerle, özellikle Ege ve İç Anadolu 10–15 milyon yıldan beri yükselirken Karadeniz ve Akdeniz havzası Karadeniz ve Akdeniz deniz tabanları çökmekte yani bu denizler gittikçe derinleşmektedir.

Türkiye’de yüksek ova ve platoların yaygın olmasının nedeni:
3.zaman sonları, 4.zaman başlarında Anadolu yarımadasının bütünüyle yükselmesidir.

Türkiye’de epirojenez sonucunda;


Anadolu yarım adası yükselirken; çevresindeki Akdeniz, Ege, Karadeniz çanakları ile Ergene havzası alçalmıştır. İç Anadolu Bölgesi plato görünümünü almıştır.Yükselen İç Anadolu platoları kademe kademe akrsularla yarılmış,akarsu kıyılarında da taraçalar oluşmasına neden olmuştur. Bu arada,Kuzey Anadolu ve Toros Dağları yükselirken iç bölgelerden gelen akarsularca yarılmış,yarıntılar bugünkü boğaz vadilerimizi ortaya çıkarmıştır.

Toroslar'da ve Karadeniz Dağları'nda yüksek düzlüklerin (Aşınım Platoları) görülmesi bu dağlarımızın epirojenezle aşındıkça yükseldiklerine kanıttır.

Kıta Oluşumu | Ekleyen: | Tarih: 29-Dec-2011 14:38. | Bu yazı 6545 kez okundu..

Kıta Oluşumu ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Kitap Okumakla İlgili Kompozisyon

Devamini Oku
Kitap okumak çok önemli bir kavramdır Kitap okumanın bir sürü yararı vardır Kitap okumayı sevmeyenler de vardır tabi Yararı, kitap okumak yazılılarda bize zaman kazandırır Çünkü Türkçe derslerinde hızlı okursak, dolayısıyla yazılılarda da bizlere zaman kazandırır Biz Türkçe derslerinde de kitap okumuş oluruz, ama bu yeterli gelmez Kitap okumayı sadece ders içinde değil, ders dışında da okumalıyız Kitap okumak karşımızdaki kişiye daha güzel ve daha anlamlı konuşmamızı, güzel sözle insanlara yaklaşmamızı, güzel ahlaklı olmamızı sağlar Bir düşü...

İstiklal Marşının Anlamı (Kıta Kıta Açıklama)

Devamini Oku
İstiklal Marşı’nın yazıldığı dönemde Türk ordusu düşmanla savaş hâlindedir. Bu yüzden ordu ve millete cesaret vermek isteyen şair, şiirine "Korkma" kelimesiyle başlar. Bu, bir sesleniştir. Şair, Türk milletine sesleniyor. İki türlü korku vardır: Adi korku ve asil korku. İlk korkuda ödleklik anlamı vardır. Ancak, korkmak her zaman ödü patlamak anlamında değildir. Çoğu zaman da asil bir duygudur, insanî bir endişedir. İnsanların kaybetmeyi göze alamayacakları değerleri vardır. Mesela, milletin başına bir şey gelir diye korkmak, istiklali...

Don Kişot Kitabının Ana Fikri

Devamini Oku
İnsanların, olayları kendi istedikleri gibi kabul etmesi genelde yanlış anlaşılmalara yol açar. Bu nedenle kişiler yaşadıkları olayların olumlu sonuçlanmasını isterlerse gerçekçi olmaları gerekir. ...

Türkiyedeki Dağların Oluşumu

Devamini Oku
Birinci Jeolojik zaman itibariyle ülkemizdeki dağlar oluşmaya başlamıştır. Bu oluşan dağlar ise aşınmış ve ikinci Jeolojik zamanda Jeosenklinallerde tortular birikmiştir. 3.Jeolojik zamanda ise orojenik hareketler ile kıvrılarak Türkiye'nin kuzeyi ve güneyindeki sıra dağları oluşmuştur. Bu hareketler dar zamanda, dar olaylar olarak belirir ve tabakaların duruşunu bozarlar. Hareketler yatay ve dikey olmak üzere iki yönde gelişir. Genellikle, yatay (tanjansiyal) hareketler kıvrılma ve kıvrım dağlarına, dikey hareketler de (radial) kıvrılm...

İstiklal marşının son kıtası neden 5 mısradır

Devamini Oku
Bununla ilgili net bir bilgi olmasada 6 ayrı görüş vardır. 1. Görüş: Marş yazıldıktan sonra m. akif ersoydan birde bayrakla ilgili bir dize koymasını istemişler oda başka bir dizeyi çıkaramayacağından "Hakkıdır, hür yaşamış, bayrağımın hürriyet" dizesini eklemiştir Dalgalan sende şafaklar gibi ey şanlı hilal! Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helal. Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlal: Hakkıdır, hür yaşamış, bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk' a tapan, milletimin istiklal! Büyük vatan şairi Mehmet Akif İstiklal Marşı'...

Atmosferin Oluşumu

Devamini Oku
Atmosferin Oluşumu Atmosfer, dünyamızı çevreleyen, güneşten gelen enerjinin hızlı bir şekilde uzaya geri dönmesini önleyen ve canlılar için yaşamsal önem taşıyan gaz kütlesine denir. Bilim adamları, dünyamızın yaklaşık 5 milyar yıl önce oluştuğuna inanmaktadırlar. Dünyanın oluşumundan sonraki ilk 500 milyonlu yıllarda atmosferin su buharı ve gazlardan oluştuğu düşünülmektedir. 3.5 milyar yıl öncesinde ise, atmosferin muhtemelen karbondioksit (CO2), karbonmonoksit (CO), su buharı (H2O), azot (N2) ve hidrojen (H2) gibi gazlardan oluştuğu varsayı...

Asya Kıtasındaki Akarsular

Devamini Oku
Özet: Başlıca ırmakları, Yangtze (5500 km Asya’nın en uzun, dünyanın dördüncü uzun ırmağıdır.), Yenisey (kaynağı Büyük Yenisey ırmağı olarak kabul edildiğinde 4000 km, Selegna Irmağı olarak kabul edildiğinde 5500 km uzunluğundadır.), Obi (3680 km, İrtiş Irmağı’yla birlikte 5569 km), Sarı (4700 km), İrtiş (4441 km), Lena (4400 km), Amur (4352 km), Mekkong (4200 km), Brahmaputra (2900 km), İndus (2900 km), Fırat (2700 km), Amuderya (2539 km), Ganj (2506 km), Saluen (2415 km), Siriderya (2204 km), Irravadi (2090 km), Dicle (1900 km) ...

Türk Sanatının Oluşumunda İlk Türk Devletlerinin Etkisi

Devamini Oku
Türk Kültürünün Sanat Ve Estetik Anlayışının Oluşumu Ve Gelişimi Dil Türkler Göktürk Uygur Araplar (halk)Arap Mani Brahmi Süryani Grek İbrani Kiril Latin alfabelerini kullandılar. Türkiye''de 1928''den beri Latin alfabesi kullanılmaktadır. Türk dili zengin bir sanat geleneğine sahiptir ancak son yüzyıldaki kültür değişmesiyle Batı dillerinin etkisi altındadır. Küreselleşme dünya kültürlerine Amerikan kültürü''nü hayat tarzı olarak en küçük köylere kadar benimsetmekte ulusal kültür unsurları yabancı kültürüyle ikilik içinde yaşamaktadır. Tür...

Dağ Oluşumu

Devamini Oku
Orojenez (Dağ Oluşumu) : Jeosenklinallerde biriken tortul tabakaların kıvrılma ve kırılma hareketleriyle yükselmesi olayına dağ oluşumu ya da orojenez denir. Orojenik Haraketlerle Meydana Gelen Dağlar: (Oro-Dağ, Jenez-Oluşum Orojenez > Dağ oluşum hareketleri). Sıra dağlar genellikle derin denizlerde biriken tortulların, yan basınç oluşturan kıta hareketleri sonucu, kıvrılarak yükselmesi ile oluşmuştur. Ya da kırılarak yükselmesi sonucu oluşmuştur. 1. Kıvrılma Akarsular, Rüzgarlar ve buzullar gibi dış kuvvetlerin aşındırdığı maddeler, yer kabu...

Gece Gündüz Oluşumu

Devamini Oku
DÜNYA'NIN KENDİ EKSENİ ETRAFINDAKİ HAREKETİ; (Günlük, Eksen hareketi) Dünya'mız kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 24 saatte tamamlar, bu zaman dilimine bir gün denir. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki hareketi batıdan doğuya doğrudur. Bu dönüş yönüne bağlı olarak; - Aynı anda daha doğuda bulunan yerlerde Güneş erken doğar, yerel saat ileri olur. - Doğu ve batı yönleri belirlenir. - Kuzey Yarımküre'de rüzgarlar ve akıntılar sağa, Güney Yarımküre'de ise sola doğru sapma gösterir. DÜNYA'NIN KENDİ EKSENİ ETRAFINDAKİ DÖNÜŞÜNÜN SONUÇL...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Kıta Oluşumu
» Kıta Oluşumu resimleri

  Puanı : 6.4 / 10 | Oy : 8 kişi | Toplam : 51

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim