Anasayfa > Sözlük > A > Akarsu Havzası


Bir akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alana o akarsuyun havzası denir. Havzanın büyüklüğü yerşekillerine ve akarsuyun uzunluğuna bağlıdır. Sularını denize ulaştıran havzalara açık havza, ulaştıramayan havzalara ise kapalı havza (Tuz Gölü çevresi, Van Gölü çevresi, Göller Yöresi, Aras Havzası) denir.
Akarsu Havzası Nedir? (Detay) Akarsuyun tüm kollarıyla birlikte toplandığı bölgeye akarsu havzası denir. Bu havzanın genişliği ise, iklim koşullarına ve yüzey şekillerine bağlıdır.

Akarsu havzaları iki bölümde incelenir:

Açık Havza:


Sularını denize ulaştırabilen havzalara açık havza denir. (Yeşilırmak, Kızılırmak, Yenice, Sakarya, Susurluk, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Aksu, Göksu, Seyhan, Ceyhan, Fırat, Dicle Çoruh gibi.)

Kapalı Havza:


Sularını denize ulaştıramayan havzalara kapalı havza denir. Kapalı havzaların oluşmasında yer şekilleri, sıcaklık ve nem etkilidir. (Van Gölü Kapalı Havzası, Tuz Gölü Kapalı Havzası, Konya Kapalı Havzası, Göller Yöresi Kapalı Havzası gibi.)

Türkiye'nin Akarsu Havzaları


Akarsu havzası, bir akarsuyun suyunu boşalttığı alandır. Başka bir deyişle, herhangi bir akarsuyun bütün kolları ile birlikte kapladığı alana denir. Eğer akarsu, topladığı suyu açık denize ulaştırabiliyorsa, bu akarsuyun havzası, açık havzadır. Ancak, yer şekilleri, iklim ve akarsuyun aktığı alanın jeolojik yapısı bazı durumlarda akarsuların açık denize ulaşmasını engeller. Bu durumda akarsular, ya kara içindeki bir göle dökülür, ya çok geçirimli bir arazide yer altına sızarak akışını keser veya kurak bir alanı geçerken cılızlaşır ve akışı kesilir, işte bu tür akarsuların havzası, kapalı havzadır.
Akarsularımızın çoğu, açık havza akarsuyu özelliğindedir. Bununla birlikte, ülkemizin iç kısımlarında kapalı havza alanları da vardır. Bunlar, İç Anadolu, Göller yöresi ve Van kapalı havzalarıdır. Bu kapalı havzalara dökülen akarsuların dışında Araş ve Kura nehirleri de Hazar kapalı havzasına dökülür.

İç Anadolu Kapalı Havzaları


Anadolu karaları oluşurken, İç Anadolu'da yükselme, çevresine göre daha yavaş ve az olmuştur. Bölgenin kuzeyinde ve güneyindeki kıyıya paralel ve yüksek dağ sıraları, denizlerle bağlantısını kesmiştir. Batıda, İç Batı Anadolu eşiği de bölgenin Ege Denizi'ne açılmasını engellemiştir.

Bölgenin en önemli kapalı havzası Tuz gölü ve çevresidir. Cihanbeyli, Haymana, Obruk platoları ile Kızılırmak'ın çevrelediği bu havzaya, irili ufaklı pek çok akarsu dökülür. İç Anadolu'nun batısında, Sultan dağlarının kuzey ve doğu eteklerinde de geniş bir kapalı havza alanı vardır. Bölgenin doğusunda, Develi Ovası ve çevresi de bir kapalı havza özelliğindedir.
Obruk Plâtosu'nun güneyi ve Orta Toroslar arasındaki Konya Ovası boyunca çok geniş bir kapalı havza ortaya çıkmıştır. Bu havzaya akan en önemli akarsu, Beyşehir Gölü'nden kaynağını alan Çarşamba suyudur. Bu akarsu, adı geçen gölün sularını Konya Ovası'na taşır.

Göller Yöresi Kapalı Havzaları


Tabaka yapılarının çözünmeye müsait özellikte oluşu, akarsuların yüzey akışlarının kesilmesine sebep olur. Bu durumda akarsular, akışlarının bir bölümünü yer altından sürdürür. Göller yöresinin batısında yer alan Burdur, Acıgöl, Salda ve Varışlı gölleri, gerçek anlamda birer kapalı havzadır.

Van Kapalı Havzası


Ülkemizin en büyük gölü olan Van Gölü, büyük bir çöküntü alanı içinde oluşmuştur. Nemrut volkanından çıkan lâvlar, bu havzanın akışını keserek gölün oluşmasına sebep olmuştur. Etrafı yüksek dağlarla çevrili olan göle, bir çok akarsu dökülür.

Akarsu Havzası | Ekleyen: | Tarih: 24-Feb-2012 15:56. | Bu yazı 4691 kez okundu..

Akarsu Havzası ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Türkiyenin en uzun akarsuları

Devamini Oku
Sırası - Akarsu | Uzunluğu( km ) | Ulaştığı Deniz 1 - Kızılırmak | 1.355 km | Karadeniz 2 - Fırat | 971 km | Basra Körfezi 3 - Sakarya | 824 km | Karadeniz 4 - Büyük Menderes | 584 km | Ege 5 - Seyhan | 560 km | Akdeniz 6 - Aras | 548 km | Hazar Denizi 7 - Dicle | 523 km | Basra Körfezi 8 - Yeşilırmak | 519 km | Karadeniz 9 - Ceyhan | 509 km | Akdeniz 10 - Çoruh | 442 km | Karadeniz ...

Türkiyedeki Akarsu Havzaları

Devamini Oku
Bir akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alana o akarsuyun havzası denir. Havzanın büyüklüğü yerşekillerine ve akarsuyun uzunluğuna bağlıdır. Sularını denize ulaştıran havzalara açık havza, ulaştıramayan havzalara ise kapalı havza (Tuz Gölü çevresi, Van Gölü çevresi, Göller Yöresi, Aras Havzası) denir.Akarsu Havzası Nedir? (Detay) Akarsuyun tüm kollarıyla birlikte toplandığı bölgeye akarsu havzası denir. Bu havzanın genişliği ise, iklim koşullarına ve yüzey şekillerine bağlıdır. Akarsu havzaları iki bölümde incelenir:Açık Havza...

Asya Kıtasındaki Akarsular

Devamini Oku
Özet: Başlıca ırmakları, Yangtze (5500 km Asya’nın en uzun, dünyanın dördüncü uzun ırmağıdır.), Yenisey (kaynağı Büyük Yenisey ırmağı olarak kabul edildiğinde 4000 km, Selegna Irmağı olarak kabul edildiğinde 5500 km uzunluğundadır.), Obi (3680 km, İrtiş Irmağı’yla birlikte 5569 km), Sarı (4700 km), İrtiş (4441 km), Lena (4400 km), Amur (4352 km), Mekkong (4200 km), Brahmaputra (2900 km), İndus (2900 km), Fırat (2700 km), Amuderya (2539 km), Ganj (2506 km), Saluen (2415 km), Siriderya (2204 km), Irravadi (2090 km), Dicle (1900 km) ...

Marmara Bölgesi Akarsuları

Devamini Oku
Bölge genelinde, küçük ölçekli olmalarına rağmen sık bir akarsu ağı vardır. Sakarya, Ergene, Susurluk, Meriç ve Biga Çayı bölgedeki başlıca akarsulardır. Bölgedeki dere ve çayların genellikle bulundukları yöreye ekonomik katkısı az olup, kirlilik ve beslendiği kaynakların azalması nedeniyle tehlike sinyalleri vermektedirler. Son yıllarda bu dere ve çayların ve çevresinin islâhı için çaba sarfedilmektedir. Taşkınlar nedeniyle sık sık yatak değiştiren çayların suları yazın çekilip kışın yağışlar nedeniyle artınca da zararlar meydana gelebilmek...

Afrika Kıtasındaki Akarsular

Devamini Oku
Başlıca ırmakları; Nil (6648 km ile yalnızca Afrika’nın değil, dünyanın en uzun ırmağıdır), Benue (1400 km), Kongo (4700 km), Kasai (2153 km), Limpopo (1770 km), Lualaba (645 km), Nijer (4183 km), Orange (2090 km), Senegal (1633 km), Chari (949 km), Oubaungi (2250 km), Zambezi’dir (2735 km). ...

Akdeniz Bölgesi Akarsuları

Devamini Oku
Akdeniz Bölgesi'nin Akarsuları (Nehir - Irmak): Göksu, Limonlu Çayı, Tarsus Çayı, Asi Irmağı, Seyhan, Ceyhan, Köprü Suyu, Aksu, Eşem Dalaman çaylarıdır. ...

Türkiyedeki Akarsular

Devamini Oku
Akarsularımız Türkiye doğal bir yatak içinde akan su kütleleri, diğer bir deyişle akarsular ve buna bağlı olarak vadi şebekesi bakımından zengin sayılabilecek ülkedir. Ülkemizdeki akarsular klimatik şartlara, zemin tabiatına ve reliyef özelliklerine bağlı olarak birbirinden gerek debi gerekse rejim bakımından farklılıklar gösterecek şekilde karşımıza çıkarlar. Ülkemizdeki akarsuları taşıyan vadiler şebekesinin bugünkü görünümü alması Neojen sonrası Pleistosende görülen epirojenik hareketler sonucunda olmuştur. Buna göre ülkemizdeki aka...

Ege Denizine Dökülen Akarsular

Devamini Oku
Ege denizine dökülen akarsular, Marmara ve Ege bölgesi toprakları üzerindedir. Bunların başlıcaları kuzeyden güneye doğru Meriç, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ırmaklarıdır. Meriç Kaynağını Bulgaristan topraklarından alır. Edirne’de Tunca ile birleşir. Genel olarak kuzey – güney yönünde akarak Türkiye – Yunanistan sınırını oluşturur. Doğudan gelen Ergene Çayı’nı da aldıktan sonra Ege denizine ulaşır. Gediz İç Batı Anadolu Eşiğindeki Murat Dağından doğar. Çeşitli kolları aldıktan sonra Gediz grabenini takiben b...

Avrupa Kıtasındaki Akarsular

Devamini Oku
Başlıca ırmakları, Volga (3689 km), Tuna (2848 km), Dinyeper (2250 km), Don (1900 km), Ren (1320 km), Elbe (1165 km), Loire (1020 km), Oder (912 km) ve Po (652 km)’dur. En büyük gölleri, Ladoga (17 678 km2), Onega (9720 km2) ve Vanern (5584 km2)’dir. En büyük adası Büyük Britanya (229 885 km2), en geniş yarımadası İskandinavya, (800 000 km2), en yüksek çağlayanı Fransız Pireneleri’ndeki Gavarnie (421 m), en uzun demir yolu tüneli Manş Tüneli (50,5 km)’dir. ...

Karadenize Dökülen Akarsular

Devamini Oku
ÇoruhMescit dağlarından doğar. En önemli kolları Doğu Anadolu’dan gelen Oltu ve Tortum çaylarıdır. Bu ırmağın vadisi çok dar ve derindir. Çevresindeki dağlık alana göre 1000 metreden daha fazla gömülmüştür. Gürcistan topraklarında Batum’dan Karadenize dökülür. YeşilırmakBu ırmağın en uzun kolu olan Kelkit, Doğu Karadeniz’de Gümüşhane dağlarından doğar. Batıya doğru Kelkit oluğu boyunca akar. Erbaa Ovası’nı geçtikten sonra batıdan gelen Yeşilırmak kolu ile birleşir ve kuzeye yönelerek oluşturduğu Çarşamba Deltasından Kar...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Akarsu Havzası
» Akarsu Havzası resimleri

  Puanı : 5.2 / 10 | Oy : 9 kişi | Toplam : 47

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim