Anasayfa > Sözlük > T > Türkiyedeki Akarsu Havzaları


Bir akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alana o akarsuyun havzası denir. Havzanın büyüklüğü yerşekillerine ve akarsuyun uzunluğuna bağlıdır. Sularını denize ulaştıran havzalara açık havza, ulaştıramayan havzalara ise kapalı havza (Tuz Gölü çevresi, Van Gölü çevresi, Göller Yöresi, Aras Havzası) denir.
Akarsu Havzası Nedir? (Detay) Akarsuyun tüm kollarıyla birlikte toplandığı bölgeye akarsu havzası denir. Bu havzanın genişliği ise, iklim koşullarına ve yüzey şekillerine bağlıdır.

Akarsu havzaları iki bölümde incelenir:

Açık Havza:


Sularını denize ulaştırabilen havzalara açık havza denir. (Yeşilırmak, Kızılırmak, Yenice, Sakarya, Susurluk, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Aksu, Göksu, Seyhan, Ceyhan, Fırat, Dicle Çoruh gibi.)

Kapalı Havza:


Sularını denize ulaştıramayan havzalara kapalı havza denir. Kapalı havzaların oluşmasında yer şekilleri, sıcaklık ve nem etkilidir. (Van Gölü Kapalı Havzası, Tuz Gölü Kapalı Havzası, Konya Kapalı Havzası, Göller Yöresi Kapalı Havzası gibi.)

Türkiye'nin Akarsu Havzaları


Akarsu havzası, bir akarsuyun suyunu boşalttığı alandır. Başka bir deyişle, herhangi bir akarsuyun bütün kolları ile birlikte kapladığı alana denir. Eğer akarsu, topladığı suyu açık denize ulaştırabiliyorsa, bu akarsuyun havzası, açık havzadır. Ancak, yer şekilleri, iklim ve akarsuyun aktığı alanın jeolojik yapısı bazı durumlarda akarsuların açık denize ulaşmasını engeller. Bu durumda akarsular, ya kara içindeki bir göle dökülür, ya çok geçirimli bir arazide yer altına sızarak akışını keser veya kurak bir alanı geçerken cılızlaşır ve akışı kesilir, işte bu tür akarsuların havzası, kapalı havzadır.
Akarsularımızın çoğu, açık havza akarsuyu özelliğindedir. Bununla birlikte, ülkemizin iç kısımlarında kapalı havza alanları da vardır. Bunlar, İç Anadolu, Göller yöresi ve Van kapalı havzalarıdır. Bu kapalı havzalara dökülen akarsuların dışında Araş ve Kura nehirleri de Hazar kapalı havzasına dökülür.

İç Anadolu Kapalı Havzaları


Anadolu karaları oluşurken, İç Anadolu'da yükselme, çevresine göre daha yavaş ve az olmuştur. Bölgenin kuzeyinde ve güneyindeki kıyıya paralel ve yüksek dağ sıraları, denizlerle bağlantısını kesmiştir. Batıda, İç Batı Anadolu eşiği de bölgenin Ege Denizi'ne açılmasını engellemiştir.

Bölgenin en önemli kapalı havzası Tuz gölü ve çevresidir. Cihanbeyli, Haymana, Obruk platoları ile Kızılırmak'ın çevrelediği bu havzaya, irili ufaklı pek çok akarsu dökülür. İç Anadolu'nun batısında, Sultan dağlarının kuzey ve doğu eteklerinde de geniş bir kapalı havza alanı vardır. Bölgenin doğusunda, Develi Ovası ve çevresi de bir kapalı havza özelliğindedir.
Obruk Plâtosu'nun güneyi ve Orta Toroslar arasındaki Konya Ovası boyunca çok geniş bir kapalı havza ortaya çıkmıştır. Bu havzaya akan en önemli akarsu, Beyşehir Gölü'nden kaynağını alan Çarşamba suyudur. Bu akarsu, adı geçen gölün sularını Konya Ovası'na taşır.

Göller Yöresi Kapalı Havzaları


Tabaka yapılarının çözünmeye müsait özellikte oluşu, akarsuların yüzey akışlarının kesilmesine sebep olur. Bu durumda akarsular, akışlarının bir bölümünü yer altından sürdürür. Göller yöresinin batısında yer alan Burdur, Acıgöl, Salda ve Varışlı gölleri, gerçek anlamda birer kapalı havzadır.

Van Kapalı Havzası


Ülkemizin en büyük gölü olan Van Gölü, büyük bir çöküntü alanı içinde oluşmuştur. Nemrut volkanından çıkan lâvlar, bu havzanın akışını keserek gölün oluşmasına sebep olmuştur. Etrafı yüksek dağlarla çevrili olan göle, bir çok akarsu dökülür.

Türkiyedeki Diğer Havzalar


Türkiye geneli hidrolojik çalışmalar için 25 ana akarsu havzasına ayrılmıştır. Ana akarsu havzalarını gösteren havza listesi ve harita, havza numaralarına göre aşağıdaki gibidir.


- Meriç Havzası (01)
- Müteferrik Marmara Suları Havzası (02)
- Susurluk Havzası (03)
- Müteferrik Ege Suları Havzası (04)
- Gediz Havzası (05)
- Küçükmenderes Havzası (06)
- Büyükmenderes Havzası (07)
- Mütererrik Batı Akdeniz Suları Havzası (08)
- Müteferrik Orta Akdeniz Suları Havzası (09)
- Burdur Gölü Kapalı Havzası (10)
- Afyon Suları Kapalı Havzası (11)
- Sakarya Havzası (12)
- Müteferrik Batı Karadeniz Suları Havzası (13)
- Yeşilırmak Havzası (14)
- Kızılırmak Havzası (15)
- Orta Anadolu Kapalı Havzası (16)
- Müteferrik Doğu Akdeniz Suları Havzası (17)
- Seyhan Havzası (18)
- Hatay Suları Havzası (19)
- Ceyhan Havzası (20)
- Fırat-Dicle Havzası
Fırat Nehri ve kolları (21)
Dicle Nehri ve kolları (26)
- Müteferrik Doğu Karadeniz Suları Havzası (22)
- Çoruh Havzası (23)
- Aras Havzası (24)
- Van Gölü Kapalı Havzası (25)



Türkiyedeki Akarsu Havzaları | Ekleyen: | Tarih: 24-Feb-2012 16:00. | Bu yazı 12720 kez okundu..

Türkiyedeki Akarsu Havzaları ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Türkiyedeki Kıvrım Dağlar

Devamini Oku
Ülkemizdeki Kıvrım Dağlar Marmara Bölgesi Dağlarımız : Yıldız, Koru, Işıklar, Samanlı, ve Biga Dağıdır. Ege Bölgesi Dağlarımız : Murat Dağları ile Emir Dağlarıdır. Akdeniz Bölgesi Dağlarımız : Akdağlar, Bey Dağlar, Katrancık, Sultan, Dedegöl, Geyik, Bolkar, Aladağlar, Tahtalı, Binboğa ve Nur Dağlarıdır. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Dağlarımız (Toroslar): Tanintanin, Hakkari, Cilo, Arasgüneyi, Palandöken, Bingöl, Mercan ve Allahuekber Dağlarıdır. Karadeniz Bölgesi Dağlarımız : Yalnızçam, Mescit, Doğu Karadeniz dağları, Giresun...

Türkiyedeki Tek Dağlar

Devamini Oku
Bu tipe giren dağlar genelde ülkemizin iç bölgelerinde dikkati çekerler. Bu dağların teşekküllerinde volkanizma olayları kadar epirojenik hareketler sonucunda kütlesel yükselmeler ile ortaya çıkanlar yanında ayrıca aşınmaya direnç gösteren eski temele ait kayaçların yükseltilerini korumaları neticesinde görülen kütleleri de sayabiliriz. Bunlar içinde çatlaklar boyunca mağmanın yüzeye çıkması neticesinde ortaya çıkan volkaniklere örnek olarak İç Anadolu'nun Güneybatısındaki Erciyes, Melendiz, Hasandağı ile Doğu Anadolu Bölgemizde dikkati çeke...

Türkiyedeki Sıradağlar

Devamini Oku
Genel olarak Alpin hareketler neticesinde meydana gelen bu dağlar ülkemizde en geniş alanı kaplarlar. Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde Kuzey Anadolu (Karadeniz dağları); ve Toroslar adı altında dizi teşkil edecek şekilde uzanan bu dağlar kıyıdan itibaren birden yükselirler. Kuzey Anadolu "Karadeniz Sıradağları" dağları kıyıya paralel birkaç sıra halinde uzanır. Kıyı dağları ve iç sıralar şeklinde uzanan bu sıralar birbirinden oluk şekilli vadiler ile ayrılmıştır. Batı ve Doğu Bölümde yüksek olan dağlar orta bölümde (Yeşilırmak-Kızılırmak) aras...

Türkiyedeki Volkanik Dağlar

Devamini Oku
Volkanik dağlar, yerin derinliklerinde bulunan kızgın, erimiş ve basınç altındaki magmanın yeryüzüne çıkmasıyla oluşur. Ülkemizdeki volkanik faaliyetler III. Zamanda yoğun olarak görülmüştür. Bu faaliyetler sonucu kırıklar boyunca magma yeryüzüne akmış ve volkanik araziyi oluşturmuştur. Volkanik dağları şu şekilde sıralayabiliriz. a) Doğu An. Bölgesi Volkanları: Bu dağlar Van gölünün kuzeyinde bir fay hattı üzerinde yer almıştır. Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı dağı bu dağ sırasının kuzeydoğu ucunda yer alır. Ağrı Dağı: 1203km2...

Türkiyedeki Kaplıcalar

Devamini Oku
Kaplıcalar Hakkında Genel Bilgi: Ilıca olarak da bilinir, maden sularından yararlanma amacıyla kaynarcaların çevresinde kurulan tesislere verilen genel addır. Araştırmalar sonucunda çeşitli hastalıkların tedavisine yardımcı olduğu anlaşılan mineral iyonlarıyla yüklü maden sularının oluşumuna ilişkin değişik görüşler vardır. Bu görüşlerden biri, çatlaklardan sızan yerüstü sularının, yolu üzerindeki minarelleri eriterek derinlerdeki ısınmış katmanlara ulaştığı ve buradaki sıcaklığın etkisiyle buharlaşıp yoğunlaşarak yeryüzüne geri döndüğü biçim...

Türkiyedeki Önemli Körfezler

Devamini Oku
Türkiyedeki Önemli Körfezler Antalya Körfezi Edremit Körfezi Erdek Körfezi Gemlik Körfezi Gökova Körfezi Mersin Körfezi Saros Körfezi İskenderun Körfezi İzmir Körfezi İzmit Körfezi Türkiyedeki Körfezler (Detay) Marmara kıyıları : Marmaranı Trakya bölümü düzdür. Anadolu kıyıla ise, girintili çıkıntılıdır. Burada karaya oldukça sokularak bir girinti meydana getiren İzmit körfezi, Gemlik körfezi, Erdek ve Bandırma körfezleri vardı Burada aynı zamanda Samanlı ve Kap dağ yarımadaları da meydana gelmişti Marmara denizi, İstanbul boğazı...

Türkiyenin en uzun akarsuları

Devamini Oku
Sırası - Akarsu | Uzunluğu( km ) | Ulaştığı Deniz 1 - Kızılırmak | 1.355 km | Karadeniz 2 - Fırat | 971 km | Basra Körfezi 3 - Sakarya | 824 km | Karadeniz 4 - Büyük Menderes | 584 km | Ege 5 - Seyhan | 560 km | Akdeniz 6 - Aras | 548 km | Hazar Denizi 7 - Dicle | 523 km | Basra Körfezi 8 - Yeşilırmak | 519 km | Karadeniz 9 - Ceyhan | 509 km | Akdeniz 10 - Çoruh | 442 km | Karadeniz ...

Türkiyedeki Dağların Oluşumu

Devamini Oku
Birinci Jeolojik zaman itibariyle ülkemizdeki dağlar oluşmaya başlamıştır. Bu oluşan dağlar ise aşınmış ve ikinci Jeolojik zamanda Jeosenklinallerde tortular birikmiştir. 3.Jeolojik zamanda ise orojenik hareketler ile kıvrılarak Türkiye'nin kuzeyi ve güneyindeki sıra dağları oluşmuştur. Bu hareketler dar zamanda, dar olaylar olarak belirir ve tabakaların duruşunu bozarlar. Hareketler yatay ve dikey olmak üzere iki yönde gelişir. Genellikle, yatay (tanjansiyal) hareketler kıvrılma ve kıvrım dağlarına, dikey hareketler de (radial) kıvrılm...

Türkiyedeki Akarsu Havzaları

Devamini Oku
Bir akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alana o akarsuyun havzası denir. Havzanın büyüklüğü yerşekillerine ve akarsuyun uzunluğuna bağlıdır. Sularını denize ulaştıran havzalara açık havza, ulaştıramayan havzalara ise kapalı havza (Tuz Gölü çevresi, Van Gölü çevresi, Göller Yöresi, Aras Havzası) denir.Akarsu Havzası Nedir? (Detay) Akarsuyun tüm kollarıyla birlikte toplandığı bölgeye akarsu havzası denir. Bu havzanın genişliği ise, iklim koşullarına ve yüzey şekillerine bağlıdır. Akarsu havzaları iki bölümde incelenir:Açık Havza...

Asya Kıtasındaki Akarsular

Devamini Oku
Özet: Başlıca ırmakları, Yangtze (5500 km Asya’nın en uzun, dünyanın dördüncü uzun ırmağıdır.), Yenisey (kaynağı Büyük Yenisey ırmağı olarak kabul edildiğinde 4000 km, Selegna Irmağı olarak kabul edildiğinde 5500 km uzunluğundadır.), Obi (3680 km, İrtiş Irmağı’yla birlikte 5569 km), Sarı (4700 km), İrtiş (4441 km), Lena (4400 km), Amur (4352 km), Mekkong (4200 km), Brahmaputra (2900 km), İndus (2900 km), Fırat (2700 km), Amuderya (2539 km), Ganj (2506 km), Saluen (2415 km), Siriderya (2204 km), Irravadi (2090 km), Dicle (1900 km) ...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Türkiyedeki Akarsu Havzaları
» Türkiyedeki Akarsu Havzaları resimleri

  Puanı : 5.3 / 10 | Oy : 4 kişi | Toplam : 21

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim