Anasayfa > Sözlük > C > Canlıların Sınıflandırılması


Sınıflandırma (Taksonomi)


Canlıların benzer ve ortak özelliklerine göre gruplandırılması olup günümüze dek iki çeşit sınıflandırma yapılmıştır.

a) Ampirik (Yapay) Sınıflandırma


Canlıların dış görünüşlerine göre yapılmıştır.Ölçmenin olmadığı nitel gözlemlerle yapılmış vegörevi aynı olan (analog) organlar dikkate alınmıştır.Örnek:Kuşun kanadı Sineğin kanadı Yarasanın kanadı. Bu sınıflandırmaya göre yarasa ve sinek, kuşlar grubuna katışmıştır.SINIFLANDIRMANIN HİÇBİR BİLİMSEL YANI YOKTUR.

b)Filogenetik (Bireyoluş) Sınıflandırma


Canlıların (bireylerin) tüm özelliklerine (akrabalık ilişkileri, kromozom yapıları, protein yapı benzerlikleri,anatomik ve fizyolojik özellikleri, vb.) göre yapılmıştır.Ölçmenin olduğu, nicel gözlemlerle yapılmıştır.Yapısı aynı, yani homolog organlar dikkate alınmıştır.
Örnek; insanın kolu, Balinanın ön yüzgeci, Yarasanın kanadı. Bu sınıflamaya göre yarasa ve balina memelilergrubuna dahil edilmiştir. Geçerliliği devam eden sınıflandırmadır.

Taksonomi Grupları


Taksonomi Grupları

Taksonomi gruplarında Alemden Türe doğru gidildikçe;
1. Grup sayısı artar.
2. Gruptaki birey sayısı azalır.
3. Ortak özellikler artar.
4. Gen benzerliği artar.
5. Protein benzerliği artar.
6. Tür sayısı azalır.
7. Akrabalık artar.
8. Yapısal benzerlik artar.

TÜR


İki canlının aynı tür olması için;
Ortak özelliklerinin en çok olması, Aynı atadan gelmesi ve Çiftleşerek verimli nesiller oluşturması gerekir.
Aynı tür canlıların;
Kromozom sayıları, Beslenme şekilleri ve Üreme şekilleri aynıdır.
Aynı tür canlıların;
DNA dizilişleri, Protein yapıları ve Enzim çeşitleri farklı olabilir.
Canlılar tür adları ile bilinir. Bir canlının tür adı;
Tür Adı = Cins Adı + Tanımlayıcı ad yazılarak eldeedilir. Buna, ikili adlandırma (binominal) denir.

Örnek:
Ev kedisi :Ev kedisi : Felis domesticus
Ev köpeği :i : Canis domesticus
Kara çam :am : Pinus nigra
Fıstık çamı: Pinus pinea
Kara dut :Kara dut : Morus nigra
Beyaz dut :Beyaz dut : Morus alba
Türler sabittir ve aralarında geçiş vb. olmaz. Akrabalık ilişkileri cins isimlerinin benzerliğinegöre yapılır

Canlılar hücre yapısına göre ikiye ayrılırlar:

A. Prokaryot Canlılar


Çekirdek zarı yoktur. DNA sitoplazmadadır. Zarlı organelleri yoktur. Ribozom organeli bulunur. Monera aleminden oluşur.

1.Monera Alemi
Bakteriler,Mavi - yeşil algler den oluşur.

B. Ökaryot Canlılar


Çekirdek zarı vardır. DNA sitoplazmada bulunmaz. Zarlı organelleri vardır. Ribozom organeli bulunur.Protistalar, Mantarlar,Bitkiler ve Hayvanlarolmak üzere dört alemden oluşur.
1. Protista alemi: Amip (Kök ayaklı) Öeglena (Kamçılı canlı) Paramesyum (Terliksi canlı) Plazmodium malaria Cıvık mantarlar ‘dan oluşur.
2.Mantarlar alemi (Fungi): Küf mantarları, Şapkalı mantarlar Pas mantarı Maya mantarları ‘dır.
3) Bitkiler Alemi ( Plants ):
Çiçeksiz bitkiler;
Damarsız çiçeksiz bitkiler (Suyosunu ve Karayosunu)
Damarlı çiçeksiz bitkiler (Eeksiz bitkiler (Eğrelti)
Çiçekli bitkiler;
Açık tohumlu çiçekli bitkiler (Buğday, Çam, Sedir vs.)
Kapalı tohumlu çiçekli bitkiler (Elma, Ayva vs.)
4. Hayvanlar Alemi ( Animals ):
Omurgasız hayvanlar:
1) Süngerler 2) Sölenterler 3) Solucanlar 4) Eklembacaklılar 5) Yumuşakçalar 6) Derisidikenliler.
Omurgalı hayvanlar:
1) Balıklar 2) Kurbağalar 3) Sürüngenler 4) Kuşlar 5) Memeliler ‘den oluşur.

Virüsler


Hücresel yapıda değildirler. Sitoplazması, organelleri ve enzim sistemleri yoktur.Protein kılıf ve nükleik asitten (DNA veya RNA) oluşur.Zorunlu hücre içi parazittirler. Dış ortamda cansız ve kristal yapıdadır. Enzim, protein ve enerji üretemezler fakat girdiği konakhücrede bunları yaptırır ve kullanırlar. Yapısında bulunan enzimi ile konak hücre içerisinegirerek yönetimi ele geçirip çoğalırlar. Virüslerin konakları özeldir, başka hücrelere girmezler.Örneğin; kuduz virüsü beyin hücrelerinde, HİV virüsüakyuvar hücrelerinde çoğalır. Konağı bakteri olan virüslere bakteriyofaj denir.Hücreler virüslere karşı interferon üretir.

Virüsler
Aktif hareket etmez, Büyümez, Beslenmez, Bölünmezler.

1. Monera Alemi


Prokaryot canlılardır.
a) Mavi - Yeşil Algler
Prokaryot canlılardır.Ribozomdan başka organeli yoktur.Çekirdek zarı yoktur.Tek tek veya koloni halinde suda yaşarlar.Fotosentez yapan ototrof canlılardır.Kloroplast yoktur, fakat klorofil vardır.Hücre çeperi vardır.
b) Bakteriler
Prokaryot canlılardır.Ribozomdan başka organeli yoktur.Çekirdek zarı yoktur.

BAKTERİ HÜCRESİ
Bakteri Hücresi

BAKTERİLER
Tek tek ya da koloni halinde bulunabilir.Hücre zarının dışında hücre duvarı (hücre çeperi) bulunur.Bazılarında çeperin dışında kapsül bulunur. Dayanıklılığı vedirenci arttırır. Karbonhidrattan yapılmıştır.Yuvarlak, uzun, spiral veya virgül şeklinde olabilir.
1) Oksijen gereksinmesine göre; Oksijenli solunum yapanlar, (Aeroblar)Oksijensiz solunum yapanlar, (Anaeroblar)Her ikisini yapanlar. (Fakültatifler)
2) Beslenmelerine göre; Kendi besinini yapanlar (Ototroflar)Fotosentez yapanlar,Kemosentez yapanlardan oluşur.Hazır besin alanlar (Heterotroflar)
3) Üremelerine göre; Bakterilerin çoğu eşeysiz ürer. Fakat bazı türlerde, farklı özelliklere sahip aynı türbakteriler arasında konjugasyon köprüsü ile genaktarımı yapıldığından eşeyli üreme görülür. Bazı bakteriler ortam koşulları zorlaşınca endosporoluşturur. Uzun süre bu halde kalabilir. Bakterilerin üreme ortamına bıraktıkları ve diğerbakterileri öldüren maddelere antibiyotik denir.

2. Protista Alemi


Ökaryot canlılardır.Hareketlerine göre sınıflandırılırlar.Çok çeşitlidir. Amip, Öeglena, paramesyum.
a) Amip (Kök ayaklı) Yalancı ayaklarıyla hareket eder.Hazırcı yani heterotroftur.Fagositoz yapar ya da parazit yaşar.
b) Öeglena (Kamçılı) Kamçılarıyla hareket eder.Hem hazır besin alır hem de ışıklı ortamda kloroplastı ile fotosentezyaparak besin üretir.
c) Paramesyum (Terliksi canlı) Silleriyle hareket eder.Hazır besin alırlar yani heterotroftur.

3. Mantarlar Alemi


(Fungi) Klorofil içermediklerinden hazırcı, yaniheterotroftur. Ya saprofit ya da parazit yaşarlar.Hücre çeperi bulunur. Depo maddeleriglikojendir. Sporlarla ürerler. Çok çeşitlidir. Maya mantarları, küf mantarları,şapkalı mantarlar vs. Ekonomik değerleri olanlar olduğu gibi bazılarıda yenir.

4. Bitkiler Alemi


( Plants) Kloroplastlı ototrof canlılardır. Hücre çeperi bulunur. Sentrozomları yoktur. Endositoz yapamaz, fakat ekzositoz yapabilirler. Yedek depo maddeleri nişastadır. Üremelerine göre sınıflandırılırlar.
a) Çiçeksiz Bitkiler
Çiçek ve tohum oluşmaz. Gerçek kök, gövde ve yaprak yoktur. Sporlarla ürer ve döl almaşı görülür.- Suyosunu ve karayosunlarında iletimdemetleri yoktur.- Eğreltilerde iletim demetleri vardır.
b) Çiçekli Bitkiler
Çiçek ve tohum oluşturulur. Kök, gövde ve yaprak vardır. Eşeyli ürerler. Açık (çam) veya kapalı (elma) tohumluolabilirler. Tohumlar tek (=monokotiledon) (mısır)veya çift çenekli (=dikotiledon) (nohut)olabilir.

5.Hayvanlar Alemi


(Animals) Hepsi heterotroftur. Hücre çeperi yoktur. Sentrozom vardır. Yedek depo maddesi glikojendir. İskelet sistemlerine göre sınıflandırılır.

a) Omurgasızlar


Bel kemiği yoktur.Kapalı veya açık dolaşım görülür.Hemoglobin varsa kan sıvısındadır.Altı sınıftan oluşur.
1.Süngerler
Denizde bir yere tutulu yaşarlar. iğne şeklinde ışınsal iç iskeletleri vardır. Sinir sistemleri yoktur. Eşeyli ve eşeysiz ürerler. Hücre içi sindirim yaparlar.
2.Sölenterler
Denizde yaşarlar. Tek açıklıklıdırlar.(Gastro Vasküler Boşluk) Sinir ağı ve sinir hücreleri bulunur. Eşeyli ve eşeysiz ürerler. Hücre dışı ve hücre içi sindirim yaparlar.Örnek; Hidra, Deniz Anası ve Mercanlar.
3.Solucanlar
Tatlı su ve çamurlarda yaşarlar.Üç çeşidi vardır.
I.Yassı Solucanlar
Tek açıklıklı sindirim sistemi vardır. Hücre dışı ve hücre içi sindirim görülür. İp merdiven sinir sistemi vardır. Çift cinsiyetli yani hermafrodittir. Çoğu parazittir. Boşaltımları protonefridyumlarda olur.
Örnek: ErginAra konakçı Köpek tenyasıKöpekİnsan
II. Yuvarlak Solucanlar
Çift açıklıklı sindirim sistemi vardır. Çoğu parazittir.
Örnek: Kancalı kurt ve Bağırsak kurdu vb.
III. Halkalı Solucanlar
Vücutları segmentlidir. Çift açıklıklı sindirim sistemi vardır. Hücre dışı sindirim görülür. İp merdiveni sinir sistemi vardır. Çift cinsiyetli yani hermafrodittir. Kapalı dolaşım görülür. Boşaltım organı nefridyumlardır. Deri solunumu yaparlar.
Örnek: Toprak solucanı vs.
4.Kuşlar
Karada yaşarlar. İç döllenme ve dış gelişme görülür. Akciğer solunumu yaparlar. Kalp dört odalıdır. Kapalı dolaşım görülür. Vücuda temiz kan gider. Hücre dışı sindirim görülür. Sıcak kanlıdırlar. Yavrularda mezonefroz, erginlerinde metanefroz böbrek bulunur.
Örnek; Serçe, Kanarya, Şahin, vb.
5. Memeliler
Suda ve karada yaşarlar. İç döllenme ve iç gelişme görülür. Yavrular sütle beslenir. Akciğer solunumu yaparlar ve alveol vardır. Diyafram kası bulunur. Kalp dört odalıdır. Kapalı dolaşım görülür. Alyuvarlar çekirdeksizdir. Vücuda temiz kan gider. Hücre dışı sindirim görülür. Sıcak kanlıdır. Yavrularda mezonefroz, erginlerde metanefroz böbrekbulunur.
Örnek: Yarasa, yunus, balina, inek, kirpi, fok vs.

Beslenme İlişkileri ve Etkileşim


Doğadaki tüm canlılar birbiriyleetkileşim halindedir. Bu etkileşim kendini beslenme ilişkisişeklinde gösterir. Canlılar beslenme ilişkileri bakımından ikiye ayrılır:
1. Üretici (Ototrof)
Canlılar Kendi besinini kendileri yaparlar. İnorganik maddelerden organik madde sentezlerler. iki çeşittir:
a) Fotosentetik Canlılar
Klorofile sahiptirler. Işık enerjisini kullanırlar.Örnek: Bitkiler, bazı bakteriler ve mavi yeşil algler.
b) Kemosentetik Canlılar
Klorofilleri yoktur. Kimyasal enerjiyi kullanırlar.
Örnek: Bazı bakteriler.
2. Tüketici (Heterotrof)
Canlılar Hazır besin alırlar. Organik maddeleri başka organik maddelereya da inorganik maddelere dönüştürürler.
Üç çeşittir:
a) Holozoik Beslenme
Katı besinlerle beslenirler.Sindirim sistemi gelişmiştir.(3)Üç çeşittir:Otçul: (Herbivor) İnek, Kuzu, vb.Etçil: (Karnivor) Kedi, Köpek, vb.Hem etçil hem otçul: (Omnivor) İnsan, Ayı,Kedi
b) Simbiyotik Beslenme
Ortak beslenme şeklidir.
Üç çeşittir:
1 ) PARAZİTİZM
Bir canlı diğerine zarar vererek yaşar.(+,-)Ayrıldıklarında parazit olan azalır, diğeri artar.İç parazitlerin sindirim sistemleri gelişmemiş fakatdış parazitlerin gelişmiştir.
Örnek; Plazmodyum, bazı bakteriler,kene vs.
2. Kommensalizm
İki canlıdan birinin diğerine zararvermeden birlikte yaşamasıdır. (+, 0)
Örnek; Köpek balığı ve vantuzlu balık.
3. Mutualizm
iki canlı birbirine faydalı olarak yaşar.(+, +)
Örnek;insan bağırsağındaki vitamin üretenbakteriler ve insan.
Örnek; Suyosunu ve mantar (Liken) gibi.
c) Saprofit Beslenme (Çürükçüller)
Organik artıklarla beslenme şeklidir. Organik maddeleri inorganik maddeleredönüştürürler. “Ayrıştırıcılar” olarak da bilinirler.
Örnek: Bazı bakteri ve mantarlar.
Not: Bazı canlılar hem üretici hem detüketicidir. Öeglena ve böcekçil bitkiler gibi.

Canlıların Sınıflandırılması | Ekleyen: | Tarih: 01-Mar-2012 18:43. | Bu yazı 7790 kez okundu..

Canlıların Sınıflandırılması ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Fonksiyonlarına Göre Şehirlerin Sınıflandırılması

Devamini Oku
Fonksiyonlarına Göre Şehirlerin Sınıflandırılması Fonksiyon kriterine göre yapılan sınıflandırmada ise tarım, sanayi, kültür, idari yapı ve askeri özelilkler dikkate alınır ve bazen bu özelliklerden (fonksiyonlardan) biri ağır basarken, bazen birden fazla fonksiyon ön plana çıkabilir. 1. Tarım Şehirleri Bu şehirler genellikle nüfusu 100.000'i aşmayan, tarımsal etkinliklerin ön plana çıktığı şehirlerdir. Bu şehirlerde çoğunlukta tarıma dayalı küçük sanayi kolları da bulunur. Örnek olarak; Karadeniz'de Giresun, Rize, Düzce, Bafra, Niks...

Güzel Sanatların Sınıflandırılması

Devamini Oku
Güzel sanatları, geleneksel ve çağdaş olmak üzere iki biçimde sınıflamak, bize bazı kolaylıklar getirebilir. 1 - Geleneksel Sınıflandırma: Bu sınıflandırmada sanat eserlerinin seslendiği duyu organları belirleyici unsurdur. Buna göre: Görsel Sanatlar: Bu gruptaki sanatlara "plastik sanatlar" da denilir. Resim, heykel, mimari vb. İşitsel Sanatlar: Kulağa hitap eden bu sanat türleri "fone­tik sanatlar" adını alır. Müzik, edebiyat vb. Karma Sanatlar: Hem görsel hem işitsel olan sanatlardır. Bunlara "ritmik sanatlar" da denir. ...

Canlıların Sınıflandırılması

Devamini Oku
Sınıflandırma (Taksonomi)Canlıların benzer ve ortak özelliklerine göre gruplandırılması olup günümüze dek iki çeşit sınıflandırma yapılmıştır. a) Ampirik (Yapay) SınıflandırmaCanlıların dış görünüşlerine göre yapılmıştır.Ölçmenin olmadığı nitel gözlemlerle yapılmış vegörevi aynı olan (analog) organlar dikkate alınmıştır.Örnek:Kuşun kanadı Sineğin kanadı Yarasanın kanadı. Bu sınıflandırmaya göre yarasa ve sinek, kuşlar grubuna katışmıştır.SINIFLANDIRMANIN HİÇBİR BİLİMSEL YANI YOKTUR.b)Filogenetik (Bireyoluş) SınıflandırmaCanlıların (bireylerin) ...

Sanatın Sınıflandırılması

Devamini Oku
Sanatın Sınıflandırılması Biçim verilen malzeme değiştikçe, sanatın değişik adlara ayrılması mümkün olabiliyor. Ancak, sanatı sınıflandırırken sadece malzeme yönüyle sınıflandırma yapmak mümkün değildir. Malzemenin yanı sıra, ifade ediş biçimi veya daha kapsamlı bir ifadeyle yaratıcılık, bu sınıflandırmada önemli bir etkendir. Sözgelimi, bir heykeltıraş da ağaca biçim verebilir, bir marangoz da... Fakat heykeltıraşın ağaca biçim verişteki ifade tarzı ile, marangozun biçimlendirmesindeki ifade tarzı aynı değildir. Heykeltıraş biçimlendir...

Tarihin Sınıflandırılması

Devamini Oku
Tarihin Tasnifi (Sınıflandırması) Tarih Öğrenimini ve araştırmasını kolaylaştırmak için tarihi olaylar zaman, mekân ve konusuna göre sınıflandırılır. 3 farklı grupta sınıflandırma yapılır; 1) Zamana Göre Sınıflandırma: (Örnek: Ortaçağ tarihi,15. yüzyıl tarihi gibi...) 2) Mekana(Yer) Göre sınıflandırma: (Örnek:Türkiye Tarihi,Avrupa tarihi gibi...) 3) Konuya Göre Sınıflandırma: (Örnek: Tıp Tarihi, Sanat tarihi gibi...) Tarihi Neden Sınıflandırıyoruz ? Tarihi Zamana, Mekana ve Konuya göre sınıflandırmamızın nedeni öğrenmeyi,öğretmeyi,a...

Ünlü Harflerin Sınıflandırılması

Devamini Oku
Ünlü Harflerin Sınıflandırılması Ünlü harfler, çıkış yeri ve dilin durumuna, dudakların durumuna, ağzın açıklığına göre şu şekilde sınıflandırılır: Çıkış yeri ve dilin durumuna göre 1.Kalın ünlüler: a, ı, o, u 2.İnce ünlüler: e, i, ö, ü Dudakların durumuna göre 1.Düz ünlüler: a, e, ı, i 2.Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü* Ağzın açıklığına göre 3.Geniş ünlüler: a, e, o, ö 4.Dar ünlüler: ı, i, u, ü ünlülerin nitelikleri aşağıdaki çizelgede toplu olarak gösterilmiştir: ünlü harfler düz yuvarlak ...

Canlıların Erozyonu

Devamini Oku
Hayvanlar ve bitkiler, taşların parçalanmasında ve ayrışmasında kendi çaplarına göre rol oynarlar. Bitkiler bulundukları yerleri nemli tuttuklarından suyun eritici etkisini kolaylaştırır. Bu etki, bitkilerin çürümesiyle meydana gelen humus asiti yardımıyla daha da artar. Büyük ağaçların ve bitkilerin kökleri, taşların çatlak ve yarıkları arasına girerek onların mekanik olarak parçalanmasına sebeb olurlar. Hayvanlar ise yuvalarını taşların içine yaparak taşları oyarlar. Bu oyuklar suların buralara kolayca girmesini sağlar ve böylece etki daha da...

Ünsüz Harflerin Sınıflandırılması

Devamini Oku
B, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z harfleri ünsüz harflerdir. Ünsüz harfler seda bakımından, teşekkül noktası bakımından ve temas derecesi bakımından sınıflandırılırlar. Seda bakımından; Sedalı ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z. Sedasız ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t. Teşekkül noktası bakımından; Dudak ünsüzleri: b, p, m. Diş-dudak ünsüzleri: f, v. Diş ünsüzleri: d, t, n, s, z. Damak-diş ünsüzleri: c, ç, j, ş. Ön damak ünsüzleri: g, k, l, r, y. Arka damak ünsüzü: ğ Gırtlak ünsüzü: h ...

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Canlıların Sınıflandırılması
» Canlıların Sınıflandırılması resimleri

  Puanı : 7.3 / 10 | Oy : 6 kişi | Toplam : 44

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Bi soru sor
İletişim