Toplumdusmani.Net *
Yeni
Anasayfa > Sözlük > T > Takısız İsim Tamlaması


Takısız İsim Tamlaması Nedir

Tamlayan, tamla­nanın neden yapıldığını belirtir. Her iki ad da tamla­ma eki almaz.

Örnek:
Cam vazo (Camdan yapılmış vazo)
Çelik tencere (Çelikten yapılmış tencere)

Takısız ad tamfamalarında tamlayan hammaddenin, tamlanan ondan elde edilmiş bir ürünün adıdır.

Örnek:
Deri koltuk (Hammadde- Ürün)

Takısız ad tamlamalarını sıfat tamlamalanyla karıştırmamak için “-den” ekinden yararlanıla­bilir. Takısız tamlamada tamlayan “-den” ekini alarak da kullanılabilir. Sıfat tamlamalarında ise tamlayan bu eki alamaz. Ayrıca sıfat tamlama­larında tamlayan olan sözcük özellik belirtir, “nasil” sorusunu yanıtlar.

Yün hırka “yünden hırka” şeklinde Takısız ad tamlaması kullanılabilir.
Yeni hırka “yeniden hırka” olarak Sıfat Tamlaması kullanılamaz.

Bazı kaynaklar, tamlananın neye ben­zediğini belirten tamlamaları takısız ad tamla­ması olarak verirler, Bu tür tamlamalarda tam­layan mecaz olarak kullanılmış bir addır. Kullanılış amacı “onun gibi olan, o özelliğe benzeyen” anlamı vermiş olduğu için sıfat görevi üstlenirler. Bize göre bu tamlamalara sıfat tamlaması demek gerekir.

Örnekler:
Pamuk yatak – Pamuktan yapılmış yatak
İsim (Hammadde) Takısız ad tamlaması
Pamuk eller – Pamuk gibi yumuşak el
İpek Saç : Sıfat tamlaması
İpek Elbise : Takısız ad tamlaması

Takısız ad tamlamasının kuruluşunda, en önemli özellik, birinci adın ikincisinin neyden yapıldığını göstermesidir.

Örnek : Gümüş kolye, kot pantolon, deri mont...

Birinci ad, mecaz anlamda kullanılıp, mecazlı bir biçimde ikincinin neye benzediğini gösteriyorsa, yine takısız ad tamlaması oluşur.

Örnek : Selvi boy, tunç bilek, taş kafa

Takısız ad tamlamalarında tamlayana; -den / -dan; eki gelebilir.

Örnek : Tahtadan köprü, yünden yorgan...

Takısız İsim Tamlaması Örnekleri


Badem göz, sırma saç, aslan çocuk, kurt adam, ölü deniz, altın başaklar...!
ipek gömlek: takısız isim tamlaması
ipek saçlar: sıfat tamlaması
altın yüzük: takısız isim tamlaması
altın kalp: sıfat tamlaması
ölü deniz: sıfat tamlaması
ölü hayvan: sıfat tamlaması

Referans: Bu konu tartışmalı bir konudur. Bazı kaynaklarda takısız ad tamlaması sıfat tamlaması olarak gösterilmektedir. Burada dikkat çeken nokta takısız tamlamalarda tamlayan tamlananın ham maddesini oluşturur keten-den gömlek keten gömlek (bu açıklamaya dikkat edecek olursak nasıl gömlek sorusunun çok da uygun olmadığı görülür neden yapılmış gömlek ketenden yapılmış)

Takısız İsim Tamlaması | Ekleyen: | Tarih: 15-Mar-2012 13:52. | Bu yazı 16886 kez okundu..

Takısız İsim Tamlaması ile ilgili diğer yazılar..

  • # Homojen Karışım

    Karışım Nedir ? Birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde istenilen oranda bir araya getirilmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir. Karışımlar homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılır. Homojen karışım Her tarafında aynı özelliği gösteren, tek bir madde gibi gözüken karışımlardır. Homojen karışımlara genel olarak “çözeltiler” de denir. Tuzlu su, şekerli su, alkollü su, çeşme suyu ile içerisinde bulunduğumuz hava homojen karışıma örnek verilir. Heterojen karışım Her tarafında farklı özellik göst...
    Devamını Oku 2011-12-19 15:43:11
  • # Karışımlar

    Birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde istenilen oranda bir araya getirilmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir. Karışımlar homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılır. Homojen Karışım Her tarafında aynı özelliği gösteren, tek bir madde gibi gözüken karışımlardır. Homojen karışımlara genel olarak “çözeltiler” de denir. Tuzlu su, şekerli su, alkollü su, çeşme suyu ile içerisinde bulunduğumuz hava homojen karışıma örnek verilir. Heterojen Karışım Her tarafında farklı özellik gösteren tek bir ma...
    Devamını Oku 2011-12-19 15:56:58
  • # Belirtili İsim Tamlaması Örnekleri

    Belirtili isim tamlamalrında birinci isim, ikinci ismin ( varlığın adı ) kime, neye ait olduğunu olduğunu gösterir. Tamlayan isim : " -in, -ın, -ün, -un " eklerinden birini alır. Tamlanan isim : " -i, -ı, -ü, -u " eklerinden birini alır. ÖRNEK ( 1 ): Okulun bahçesi »»»»» bahçenin, okula ait olduğunu belirtir. -un »»»»» tamlayan eki -i »»»»» tamlanan eki -s »»»»» kaynaştırma harfi ÖRNEK ( 2 ): Çantanın zipi »»»»» zipin, çantaya ait olduğunu gösterir. -ın »»»»» tamlayan e...
    Devamını Oku 2011-10-01 10:36:56
  • # Işıma

    Isının ışınlar yoluyla yayılmasıdır. Örneğin güneğin dünyayı ısıtması ışıma yoluyla ısıtmaya örnektir. Gece havanın soğuması güneş ışığının enerjisinin olmayışındandır. Ateşin karşına geçtiğimizde ısınmamızın bir kısmı ışıma yoluyla olur. Piyasada yaygınlaşan infraret ısıtma sobaları da ışıkla ısıtmaktadır.Yer Işıması Yeryüzü kazandığı enerjinin bir bölümünü atmosfere geri verir. Buna yer ışıması denir. Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşamadığı saatlerde (gece) ve güneş ışınlarının yere değme açılarının küçüldüğü aylarda yer ışıması artar. Ayr...
    Devamını Oku 2012-05-04 18:59:49
  • # heterojen karışım

    heterojen karışım : madde dağılımı ve özellikleri her yerinde aynı olmayan karışımlardır. örnek : ayran, meyve suyu, süt, çamurlu su, toprak, yağlı su…...
    Devamını Oku 2007-09-02 13:30:44
  • # İsim Kökü Örnekleri

    Varlıkları, kavramları, duyguları karşılayan ad soylu sözcüklerdir. Örnek: şeker, iyi, diş, çiçek, demir, yas, kin… İsim köklerine “–mak, –mek” mastar ekini getiremeyiz. Örnek: “şeker” → şeker–mek olmaz “çiçek” → çiçek–mek olmaz “ağaç” → ağaç–mak olmaz İsim kökleri 4 çeşittir: a) Varlık kökleri : Çöl, yol, sıra, ev... b) Nitelik kökleri : İyi, güzel, kötü... c) Duygu kökleri : Ah, vah, tüh, ey... d) İlgi kökleri : Ben,...
    Devamını Oku 2010-12-26 17:03:44
  • # Homojen ve Hetorejen Karışımlara Örnekler

    HOMOJEN KARIŞIMLARA ÖRNEKLER : • Çözeltiler • Şekerli Su • Tuzlu Su • Asitli Su • Bazlı Su • Alkol – İyot • Hava • Çay • Kola • Soda • Gazoz • Kolonya • Ter • Tükürük • Gözyaşı • Ham petrol • Cam (Si, Na2O) • Alaşımlar (Çelik, Lehim, Bronz, Pirinç) • Sirke • Maden suyu • Metal para • Çelik • Deniz suyu • Lehim HETOROJEN KARIŞIMLARA ÖRNEKLER : • Demir t...
    Devamını Oku 2011-04-18 14:44:13
  • # Bilişim Nedir

    Tanım 1: Bilginin iletişimi anlamına gelmektedir. Tanım 2: İnsanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akla uygun bir biçimde işlenmesi bilimi, enformatik. Tanım 3: Bilişim, insanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akla uygun bir biçimde işlenmesi bilimi veya Bilişim, İnsan bilginin, teknik, ekon...
    Devamını Oku 2011-11-21 16:11:21
  • # İsim Fiil

    Fiilimsilerin Tanımı ve Özellikleri Eylem anlamı taşıyan, ancak kişi ve kip çekimleri olmayan, cümlede ad, sıfat ya da zarf olarak görev yapan sözcüklerdir. Özellikleri: 1. Eylemlerden türetilir; eylem anlamını yitirmediklerinden mastar eki (-mek, -mak) alabilirler. 2. Olumsuzluk eki (-me, -ma) alabilirler. 3. Türetildikleri eylemin çatı özelliğini aynen devam ettirirler. 4. Yarım yargı bildirir, yan cümlecikte yüklem olurlar. Yan cümlecikte özne, tümleç gibi öğeler bulunabilir. Geçişli olanlar nesne de alabilirler. 5. Kip ve kişi çeki...
    Devamını Oku 2011-10-07 17:23:51
  • # Saf madde ve karışım arasındaki farklar

    Saf madde: Sadece kendi atomlarından oluşur. Karışım: Farklı türde iki ve ya ikiden fazla atomun bir araya gelmesidir. Fark: Saf madde biri tek bir tür karışım ise iki türden fazla atomun bir araya gelmesidir. Saf madde ve karışım arasındaki farklar Saf Maddeler: 1. Saf madde yapılarında tek cins taneik bulundururlar. 2. Saf ve homojendirler. 3. Sabit sıcaklık ve basınçta yoğunlukları sabittir yani karakteristtiktir 4. Hal değiştirme sıcaklıkları belirli ve sabittir. 5. Fiziksel yollarla daha basit maddelere ayrışamazlar. 6. Aynı cin...
    Devamını Oku 2012-01-05 19:31:57


 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
Ekleyen User Avatar
Mercan Genç admin@toplumdusmani.net
Paylaş
301 Puan
129 Takipçi
2731 Okunma
» Takısız İsim Tamlaması resimleri
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç