Anasayfa > Sözlük > Y > Yoğunluk


Reklamlar
Sonuç : 3 adet ilgili yazı bulundu..
Homojen bir yapıya sahip maddenin birim hacminin kütlesi. Yoğunluk birimi gram/cm3 (gram/mililitre) veya kg/m³tür. Yoğunluk, herhangi bir cismin hacminden kütlesinin veya kütlesinden hacminin hesaplanabilmesine imkân sağlar. Kütle hacimle yoğunluğun çarpımına, hacim ise kütlenin yoğunluğa bölümüne eşittir. İki tür yoğunluk vardır. Birincisi mutlak yoğunluktur ki, pratikte mutlak kelimesi kullanılmaz, sâdece yoğunluk denir. İkincisi ise izâfi yoğunluk (bağıl yoğunluk)tur.

Mutlak Yoğunluk


Katı ve sıvıların yoğunluğu ısı ve basınçla çok az değişir. Gazların yoğunluğu ise ısı ve basınçla çok değişir. Gazların yoğunluğu târif edilirken bulunduğu sıcaklık ve basınç değerleri de verilir.

Maddelerin yoğunlukları birbirinden çok farklılıklar gösterir. Atom çekirdeğinin yoğunluğu 1014 gram/cm3 değerindedir.

Endüstride yoğunluk yerine genellikle özgül ağırlık târifi kullanılır. Özgül ağırlığın birimi yoktur (Bkz. Özgül Ağırlık). Özgül ağırlık mukâyese esâsına dayanılarak ölçüldüğü için ölçme tekniği daha kolaydır.

Elektrik akımı ve manyetik saha konularında geçen akım yoğunluğu ve manyetik saha yoğunluğu başkadır. Her ikisinde de birim kesitten geçen akım ve saha çizgisi, yoğunluğu tâyin eder.

Bağıl (İzafi) Yoğunluk


Verilen bir hacimdeki bir cismin kütlesinin, aynı hacimdeki bir mukâyese cisminin kütlesine oranı. Aynı zamanda verilen cismin yoğunluğunun, mukâyese cisminin yoğunluğuna oranı olarak da târif edilebilir. Her iki durumda da bağıl yoğunluk boyutsuz bir büyüklüktür. Bu sebepten dolayı bu sayı her türlü birim sisteminde aynıdır. Bağıl yoğunluğun belirlenmesinde mukâyese cismi olarak 4°C’deki su alınır. Suyun yoğunluğu ise bu sıcaklıkta 1 gr/cm3tür. Gazların bağıl yoğunluğunun belirlenmesinde de 0°C ve bir atmosfer basıncındaki hava alınır. Gazların yoğunluğu sıcaklık ve basınçla değiştiğinden dolayı, bunların belirtilmesi önemlidir.

Yoğunluk Niçin Önemlidir


İnsanlar; yaşantılarını kolaylaştırmak için birçok eser yapmış, değişik araçlar icat etmişlerdir. Bir eser ya da araç yapılırken kullanım amacına uygun malzemenin seçilmesi çok önemlidir.
Bu nedenle:
• Yapılacak iş için hangi malzeme uygun?
• Seçilen malzeme ile yapılan eserin kullanım süresi ne kadar olur?
• Kullanılan malzemenin fiyatı uygun mu?
• Yapılan işte kullanılan malzeme ile istenilen verim alınabilir mi? gibi soruların cevapları yanında seçilen malzemenin yoğunluğu da çok önemlidir.
Tek katlı binalar ahşap, tuğla, kerpiç gibi malzemeler kullanılarak yapılabilir. Çok katlı binaların yapımında kullanılan malzemelerde ise dayanıklılık, fazla yük taşıma gibi Özellikler aranır. Bu nedenle çok katlı binaların yapımında demir, çelik gibi yoğunluğu fazla olan malzemeler kullanılır.
Uçakların kolayca uçabilmesi için uçak yapımında demir yerine alüminyum kullanılır. Çünkü yoğunluğu demirden az olan alüminyum, ayrıca demire göre daha hafif ve daha dayanıklı bir maddedir.

Yoğunlaşma


Bir maddenin gaz halden sıvı hale geçmesine yoğunlaşma, yoğunlaşmanın meydana geldiği sıcaklığa yoğunlaşma sıcaklığı denir.
Farklı Kaynaktan Yoğunluk Nedir
Çoğumuz, "bir kilogram demir mi, yoksa bir kilogram pamuk mu daha ağırdır?" sorusunu biliriz. Elbette doğru yanıt, her ikisi de birer kilogram olduğuna göre ağırlıklarının aynı olduğudur; ama gene de demir pamuktan daha ağırdır diye yanıt veririz. Aslında burada anlatmak istediğimiz, eşit hacimlerde olsalar demirin daha ağır geleceğidir, çünkü demirin yoğunluğu pamuğun yoğunluğundan daha büyüktür. Yoğunluk, kütle ya da ağırlığın hacme oranıdır. Kilogram bolü metre küp (kg/m3) biçiminde ifade edilebilir. Suyun katı biçimi (buz) 0°C'deki sıvı biçiminden daha az yoğundur. Buzun suyun üstünde yüzmesinin nedeni budur. Suyun, 4°C'de 1.000 kg/m3 ya da aynı şey demek olan 1 gr/cm3'lük bir maksimum yoğunluğu vardır. Bu nedenle herhangi bir maddenin yoğunluğu bu sıcaklıktaki suyun yoğunluğuyla karşılaştırılabilir. Örneğin altının yoğunluğu 19 gr/cm3'tür; dolayısıyla bağıl yoğunluğu (suya göre olan yoğunluğu) 19'dur. Bağıl yoğunluğun daha eski bir adı özgül ağırlık'tır. Yoğunluğu suyunkinden daha az olan bir cisim suyun üstünde yüzer, daha çok olan ise batar; cismin yoğunluğu suyunkiyle aynıysa, cisim suda asılı kalır. Bir maddenin yoğunluğunu bulmak için hacmini ölçer ve tartıp kütlesinin ne kadar geldiğini belirleriz. (Burada kullanılacak doğru terim "kütle"dir; "ağırlık" yerçekimine, daha genel bir deyişle kütleçekimine göre değişen bir özelliktir.) Eğer bir alüminyum külçesinin uzunluğu 5 cm, genişliği 4 cm ve kalınlığı 2 cm ise, hacmi 40 cm3 olur. Bunun kütlesi 440 gr olarak bulunur. Demek ki, yoğunluğu 11 gr/cm3'tür. Yoğunluk, kütlenin hacme bölümüne eşittir. Her katıyı ölçmek, dikdörtgen prizma biçimindeki bir metal külçesini ölçmek kadar kolay değildir. Örneğin çakıl, ölçüm için dikdörtgen prizma biçimindeki bir sandığa doldurulabilir; ama bu yoldan bulunan yoğunluk, çakılın yığın halindeki, yani küçük taşlar arasında kalan hava aralıklarıyla birlikteki yoğunluğudur. Taşların yoğunluğunu bulmak için bunları su dolu bir kaba koyar ve ne kadar su taşırdıklarına bakabiliriz. Bir sıvının yoğunluğu, sığası (alabileceği sıvı hacmi) bilinen bir kaba doldurularak bulunabilir. Kabın sığası santimetre küple aynı şey demek olan mililitreler halinde işaretlenerek belirlenebilir. Sıvının ağırlığını bulmak için kap, sıvı konmadan önce ve sonra tartılır. Bir sıvının bağıl yoğunluğu, hidrometre (yoğunlukölçer) denen ve sıvıda yüzdürülen bir aletin yardımıyla da ölçülebilir. Alet yüzerken kendi kütlesi kadar sıvı taşırır, yani yer değiştirttiği sıvının kütlesi kendisininkiyle aynı olur. Demek ki, sıvı ne kadar yoğunsa, hidrometrenin taşırdığı sıvı o ölçüde az, aygıtın suyun üstünde kalan yüksekliği ise o ölçüde büyük olur. Bağıl yoğunluk hidrometre üzerinde işaretli bir ölçekte, sıvının eriştiği düzey belirlenerek bulunur. Gazların yoğunluğunu ölçmek daha zordur. Bir yöntem, büyük bir miktar gazı daha sonra tartılacağı bir kaba pompalayıp sıkıştırmaktır. Sonra kaptaki gaz bir seferinde 1 litresi sualtındaki saydam ölçme kutusuna kaçıp girecek biçimde serbest bırakılır; böylece normal basınçtaki gaz hacmi ölçülebilir. Kap yeniden tartılır, aradaki fark serbest bırakılan gazın kütlesini verir. Yoğunluk kütlenin hacme bölümüne eşit olduğuna göre, kütle de hacimle yoğunluğun çarpımına eşit olur. Daha önce verilen altın yoğunluğundan siz de 1 m3 katı altının kütlesini bulabilirsiniz. Bu söylenenlerden, hacmin de kütlenin yoğunluğa bölümüne eşit olduğu sonucu çıkarılabilir. Siz, ağırlığınızı bilirsiniz; ama, büyük bir olasılıkla vücudunuzun hacmi konusunda hiçbir fikre sahip değilsinizdir. Bunu bulabilir misiniz? (İşte bir ipucu: Batmadan ama zar zor suyun yüzeyinde kalabildiğinize göre vücudunuzun yoğunluğu suyuhkine çok yakın olmalı.)

Yoğunluk | Ekleyen: | Tarih: 16-Mar-2012 17:09. | Bu yazı 4635 kez okundu..

Yoğunluk ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Bağıl Yoğunluk

Devamini Oku
Bağıl (İzafi) Yoğunluk : Verilen bir hacimdeki bir cismin kütlesinin, aynı hacimdeki bir mukâyese cisminin kütlesine oranı. Aynı zamanda verilen cismin yoğunluğunun, mukâyese cisminin yoğunluğuna oranı olarak da târif edilebilir. Her iki durumda da bağıl yoğunluk boyutsuz bir büyüklüktür. Bu sebepten dolayı bu sayı her türlü birim sisteminde aynıdır. Bağıl yoğunluğun belirlenmesinde mukâyese cismi olarak 4°C’deki su alınır. Suyun yoğunluğu ise bu sıcaklıkta 1 gr/cm3tür. Gazların bağıl yoğunluğunun belirlenmesinde de 0°C ve bir atmosfer ba...

İzafi Yoğunluk

Devamini Oku
Bağıl (İzafi) Yoğunluk : Verilen bir hacimdeki bir cismin kütlesinin, aynı hacimdeki bir mukâyese cisminin kütlesine oranı. Aynı zamanda verilen cismin yoğunluğunun, mukâyese cisminin yoğunluğuna oranı olarak da târif edilebilir. Her iki durumda da bağıl yoğunluk boyutsuz bir büyüklüktür. Bu sebepten dolayı bu sayı her türlü birim sisteminde aynıdır. Bağıl yoğunluğun belirlenmesinde mukâyese cismi olarak 4°C’deki su alınır. Suyun yoğunluğu ise bu sıcaklıkta 1 gr/cm3tür. Gazların bağıl yoğunluğunun belirlenmesinde de 0°C ve bir atmosfer ba...

Mutlak Yoğunluk

Devamini Oku
Katı ve sıvıların yoğunluğu ısı ve basınçla çok az değişir. Gazların yoğunluğu ise ısı ve basınçla çok değişir. Gazların yoğunluğu târif edilirken bulunduğu sıcaklık ve basınç değerleri de verilir. Maddelerin yoğunlukları birbirinden çok farklılıklar gösterir. Atom çekirdeğinin yoğunluğu 1014 gram/cm3 değerindedir. Endüstride yoğunluk yerine genellikle özgül ağırlık târifi kullanılır. Özgül ağırlığın birimi yoktur (Bkz. Özgül Ağırlık). Özgül ağırlık mukâyese esâsına dayanılarak ölçüldüğü için ölçme tekniği daha kolaydır. Elektrik akımı...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Yoğunluk
» Yoğunluk resimleri

  Puanı : 7.5 / 10 | Oy : 10 kişi | Toplam : 75

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim