Anasayfa > Sözlük > K > Kısaltma


Reklamlar
Sonuç : 2 adet ilgili yazı bulundu..
Kısaltma (Özet ); bir kelimenin, terimin veya özel adın, içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve simgeleştirilmesidir.

Kısaltma Nedir


Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir.

AA, AB, ABD, age., AGİK, AIDS, aids, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., ASKİ, AŞTİ, AT, Atğm., ATO, AÜ, AÜ, AÜ, Av., B (batı), B. (bay), bağ., BAĞ-KUR, BBC, BCG, BDT, bk. (bakınız), BM, Bn. (bayan), BOTAŞ, Bşk., C. (cilt), DGM, dm, EKG, ed. (edebiyat), FIFA, Fr., g, GAP, gr, HABITAT, Hz., İETT, KBB, km, l, m, Mah., MKE, No. veya Nu., öl., sn (saniye), TIR, TL, yy., zool.

Kısaltmalar İle İlgili Kurallar


Kural : Kurum, kuruluş, müessese, makam, üniversite adlarının kısaltmalarında bütün harfler büyüktür. Harfler arasına nokta koymaya gerek yoktur.
TRT, TBMM, İTÜ, DSİ, TDK, TTK, MEB, AÜ DTCF, DAÜ, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (son sekizi yön adı)

Bu kısaltmalardan sonra gelen çekim ekleri kesme ile ayrılır. Ekler son harfin okunuşuna göre belirlenir; kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre değil:
MEB’e, TBMM’nin, DTCD’ne değil DTCF’ye, İTÜ’nden değil İTÜ’den

Uyarı : Bazı kısaltmalar da kelime gibi oluşturulmuştur.
ASELSAN, BOTAŞ, İLESAM, SEKA, TÖMER, TEDAŞ

Bunlara getirilen ekler de düz okunuşa göre belirlenir:
ASELSAN’da, BOTAŞ’a, İLESAM’ın, SEKA’nın, TÖMER’den, TEDAŞ’ta

Uyarı : Nokta kullanılan kısaltmalar da vardır. Bunlardan sonra getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz:
K.K.K., M.Ö., M.S., P.K., T.C.

Kural : Özel isim veya unvan olan bir kelime birkaç harfle kısaltılıyorsa yalnız ilk harf büyük yazılır.
Prof., İst., Doç., Dr., Av., Alb., Gen.
Alm. (Almanca), İng., Kocatepe Mah., Güniz Sok.

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:
İst.da, Alm.yı, İng.ye

Kural : Özel isim olmayan kelimelerin kısaltması küçük harfle başlar.
C. (cilt), s. (sayfa), bkz.(bakınız), vb. (ve benzeri), vs. (ve saire), is. (isim), sf. (sıfat), hz. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya)

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz:
vb.leri, vs.den, is.ler, sf.lar, hz.da, çev.e, ed.ı, fiz.le, kim.da

Kural :Elementlerin ve ölçülerin kısaltmalarında nokta kullanılmaz:
C, Ca, Fe, m, mm, cm, km, g, kg, l, mg...

Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler nokta kullanılmadığı için kesmeyle ayrılır:
m’ye, mm’de, cm’yi, km’ye, g’dan, kg’dan, l’de, mg’ı

Kural : Sert sessizle biten kısaltmalara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde okunuşta sondaki sert ünsüz yumuşamaz:
AGİK’in (agiğin değil agikin), TÜBİTAK’a (tübitağa değil tübitaka)

Ancak “birlik” kelimesiyle kurulan kısaltmalarda yumuşama görülür:
ÇUKOBİRLİK’e (çukobirliğe)

* Farklı kaynaktan kısaltmaların yazılış örnekleri..

* Kurum , kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmalarıgenellikle sözcüklerin ilk harfleri alınarak ve büyük harfler kullanılarak yapılır. Büyük harflerin kullanıldığı bu tür kısaltmalarda harflerin arasına nokta konmaz.
ÖSS ( Ö.S.S. Yanlış )
TBMM ( T.B.M.M. Yanlış )
SSK ( S.S.K. Yanlış )

* Büyük harflerle yapılan kısaltmalardan sonra getirilen ekler kesme işaretiyle (’) ayrılır. Ekler kısaltmanın okunuşuna uygun olarak yazılır.
Türk Hava Yolları → THY’ye (THY’na Yanlış)
Milli Eğitim Bakanlığı → MEB’in (MEB’nın Yanlış)
Öğrenci Seçme Sınavı → ÖSS’ye (ÖSS’na Yanlış)
Orta Doğu Teknik Üniversitesi → ODTÜ’nün (ODTÜ’nin Yanlış)
Televizyon → TV’de (TV’da Yanlış)
Türkiye Elektrik Kurumu → TEK’e (TEK’na Yanlış)

* Sözcükler kısaltılırken genellikle ilk harfle birlikte sözcüğü oluşturan temel harfler alınır. Kısaltmanın sonuna nokta konur.

* Kısaltılan sözcük özel ad, unvan veya rütbe ise ilk harf büyük olur.
T. (Türkçe)
İng. (İngilizce)
Fr. (Fransızca)
Alm. (Almanca)
Ord. (Ordinaryüs)
Prof. (Profesör)
Doç. (Doçent)
Yard. Doç. (Yardımcı Doçent)
Dr. (Doktor)
Av. (Avukat)
Çvş. (Çavuş)
Onb. (Onbaşı)
Bnb. (Binbaşı)
tlf. (telefon)
yy. (yüzyıl)
vb. (ve benzerleri)
çev. (çeviren)

* Kişi adları kısaltılırken sözcüklerin ilk harfleri alınır.
H. Z. Uşaklıgil
C. Yılmaz

* Elementler, ölçü birimleri dilimize aynen geçmiştir. Bunların sonuna nokta konmaz.
Fe (demir)
mm (milimetre)
cm (santimetre)
m (metre)
km (kilometre)
kg (kilogram)
g (gram)
l (litre)
sn (saniye)

* Cadde, sokak, bulvar, mahalle, apartman kısaltmaları büyük harfle başlar.
Cad. (Cadde)
Sok. (Sokak)
Bul. (Bulvar)
Mah. (Mahalle)
Apt. (Apartman)

* Yön bildiren sözcükler kısaltılırken sadece ilk harf alınır, büyük yazılır.
D (Doğu) KD (Kuzeydoğu)
B (Batı) KB ( Kuzeybatı)
K (Kuzey) GD (Güneydoğu)
G (Güney) GB (Güneybatı)

Kısaltmalara Neden İhtiyaç Duyulmuştur


Soru: kısaltmalara neden ihtiyaç duyulmuştur
Cevap: Kısaltmalar yazımı ve anlaşılmayı pratikleştirir. Zamandan ve yerden kazandırır. Kısaltma bir simgeleştirmedir ve ilk bakışta ne olduğunu anlamamızı sağlar. Mesela Türk Dil Kurumu yerine TDK yazmak daha pratiktir. Bir yazıda belki onlarca kez adı geçmesi gerekebilir ve bu kısaltmalar hem anlam hem akıcılık hem yer konusunda yazan ve okuyuca tasarruf sağlar.



Kısaltma | Ekleyen: | Tarih: 21-Nov-2012 13:23. | Bu yazı 1544 kez okundu..

Kısaltma ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Kısaltmaların Yazımı

Devamini Oku
Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir. AA, AB, ABD, age., AGİK, AIDS, aids, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., ASKİ, AŞTİ, AT, Atğm., ATO, AÜ, AÜ, AÜ, Av., B (batı), B. (bay), bağ., BAĞ-KUR, BBC, BCG, BDT, bk. (bakınız), BM, Bn. (bayan), BOTAŞ, Bşk., C. (cilt), DGM, dm, EKG, ed. (edebiyat), FIFA...

Kısaltmalara Neden İhtiyaç Duyulmuştur

Devamini Oku
Soru: kısaltmalara neden ihtiyaç duyulmuştur Cevap: Kısaltmalar yazımı ve anlaşılmayı pratikleştirir. Zamandan ve yerden kazandırır. Kısaltma bir simgeleştirmedir ve ilk bakışta ne olduğunu anlamamızı sağlar. Mesela Türk Dil Kurumu yerine TDK yazmak daha pratiktir. Bir yazıda belki onlarca kez adı geçmesi gerekebilir ve bu kısaltmalar hem anlam hem akıcılık hem yer konusunda yazan ve okuyuca tasarruf sağlar. Kısaltma (Özet ); bir kelimenin, terimin veya özel adın, içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve si...

 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık


Kısaltma
» Kısaltma resimleri

  Puanı : 5.1 / 10 | Oy : 7 kişi | Toplam : 36

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım İletişim