Toplumdusmani.Net *
Yeni
Anasayfa > Sözlük > S > Serbest Müstezat


Serbest Müstezat Nedir

19. yüzyıl sonlarında özellikle Edebiyatı Cedidecilerin geliştirdikleri bir nazım biçimi. Klasik nazım biçimlerinden ve tek ölçeğin bir örnekliliğinden kurtulup yeni biçimler ve ahenkler yaratmak düşüncesiyle oluşturulan bu biçim, serbest şiire geçişte bir aşama olmuştur.

Divan şiirindeki müstezattan şu özellikleriyle ayrılır:
1. Serbest müstezat, hem aruz, hem de hecenin çeşitli kalıplarıyla yazılabilir.
2. Temel olarak alınan kalıbın çeşitli parçaları çeşitli düzenlerle bir arada kullanılabileceği gibi aynı nazım içinde yalnız bir kalıp değil, başka kalıplar ve bunların parçaları da kullanılabilir.
3. Uzun ve kısa mısralar kimi zaman belli bir düzen içinde sıralanır, kimi zaman da herhangi bir düzene bağlı kalınmaz.
4. Kafiye örgüsünün düzenlenişi de kurala değil, şairin isteğine bağlıdır.
5. Müstezat'ın daha özgürce kullanılmış biçimdir.
6. Sembolizmin yaygın olduğu bir dönemde Fransa'da ortaya çıkan bir şiir şeklidir.
7. Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati şairlerince kullanılmıştır.
8. Serbest müstezatta nazım nesre yaklaştırılmıştır.
9. Uyak örgüsünün düzenlenişi de kurala değil, şairin isteğine bağlıdır.
10. Bu nazım biçiminde düşünceler, dizeden dizeye atlayarak devam eder. Nazım, giderek nesre yaklaşmış olur.

Bu özellikleriyle serbest müstezat, Divan şiirindeki müstezat'ın geliştirilmesiyle oluşturulmamış, doğrudan Batı şiirinden alınmıştır. Klasik nazım biçimlerinden ve tek ölçünün bir örnekliliğinden kurtuluş yeni biçimler ve ahenkler yaratmak düşüncesiyle oluşturulan bu biçim, serbest nazıma geçişte bir aşama olmuştur.

Serbest müstezatın başarılı örneklerini Tevfik Fikret, Cenap Sahabettin ve Ahmet Haşim vermiştir.

Sonuç: Serbest müstezat, serbest nazıma geçişi sağlamıştır.

Serbest Müstezat Örnekleri


KIŞ
Yine kış,
Yine şems-i mesâda (akşam güneşi), ah o bakış,
Yine yollarda serseri dolaşan
Âşiyânsız tuyur-ı pür-nâliş ( inleyen yuvasız kuşlar)Tehi kalan ovalar
Sükût eder sanılır mevsimin gumûmuyla
Harab olan sarı yollarda kalmamış ne gelen,
Ne giden,
Şimdi yalnız kavafil-i evrâk (yaprak yığını)
Mütemadî sürüklenir bir uzak
Ufk-ı pür-ıztırab u nermide. Yine kış, yine kış
Bütün emelleri bir ağlayan duman sarmış
(Ahmet Hâşim)

ÖMR-İ MUHAYYEL
Bir ömr-i muhayyel... Hani gülbünler içinde
Bir kuşcağızın ömr-i bahârîsî kadar hoş;
Bir ömr-i muhayyel... Hani göllerde, yeşil, boş
Göllerde, o sâfiyet-i vecd-âver içinde
Bir dalgacığın ömrü kadar zaîl ü muğfel
Bir ömr-i muhayyel!

Yalnız ikimiz, bir de o:Ma'bûde-i şi'rim;
Yalnız ikimiz, bir de onun zıll-ı cenâhı;
Hâkîlere bahş eyleyerek hâk-i siyâhı
Dûşunda beyaz bir bulutun göklere âzim.
Her sahn-ı hakîkatten uzak, herkese mechûl;
Bir safvet-i masûmenin âgûş-ı terinde,
Bir leyle-i aşkın müteennî seherinde
Yalnız ikimiz sayd-ı hayâlât ile meşgul.

Savtındaki eş'ar-ı pür-âhenk ile mâlî,
Şİ'rimdeki elhan-ı muhabbetle nagam-saz,
Ah istiyorum, göklere âmâde-i pervâz
Bir lâne-i âvârede bir ömr-i hayâlî...

Bir ömr-i hayâlî... Hani gülbünler içinde
Bir kuşcağızın ömr-i bahârîsî kadar hoş;
Bir ömr-i hayâlî... Hani göllerde, yeşil, boş
Göllerde, o sâfiyet-i vecd-âver içinde
Bir dalgacığın ömrü kadar zaîl ü hâlî
Bir ömr-i hayâlî! ( Tevfik Fikret )

Serbest Müstezat | Ekleyen: | Tarih: 28-Dec-2012 12:17. | Bu yazı 6585 kez okundu..

Serbest Müstezat ile ilgili diğer yazılar..

  • # Müstezat

    Müstezat Nedir? Tanımı Gazelin özel bir biçimine denir. Uzun dizelere kısa bir dize eklenerek yazılır. Uzun ve kısa dizeler gazel gibi kendi aralarında uyaklanırlar. Kısa dizelere ziyade adı verilir....
    Devamını Oku 2007-11-08 23:46:59
  • # Serbest Ölçü

    Serbest ölçü, hece, aruz gibi herhangi bir ölçüye bağlı kalınmayan ölçüdür. Hecelerin açık veya kapalı olmasına ya da sayılarına bakmaksızın şairin tamamen kendi üslubuna göre yazmasıdır. Serbest ölçü, Türk şiirinde 1940'lardan sonra Orhan Veli Kanık ile yaygınlaşmaya başlamıştır. Günümüzde yazılan şiirlerin çoğu serbest ölçüde yazılmaktadır....
    Devamını Oku 2011-10-08 18:07:09
  • # Serbest Cumhuriyet Fırkası

    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasından sonra, Cumhuriyet Halk Fırkası, 1930 yılına kadar ülkede tek siyasal parti olarak kaldı Bu zamana kadar, inkılâpların büyük bir bölümü gerçekleştirildi Ancak tek parti yönetimi, demokratik bir rejim için uygun değildi Mecliste hükümetin çalışmaları denetimsiz kalıyordu. 1929 yılında, dünyada ekonomik bir bunalım ortaya çıktı Türkiye de bu bunalımdan etkilendi Ekonomik sıkıntıya düşen halkın şikâyetleri arttı Meclisteki bazı milletvekilleri ülkedeki ekonomik sıkıntıların, hükümetin yanlış p...
    Devamını Oku 2011-11-28 18:06:18
  • # Serbest Müstezat ve Serbest Nazım Arasındaki Farklar

    Serbest müstezat serbest nazım şeklinin hazırlayıcısıdır ve geçişi kolaylaştırmıştır. Serbest müstezatta nazım nesre yaklaştırılmıştır. Serbest müstezat, hem aruz, hem de hecenin çeşitli kalıplarıyla yazılabilir. Serbest nazımda ise herhangi bir ölçüye veya kafiyeye bağlı değildirler. Serbest müstezat sembolizmden, serbest nazım ise pragmatizm ve futurizmden etkilenmiştir. Detaylı Serbest Nazım Yazımızı Okumak için tıklayın.. Detaylı Serbest Müstezat Yazımızı Okumak için tıklayın.....
    Devamını Oku 2012-12-28 12:55:55
  • # Serbest Müstezat

    19. yüzyıl sonlarında özellikle Edebiyatı Cedidecilerin geliştirdikleri bir nazım biçimi. Klasik nazım biçimlerinden ve tek ölçeğin bir örnekliliğinden kurtulup yeni biçimler ve ahenkler yaratmak düşüncesiyle oluşturulan bu biçim, serbest şiire geçişte bir aşama olmuştur. Divan şiirindeki müstezattan şu özellikleriyle ayrılır: 1. Serbest müstezat, hem aruz, hem de hecenin çeşitli kalıplarıyla yazılabilir. 2. Temel olarak alınan kalıbın çeşitli parçaları çeşitli düzenlerle bir arada kullanılabileceği gibi aynı nazım içinde yalnız bir kalıp ...
    Devamını Oku 2012-12-28 12:17:50
  • # Serbest Vezin

    Serbest ölçü, hece, aruz gibi herhangi bir ölçüye bağlı kalınmayan ölçüdür. Hecelerin açık veya kapalı olmasına ya da sayılarına bakmaksızın şairin tamamen kendi üslubuna göre yazmasıdır. Serbest ölçü, Türk şiirinde 1940'lardan sonra Orhan Veli Kanık ile yaygınlaşmaya başlamıştır. Günümüzde yazılan şiirlerin çoğu serbest ölçüde yazılmaktadır....
    Devamını Oku 2011-10-08 18:07:33
  • # Serbest Nazım

    Kısaca, ifade ile düzensiz şiir demektir. Bu şiirlerde mısralar ya düzgün bir görünüş arzederler, ya da karışık bir sıra meydana getirirler. Herhangi bir ölçüye veya kafiyeye bağlı değildirler. Şiirde hece ölçüsü ya da aruz ölçüsü kullanılmadan yazılan şiirlere denir. Uyağın kullanılıp kullanılmaması, dizelerin uzunluğu ve kısalığı, şiirin belli bölümlere ayrılıp ayrılmaması şairin isteğine bağlıdır. Ancak düzgün sıralanışta mısralar aşağı yukarı birbirine benzerler. Mısraların karışık sıralanışı halinde ise dikkati çekecek derecede bir ölçü...
    Devamını Oku 2012-12-28 12:37:47
  • # Serbest Toplumsal Değişme

    Kültürler arası etkileşimde, kültürlerin herhangi bir baskı olmaksızın birbirlerini etkilemesidir. Ekonomik, kültürel vb. alanlarda toplumlar arasında yapılan anlaşmalar, alışverişler buna iyi bir örnektir....
    Devamını Oku 2014-02-19 15:18:06


 
Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık

Resimleri

Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
Serbest Müstezat
» Reklamlar

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç