ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Tuesday, Nov 25th

Son Guncelleme07:55:56 PM GMT

Nerdesin: Coğrafya Bulut Nedir


Bulut Nedir

e-Posta Yazdır

Reklamlar

Bulutlar

Bulut nemli ve sıcak havanın atmosferde yükselerek soğumasından oluşan küçük su damlacıklarından meydana gelir. Eğer bulut iyice soğumuşsa içerisinde buz kristalleri oluşur.

Bulutların sınıflandırılması

Bulutlar Luke Howard tarafından 1803 yılında aşağıdaki Latince kelimeler kullanılarak ayrılmıştır

  • sirrüs (Cirrus)-püskül
  • Kümülüs (Cumulus)-yığın,küme
  • Stratüs (Stratus)-tabaka
  • Nimbus (Nimbus)-yağmur getiren

On adet bulut ismi vardır,ve bunların bazıları ortak kelimelerden oluşmuştur.Alto kelimesi orta anlamına gelmektedir.Bulutlar yerden olan yüksekliklerine göre üç gruba ayrılmaktadır.

Alçak bulutlar

2000 metrenin altında genellikle su damlacıklarından oluşan bulutlardır.

  • Stratocumulus
  • Stratus
  • Cumulus
  • Cumulonimbus (Dikine gelişimi en fazla olan bulut)

Orta bulutlar

Genellikle 2000-7000 metre yükseklikte su damlacıklarından oluşan bulutlardır.

  • Altocumulus
  • Altostratus
  • Nimbostratus

Yüksek bulutlar

Buz kristallerinden oluşmuştur, yükseklikleri 5500-14000 metre arasındadır.

  • Cirrus
  • Cirrostratus
  • Cirrocumulus
Bulut Çeşitleri

Şekil-15 Kümülüform (küme) tipi bulutlar

Bulut Çeşitleri

Şekil-16 Stratiform (tabaka) tipi bulutlar

Bulut Tipleri

Şekil-17 Bulutların genel sınıflandırılması

 

 

Bulut Oluşumu

Bulutlar, serbest atmosferde buz kristalleri ve su damlacıkları gibi parçacıkların bir araya gelmesiyle oluşur. Bunun için, yeryüzünün dengesiz bir biçimde ısınmasıyla ya da başka nedenlerle yükselen havanın soğuyarak yoğunlaşması gerekir. Bulutlar, yeryüzüne ulaşan güneş enerjisini ve yeryüzünden uzaya geri yansıyan enerji miktarını düzenleyerek iklim üzerinde önemli rol oynar. Bulutlar, gökyüzünde bulundukları yükseklik, yapıları ve içeriklerine bağlı olarak enerjiyi farklı biçimlerde düzenlerler. Sözgelimi, bir bulut tipi yeryüzünden yansıyan enerjiyi yeryüzüne geri yansıtarak sıcaklığı tutarken; bir başka bulut tipiyse güneş ışınlarını yansıtarak yeryüzünün ısınmasını engelleyebilir. Örneğin, bulutsuz gecelerde havanın başka zamanlara göre çok daha soğuk olduğunu fark etmişsinizdir. Bulutların yalıtıcı etkisi olmadığı için, böyle gecelerde yeryüzünden çok daha fazla enerji uzaya geri yansır.

Bulutların Sınıflandırılması

Bulutların sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri, bulut tabanının yeryüzünden yüksekliğidir. Yeryüzünden yüksekliklerine göre üç farklı bulut tipi vardır. Yüksek bulutların tabanı, yeryüzünden 6000 m ve daha yukarıda bulunur. Orta yükseklikteki bulutların tabanı yerden 2000-6000 m; alçak bulutların tabanıysa en çok 2000 m yüksekliktedir. Bulut sınıflandırılmasında kullanılan bir başka ölçütse, bulutun yerden bakıldığında nasıl göründüğüdür. Bulutları betimlemek için daha çok Latince sözcükler kullanılır. Kümülüs sözcüğü, Latince’de “yığın” anlamına gelir. Stratus, ‘tabaka”; cirrus, “saç telleri”; nimbus “yağış” anlamına gelir. Öte yandan, yükseklerdeki bulutlar “cirro” önekini alır. Orta yükseklikteki bulutlarsa “alto”. Adında “nimbo” ya da “nimbus” geçen bulutlar, yağış bulutlarıdır. Alçak bulutların adlarına özgü tek bir ek yoktur. Örneğin, stratokümülüs, iki farklı temel bulut biçiminin özelliklerini taşıyan bir alçak buluttur.

Nimbostratus Bulutları

Nimbostratus Bulutları

Düzgün olmayan tabakalar halinde,

koyu gri renkteki bulutlardır. Su damlacıkları,

kar kristalleri ve bunların karışımından oluşurlar.

Aralıksız yağmura ya da kar yağışına neden olurlar.

Daha çok sonbahar ve kış mevsimlerinde görülürler.

Genellikle gökyüzünü tamamen kaplarlar.

Stratokümülüs Bulutları

Stratokümülüs Bulutları

Alçaklarda görülürler. Birbirine yakın kümeler

ya da tabakalar halinde, mozaik görünümlüdürler.

Tabakaları çok kalın değildir ve dikine gelişmezler.

Beyazımsı ve gri renktedirter. Stratus bulutlarının

parçalanması ya da kümülüs bulutlarının

dağılmasıyla oluşabilirler. Bu bulutlar, hemen

hemen hiç yağışa neden olmaz.

Simşek

Şimşek

Kümülonimbus bulutlarının zıt yüklü

kutupları arasındaki elektron akışı

sırasında görülen ışık patlaması.

Bu elektrik boşalımı, bulut içinde

olabileceği gibi, bulutla hava arasında

ya da bulutla yer arasında da gerçekleşebilir.

Memeli Kümülüs

Memeli Kümülüs

Kümülonimbus bulutlarının altında,

keseyi ya da memeyi andıran uzantılar

oluşmuşsa, bulut bu adı alır. Uzantıların

görünüşü minik kümülüs bulutlarını andırır.

Şimşek ve gök gürültülü ağır sağanak

yağış habercisidirler. Özellikle yazın ve

bahar aylarında görülürler. Fırtınanın

en şiddetli zamanı geçince ortaya çıkarlar.

Sis

Sis

Sis, tabanı yeryüzünde olan bir buluttur.

Atmosferdeki su buharının, damlacıklar

halinde yoğunlaşmasıyla oluşur. Bunun

nedenlerinden biri, sıcak havanın soğuk

bir su ya da kara kütlesinin üzerinden

geçmesidir. Gece yeryüzünün aşın

soğuması ya da bir yamaç boyunca

yükselen havanın soğumasıyla da sis oluşabilir.

Duman

Duman

Yanma sonucu ortaya çıkan, havada asılı

duran ya da hareket eden parçacıklardır.

Bir süre hareket ettikten sonra, dumanın

içindeki büyük parçacıklar yere iner.

Dumanla birlikte oluşan sis, insan sağlığı

açısından çok zararlıdır. 1980′li yıllarda

kış aylarında Ankara’da bu durum

çok sık yaşanıyordu.

Stratus Bulutlan

Stratus Bulutları

Gökyüzündeki en alçak bulutlardır.

Genellikle su damlacıklarından oluşurlar.

Renkleri açık griden koyu griye kadar değişir.

Deniz kıyılarında ve vadilerde sık görülürler.

Görünümleri, sisi andırabilir ve tüm

gökyüzünü kaplarlar. Bazen hafif çiselemeye

ya da hafif kar yağışına yol açarlar.

Yoğunlaşma İzi

Yoğunlaşma İzi

Atmosferin düşük sıcaklıktaki bölgelerinde

yol alan uçakların arkasında bıraktığı ince,

çizgi biçimindeki bulutlardır. Jet motorlarının

egsozundaki su buharından kaynaklanır.

O yükseklikte havadaki nem oranının fazla

olduğunu gösterir. Ne kadar uzunsa,

nem oranı o kadar fazla demektir.

Buhar izi olarak da adlandırılır.

Gece Bulutları

Gece Bulutları

55-65 derecelik yüksek enlemlere özgü,

az rastlanır bulutlardır. Yaz aylarında

görülürler, ince sirrus ya da sirrostratus

bulutlarını andırırlar. Gecenin karanlığına

karşın, mavimsi ya da gümüşi, ufka

yakınken kırmızımsı renkte görünürler.

Yerden 7500-9000 metre yüksektedirler.

Sirrus Bulutları

Sirrus Bulutları

Sirrus bulutları, gökyüzündeki en yüksek

bulutlardır, ince, dar şeritler biçiminde

ya da lif lif görünürler. Buz kristallerinden

oluşurlar. Genellikle aynı yönde dizilirler

ve o yükseklikteki bulut hareketinin yönünü

gösterirler. Öteki bulutlardan daha beyaz olurlar.

Genelde iyi havaya işaret ederler.

İyi Hava Kümülüsleri

İyi Hava Kümülüsleri

Kümülüs bulutlarının özel bir tipidir.

Bu bulutlar iyi hava habercisi olarak bilinirler.

Basık görünüşlüdürler; üzerlerinde yumrular

bulunur ve tabanları düzdür. Bu bulutlarda

dikey gelişme hemen hemen hiç görülmez.

Artostratus Bulutları

Artostratus Bulutları

Genellikle gri, bazen maviye çalan

renkte; lif lif ya da tabakalar halinde,

örtü görünümlü bulutlardır. Tüm gökyüzünü

kaplarlar. Su damlacıklarından, bazen de

buz kristallerinden oluşurlar. Güneş’in ya da

Ayın görülmesini engelleyecek kadar kalın olabilirler.

Hafif yağmur ve kar yağışına neden olabilirler.

Altokümülüs Bulutları

Altokümülüs Bulutları

Beyaz ya da gri renkte, tabaka halinde

ya da parçalı, dalga görünümlüdürler.

Çoğunlukla su damlacıklarından oluşurlar.

Genellikle bir bölümleri gölgelidir. Bu, onların

daha yükseklerdeki sirrokümülüs bulutlarından

ayırt edilmesini sağlar. Sıcak ve nemli bir yaz

sabahında varlıkları, genellikle fırtına habercisidir.

Kümülüs Bulutları

Kümülüs Bulutları

Üst kısımları patlamış mısırı ya da

karnıbaharı andırır. Küme küme ya da

tek başına bulunabilirler. Doğrudan ışık

alan yerleri parlak beyaz, öteki bölümleri

gölgeli ya da koyu renklidir. Gökyüzünde

dikine gelişerek büyürler. Su damlacıklarından

oluşan, alçak bulutlardır. Hava yeterince

soğuksa buz kristalleri ve kar içerirler.

Kule Yapan Kümülüs Bulutları

Kule Yapan Kümülüs Bulutları

Tepesi “kule” gibi görünen kümülüs bulutlarıdır.

Gün boyunca, yeryüzünün ısınmasıyla

yerden ısı kazanarak dikey olarak gelişirler.

Belli atmosfer koşullarında çok büyük

kütleli bulutlara dönüşebilirler. Sağanak

yağışlara neden olurlar. Bu bulutlar, sonradan

daha da gelişerek kümülonimbuslara dönüşür

Sirrokümülüs Bulutları

Sirrokümülüs Bulutları

Yükseklerdeki bulutlardandır; neredeyse

tümüyle buz kristallerinden oluşurlar. Top top,

ince ve beyaz bir tabaka görünümlü

bu bulutlar gölge yapmaz. Genelde iyi

hava işaretidir. Altokümülüs bulutlarıyla

karıştırılsa da, gölge bırakmayışı ve

tek tek parçalardan oluşmasıyla öteki

bulut tiplerinden kolaylıkla ayırt edilebilir.

Sirrostratus Bulutları

Sirrostratus Bulutları

İnce, saydam, tül görünümlü, gölge

yapmayan bulutlardır. Yükseklerde bulunup,

neredeyse tümüyle buz kristallerinden oluşurlar.

Gökyüzünün tümünü ya da bir bölümünü kaplarlar.

Sirrüslerden gelişirler. Yağış ve kötü hava

habercisidirler. Gökyüzünde Güneş ya da

Ay varsa hale oluşabilir.

Kümülonimbos Bulutları

Kümülonimbus Bulutları

Dikine büyüyen bulutlardır. Biçimleri sürekli değişir.

Çok koyu renklidirler. Alt bölümleri su damlacıkları,

üst bölümü buz kristallerinden oluşur.

Kuvvetli sağanak yağışa, şimşek, gökgürültüsü

ve rüzgâra, bazen de dolu yağışına neden olurlar.

Üst kısımları, “örs” biçimine dönüşür.

Örsün uzantısı, bulutun hareket yönünü gösterir.

Virga

Virga

Kimi durumlarda buluttan ayrılan damlacıklar

toprağa ulaşamadan havada buharlaşır.

Böylece, bulutun tabanına yapışıkmış gibi

duran bir “yağış demeti” oluşur. Bu bulutlara

Virga bulut adı verilir. Virga, Latince’de

“çubuk” anlamına gelir.

Gökkuşağı Bulutları

Gökkuşağı Bulutları

Sirrostratus ve sirrokümülüs bulutlarından

ya da bu bulutların kenarlarından yayılan

kırmızı ya da yeşil renkli parlak ışıkları

ifade eder. Renkler, bulutların içindeki

parçacıklardan geçen güneş ışınlarının

kırılması sonucu ortaya çıkar. Bunun için

Güneş’in, ufuk çizgisiyle 3Oo’Iik ya da daha

fazla bir açı yapması gerekir.

Mercek Bulutlar

Mercek Bulutlar

Rüzgârla dağlık arazilerin etkileşimi

sonucu oluşurlar. Biçimleri, mercek

camını andırır ve birbirlerinden ayrı dururlar.

Bir engebe ya da engelle karşılaşan

hava kütlesinin yükselip soğuyarak

yoğunlaşması sonucu oluşurlar. Sirrokümülüs,

altokümülüs ve stratokümülüs tipi bulutlar,

bu yolla mercek biçimini alabilir.

Hortum

Hortum

Kümülonimbus bulutundan yeryüzüne uzanan

ve kendi ekseninde hızla dönerek yol alan

hava sütunu. Hortum, dünyanın belli

bölgelerinde sık görülen bir fırtına türüdür.

Çok büyük zararlara yol açabilir.

Temel Bulut Tipleri

Temel Bulut Tipleri

Kimi zaman, birbirinden farklı tipteki birkaç

bulutun gökyüzünde aynı anda bulunduğunu

görebiliriz. Örneğin, gökyüzünde hem sirrus

bulutlarının, hem de kümülüs bulutlarının

bulunduğunu gözlemleyebiliriz. Ancak, bu

resimdeki gibi, tüm bulut tiplerini gökyüzünde

aynı anda görmemiz elbette olanaksız.

Tepe Bulutları

Tepe Bulutları

Yüksek, dik ve tek başına duran dağ

tepelerindeki durağan bulut parçalarıdır.

Bu bulutlar da, tırmanan havanın zorunlu

olarak soğuması ve yoğunlaşması sonucu oluşur.

Dalga Bulut

Dalga Bulut

Dalga bulutlar, farklı yoğunluk ve sıcaklıktaki

hava tabakaları arasındaki etkileşime bağlı

özel bir tür çalkantıdan kaynaklanır.

Bu, bayrakların dalgalanmasına neden

olan çalkantının aynısıdır. Bu olay,

“Kelvin-Helmholtz Süreksizliği” olarak adlandırılır.

Kaynak : Tübitak

Cevaplar (2)Add Comment
0

...


yazar RENO, Kasım 29, 2010
Özellikle deniz,göl ve okyanus civarında hava ısındığında yükselir ve beraberinde nem yüklü tanecikleri de taşır.Bunlar bir nevi havadaki su buharıdır.Bu nem taşıyan sıcak hava akımı atmosferde yükselirken,atmosferin özelliğinden dolayı çevresindeki havanın basıncı ve sıcaklığı azalır.(Yukarı çıkıldıkça sıcaklık her yüz metrede yaklaşık 1 derece düşer ve her 10 metre de barometre yaklaşık 1 milibar düşer)

Etrafındaki basınç azaldığı için bu nem taşıyan hava molekülleri genleşir ve yoğunlaşarak nemin soğumasına neden olur ve sonucunda bulut oluşur.Bulut daha fazla soğudukça daha fazla nem yoğuşması olur ve su damlacıkları daha büyük bulutlar oluşturur.
0

süper


yazar efe, Ocak 17, 2012
bu üye süper ya allah razı olsun

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy