ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Friday, Aug 29th

Son Guncelleme08:18:06 AM GMT

Nerdesin: Edebiyat Nedir Belirtme Sıfatları


Belirtme Sıfatları

e-Posta Yazdır

Reklamlar

BELİRTME SIFATLARI: Varlıkları; işaret, sayı, belirsizlik veya soru yönelterek belirten sıfatlara BELİRTME SIFATLARI denir. Belirtme sıfatları dörde ayrılır.

1. İşaret Sıfatları: Varlıkları işaret yoluyla belirtirler (Bu çocuk çok yaramaz, Şu defter senin mi?...)
2. Sayı Sıfatları: Varlıkların sayılarını belirten sıfatlardır. Dörde ayrılır:

  • a) Asıl Sayı Sıfatları: Asal sayılarla ifade edilirler (üç kalem, Adamın onüç biberonu var...)
  • b) Sıra Sayı Sıfatları: Varlıkların sırasını belirten sıfatlardır (birinci ıraya geç, üçüncü çocuk...)
  • c) Üleştirme Sayı Sıfatları: Varlıkları bölüştürürlen kullanılan sıfatlardır. (İkişer ikişer pay edelim. beşer kilo...)
  • d) Kesir Sayı Sıfatları: Bütünün bölünen parçalarını ifade eden sıfatlardır.(yarım düzine, çeyrek ekmek, dörtte üç peynir...)

3. Belgisiz Sıfatlar: Varlıkları belli belirsiz belirten sıfatlardır. (bazız günler, birkaç adam, hiçbir gün...)
4. Soru Sıfatları: Varlıkarı soru yoluyla belirten sıfatlardır. (Hangi çocuk, kaç kitap, nasıl elma...)

BELİRTME SIFATLAR:
       Varlıkları işaret ve soru yolu ile belirten, onların yerlerini, sayılarını bildiren sıfatlardır.

       Belirtme sıfatları dört çeşittir:

1.    İşaret sıfatı
2.    Soru sıfatı
3.    Sayı sıfatı
4.    Belgisiz sıfat

1.    İşaret sıfatı:
       Varlıkların yerini işaret ederek belirten " bu, şu, o " sözcüklerine işaret sıfatları denir.
       " bu, şu, o " sözcüklerine ek olarak " öteki, beriki " sözcükleri de işaret sıfatı olarak kullanılırlar.
       Ayrıca " -ki "  ve " -deki " ekleri ile türetilmiş olan sıfatlar da işaret sıfatı olarak kabul edilir. Buna sıfat yapan veya sıfat türeten "-ki " de denir.

       ÖRNEK:
       Bu kalem
       Şu pencere
       O araba
       Öteki çocuk
       Beriki bisiklet

       Dolaptaki elbise
       Beriki dağ
       Öteki kitap
       Yoldaki araba

       NOT: İşaret sıfatı olan " bu, şu, o, öteki, beriki " sözcükleri tekil ve yalın olarak kullanılırlar. Aksi halde sıfat olmazlar.   

2.    Soru sıfatı:
       Varlıkların yerlerini, durumlarını, sayılarını soru yolu ile belirten sıfatlardır.

       ÖRNEK:
       Nasıl çocuk
       Hangi okul
       Kaç para
       Kaçar elma
       Kaçta kaç pasta
       Kaçıncı çocuk
       Ne biçim böcek
       Ne tür bitki
       Ne çeşit meyve
       Ne kadar karpuz
       Neredeki ev

3.    Sayı sıfatı:
       Varlıkların sayılarını, sıralarını, eşit miktarlarını ve eş parçalarını belirten sıfatlardır.

       Sayı sıfatları dört çeşittir:

a)    Asıl sayı sıfatları
b)    Sıra sayı sıfatları
c)    Üleştirme sayı sıfatları
d)    Kesir sayı sıfatları

a)    Asıl sayı sıfatları:
       Varlıkların sayılarını tam sayılarla ( 1, 2, 3, 4... ) belirten sıfatlardır.

       ÖRNEK:
       Bir araba
       İki
elma
       Üç
silgi
       Yirmi
kilometre
       Beş
düzine yumurta
       On
sayfa

       NOT: Asıl sayı sıfatı olan sözcüğü bulmak için isme " kaç, ne kadar " sorularından birini sorarız.
 

b)   Sıra sayı sıfatları:
       Varlıkların sıralarını belirten sıfatlardır.
       Asıl sayı sıfatlarına " -inci " eki getirilerek yapılır.
      
       ÖRNEK:
       Birinci araba
       Onuncu ev
       Yirminci kilometre
       Yirmi birinci yüzyıl

       NOT: Sıra sayı sıfatı olan sözcüğü bulmak için isme " kaçıncı " sorusunu sorarız.


c)    Üleştirme sayı sıfatı:
       Varlıkların eşit sayılarda pay edildiğini, üleştirildiğini gösteren sıfatlardır. 
       Asıl sayı sıfatlarına " -er, -ar " eklerinden biri getirilerek yapılır.

       ÖRNEK:
       Sekizer kalem
       Dokuzar silgi
       Altışar elma
        İkişer kavun    

       NOT:Sesli harf ile biten sayılarda, sayı ile " -er,  -ar " ekleri arasına " ş " kaynaştırma harfi girer.
                 Üleştirme sayı sıfatı olan sözcüğü bulmak için isme " kaçar " sorusunu sorarız.


d)   Kesir sayı sıfatı:
       Varlıkların eş parçalarını belirten sıfatlardır.
       Kesir sayı sıfatları bir varlığın kaç eş parçaya ayrıldığını ve bu eş parçalardan kaç tanesinin belirtilmek istendiğini anlatır.
       Cümle içerisindeki isme " kaçta kaç" sorusu sorularak bulunur.

       ÖRNEK:  
       Sekizde bir
karpuz.

         Onda üç elma

         Yüzde yetmiş faiz

         Dörtte bir pasta

e)    Topluluk sayı sıfatı:
        Topluluk anlamı taşıyan sıfatlardır.

        ÖRNEK:  
        İkiz
çocuk

         Üçüz bebek

 

4.     Belgisiz sıfat:

        Varlıkları tam olarak değil de aşağı yukarı, yaklaşık olarak, şöyle böyle belirten sıfatlardır.

        ÖRNEK:
        Biraz
süt
         Birkaç çocuk
         Birçok insan
         Birtakım kuşlar
         Her anne
         Başka gün
         Herhangi bir konu
         Hiç bir zaman
         Beş on defter
         Üç beş ay
         Bütün yıl
         Bir gün

        NOT: " Bir " sözcüğü:

        a) "Bir tane" anlamında kullanılmışsa asıl sayı sıfatıdır.

        b) "Herhangi bir" anlamında kullanılmışsa belgisiz sıfattır.

        ÖRNEK:  
        Manavdan bir karpuz aldım.
                             A.sayı sıfatı      

         Bir gün size geleceğim.
         Belgisiz sıfat

            Bir yaz akşamı güneş erken batmıştı...
           Belgisiz sıfat

 

 

SIFATLAR

Sıfatlar ikiye ayrılır
A. NİTELEME SIFATLARI: Varlıkların renklerini, biçimlerini, durumlarını bildirirler. Varlığa nasıl sorusunu sorduğumuzda karşılık olarak bulduğumuz kelimelerin hepsi NİTELEME SIFATIdır.

B. BELİRTME SIFATLARI: Varlıkları; işaret, sayı, belirsizlik veya soru yönelterek belirten sıfatlara BELİRTME SIFATLARI denir. Belirtme sıfatları dörde ayrılır.

1. İşaret Sıfatları: Varlıkları işaret yoluyla belirtirler (Bu çocuk çok yaramaz, Şu defter senin mi?...)
2. Sayı Sıfatları: Varlıkların sayılarını belirten sıfatlardır. Dörde ayrılır:

  • a) Asıl Sayı Sıfatları: Asal sayılarla ifade edilirler (üç kalem, Adamın onüç biberonu var...)
  • b) Sıra Sayı Sıfatları: Varlıkların sırasını belirten sıfatlardır (birinci ıraya geç, üçüncü çocuk...)
  • c) Üleştirme Sayı Sıfatları: Varlıkları bölüştürürlen kullanılan sıfatlardır. (İkişer ikişer pay edelim. beşer kilo...)
  • d) Kesir Sayı Sıfatları: Bütünün bölünen parçalarını ifade eden sıfatlardır.(yarım düzine, çeyrek ekmek, dörtte üç peynir...)

3. Belgisiz Sıfatlar: Varlıkları belli belirsiz belirten sıfatlardır. (bazız günler, birkaç adam, hiçbir gün...)
4. Soru Sıfatları: Varlıkarı soru yoluyla belirten sıfatlardır. (Hangi çocuk, kaç kitap, nasıl elma...)

SIFAT TAMLAMASI:
İsimlerin sıfatlarla oluşturdukları tamlamalara SIFAT TAMLAMASI denir.
Bir sıfat tamlamasında tamlayan sıfat, tamlanan isimdir. Buna göre bir kelimenin sıfat olup olmadığını anlamak için, cümle içinde oluşturduğu tamlamaya bakılmalıdır. Bir kelime sıfat ise, mutlaka ondan sonra gelen bir isim bulunmaktadır.

Yaşlı adam güçlükle yürüyordu.
Birkaç çocuk ormana doğru koşuyordu.
Okuldan eve on beş dakikada varmış...

SIFATLARDA PEKİŞTİRME:
Yamyassı bir burun... Koskocaman bir kulak... Kapkara bir ten... Yemyeşil iki göz...

Yapılan işlem sıfatları pekiştirmektir.

Sıfatlar başka şekillerde de pekiştirilirler Bunlar sırasıyla:

a) İkilem dedğimiz aynı sıfatın tekrar edilmesi yoluyla:
uzun uzun kavaklar, tatlı tatlı bakışlar, iri iri taşlar, kara kara gözler, büyük büyük binalar, geniş geniş yollar...

b) Tekrar edilen sıfatların arasına "mı" getirilerilerek yapılarn pekiştirme;
tatlı mı tatlı nar, güzel mi güzel çiçekler, kara mı kara gözler, beyaz mı beyaz gömlekler, uzun mu uzun kollar...

c) Bazı isimler tekrar edilerek sıfat olarak pekiştirilmiş biçimde kullanılırlar:
dilim dilim karpuz, sıra sıra kamyonlar, avuç avuç para, sepet sepet üzüm, sürü sürü koyunlar...

d) Birbirine anlam bakımından yakın olan ve uygun getirilen kelimelerle yapılan pekiştirme:
açık saçık söz, kırık dökük eşya, anlı şanlı paşa, eğri büğrü yazı

NOT: Sıfatlar cümlede yüklemin anlamını tamamladıkları zaman ZARF TÜMLECİ olurlar. Böylece bu sıfatlar, zarf tümleci olarak isimlendirilirler.

Adam, kıpkırmızı oldu. Rüzgar tatlı tatlı esiyordu, Bazıları abuk sabuk konuşuyor

Cümlelerde koyu yazılmış kelimeler, pekiştirme sıfatları gibi gözükmelerine rağmen, cümlede zarf görevini üstlenmişlerdir. [][][]

Cevaplar (14)Add Comment
0

thanke you...


yazar deniz kızı, Aralık 11, 2010
Çok Tesekkür ederim...
0

...


yazar kayıtlı olmayan adam, Şubat 15, 2011
paylaşım için teşekkürler
sd, Düşük skorlu yorum [Göster]
İYİ, Düşük skorlu yorum [Göster]
0

süper


yazar bensu, Nisan 12, 2011
Bnm için süper örnekleri biraz dha çogaltalım
0

Belirtme Sıfatları Bence Muhteşem


yazar emir, Mayıs 19, 2011
gerçekten çok güzel bilgiler var bu site sayesinde türkçe projemi bitirdim paylaşım için teşekkürler
0

SÜPERRR!!


yazar alara, Ekim 29, 2011
gerçekten çok güzel bir site bu sayede yazılıdan 100 alıcam
0

sasğl


yazar acımasız gerçekler, Aralık 21, 2011
thank you sağl ın
0

eksiksiz


yazar adil, Ocak 06, 2013
çok beğendim çok yardımcı oldu hazırlayanlara çok teşekkürler Niteleme sıfatları da olsa iyi olurdu
Cenap

...


yazar Cenap, Şubat 03, 2013
......
0

Çok sağolum


yazar Berkay, Şubat 27, 2013
Baya işime aradı :)
0

çok güzel


yazar maymun, Nisan 17, 2013
çok güzel olmuş
0

Belirtme Sıfatları


yazar Çok Teşekkürler..., Nisan 07, 2014
Çok teşekkürler sayenizde ödevimi yapabildim. Ama bir yerde hatanız var galiba. Ben de yanlış anlamış olabilirim ama Sayı Sıfatları dörde ayrılıyor demişsiniz. Fakat 5 tane var:
1. Asal Sayı Sıfatları
2. Sıra Sayı Sıfatları
3. Üleştirme Sayı Sıfatları
4. Kesir Sayı Sıfatları
5. Topluluk Sayı Sıfatları

Ben de emin değilim. Fakat yardımcı olabildi isem ne mutlu bana....
0

Çok teşekkürler...


yazar dodoturkoz, Mayıs 01, 2014
Çok yardımcı oldunuz bu arada sitem: dohile.com

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy