ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Wednesday, Jun 26th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Edebiyat Nedir Sıfatlarla İlgili Özellikler


Sıfatlarla İlgili Özellikler

e-Posta Yazdır

Reklamlar

SIFATLARLA İLGİLİ ÖZELLİKLER

I.      ÜNVAN (SAN ) SIFATLARI:

        İnsanların rütbe, görev, derece, mevki, memuriyet ve sosyal durumlarına göre isimlerine eklenen, isimleri ile birlikte söylenen saygı veya tanıtma sözcüklerine ÜNVAN SIFATI denir. 

        Ünvan sıfatları, isimlerden önce gelebildikleri gibi isimden sonra veya hem isimden önce hem de isimden sonra gelebilirler. Kısaca ünvan sıfatları isimlerle birlikte üç şekilde kullanılır:

1.     İsimden önce: 
        ÖRNEK:
Doktor Mehmet, Yüzbaşı Hasan, Bay Cemil, Demirci Ahmet... 

2.     İsimden sonra:
        ÖRNEK: Ahmet Bey, Ayşe Hanım, Hasan Yüzbaşı, Mustafa Kemal Paşa, Mehmet Dayı...

3.     Hem isimden önce; hem de isimden sonra:
        ÖRNEK:
Öğretmen Ayşe Hanım, Doktor Mehmet Bey, Makinist Ahmet Usta...

        NOT: Ünvan sıfatları, özel isimler gibi büyük harfle yazılmaya başlanır.

 

II.     YAPISINA GÖRE SIFATLAR:
        Sıfatlar yapılarına göre üç kısma ayrılır:

1.     Basit sıfatlar:
        Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş kök halinde bulunan sıfatlardır.

        ÖRNEK:
        Kırık masa
        Üç elma
        Bu çocuk
        O adam

2.     Türemiş sıfatlar:
        Yapım eki alarak, isim ve fiilden türeyen sıfatlardır.

        ÖRNEK:
        Elma pasta ( İsimden türemiş ) " -lı " yapım eki

        Şekersiz çay ( İsimden türemiş ) " -siz " yapım eki

        Dalgın çocuk ( Fiilden türemiş ) " -gın " yapım eki

        Uyuyan köpek ( Fiilden türemiş ) " -an " yapım eki, " y " kaynaştırma harfi

 

3.     Bileşik sıfatlar:
        Birden fazla sözcüğün kaynaşıp birleşmesinden oluşan sıfatlardır.

        ÖRNEK:
        Vurdumduymaz çocuk

        Birkaç ev

        Sıcakkanlı insanlar

        Açıkgöz kadın

        Cingöz Ahmet

 

III.     SIFATLARDA PEKİŞTİRME:
        
Sıfatların anlamlarının kuvvetlendirilmesine, güçlendirilmesine sıfatlarda pekiştirme denir.
         Sıfatlarda pekiştirme dört şekilde yapılır:

        a) " m, p, r, s " ünsüzleri ile:
        Bazı niteleme sıfatlarının ilk sesli harfine kadar olan kısmının sonuna, ' m, p, r, s ' harflerinden
        uygun olanı eklenir. Meydana gelen ön ek niteleme sıfatının başına eklenerek yapılır.

        ÖRNEK:
        
        Beyaz önlük >>>>> Be + m + beyaz önlük   >>>>> Tertemiz çocuk
       
Sıfat    İsim                 ¯¯Ön ek¯¯    Niteleme sıfatı

 

        rmızı elma >>>>> + p + kırmız elma  >>>>>  Kıpkırmızı elma
        
Sıafat    isim              ¯¯Ön ek¯¯  Niteleme sıfatı
                                        

        Temiz  çocuk >>>>> Te + r + temiz çocuk  >>>>> Tertemiz çocuk
        
Sıafat    isim              ¯¯Ön ek¯¯  Niteleme sıfatı

         Doğru yol  >>>>> Dosdoğru yol

        

         b) İkileme ( tekrarlama ) yolu ile:
         Niteleme sıfatı olan sözcüğün iki defa arka arkaya söylenip yazılması ile yapılan pekiştirmedir.

        ÖRNEK:
        Beyaz dişler    >>>>>  Beyaz beyaz dişler
       
Sıcak çörekler >>>>> Sıcak sıcak çörekler
       
Sarı kumlar      >>>>>  Sarı sarı kumlar
       
Uzun yollar       >>>>>  Uzun uzun yollar
       
Taze yumurta   >>>>>  Taze taze yumurtar

        c) Tekrarlanan sıfatların arasına soru ekileri katılarak yapılan pekiştirme:
        
        ÖRNEK:

        
        Beyaz   dişler    >>>>>  Beyaz beyaz dişler >>>>> beyaz beyaz dişler
       
Niteleme Sıfatı                             Tekrarlama, sıfatlarda pekiştirme               Soru eki, sıfatlarda pekiştirme

        Sarı sarı kumlar         >>>>> Sarı sarı kumlar
       
Sıcak sıcak çörekler  >>>>> Sıcak sıcak çörekler 
       
Sarı sarı kumlar         >>>>> Sarı sarı kumlar
       
Uzun uzun yollar         >>>>> Uzun mu uzun yollar

        

IV.    SIFATLARDA KÜÇÜLTME:
       
Niteleme sıfatlarının sonlarına eklenen "-ce, -cik, -(i)msi, -(i)mtırak " ekleri onların anlamlarında 
küçültme, daraltma veya kısma yapar. 
        Bu ekleri alan sıfatlara, küçültme sıfatları denir.

       ÖRNEK: 
       Güzel araba    >>>>> güzelce araba

       Yeşil elma       >>>>> yeşilimsi elma

       Mavi çanta      >>>>> mavimsi çanta

       Kısa pantolon  >>>>> kısacık pantolon

       Küçük masa    >>>>> küçücük masa

       Mavi çanta      >>>>> mavimtırak çanta

       Sarı elma        >>>>> sarımtırak elma


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy