ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Wednesday, Jul 17th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Edebiyat Nedir Dilbilgisi


Dilbilgisi

e-Posta Yazdır

Reklamlar

DİLBİLGİSİ NEDİR ?

Bir dili doğru konuşup yazabilmek için uyulması gereken kuralları belirleyen ve anlatan bilgi dalına dilbilgisi denir.

 Dilbilgisi, konuşmada yer alan insan seslerini inceler. Yazılı dilbilgisi kurallarına geçmeden önce iyi konuşma ve güzel okumamızın püf noktaları olan ulama ve vurguyu öğrenelim.

 

Ulama

Ünsüz harfle biten bir kelimenin arkasından ünlü harfle başlayan bir kelime geliyorsa, bu harfler birbirine bağlanarak okunur. Buna ulama denir.

 

Örnek:             - Annem, bugün_İstanbul'a gidiyor.

                       - Gerçekten_iyiydi.

 Uyarı * Noktalama işaretleri ulamayı önler.Örnek: "Bahçemizde erik, armut, elma ağaçları var." cümlesinde virgüller ulamayı önlemiştir.* Anlam değişikliğine yol açacaksa ulama yapılmaz.Örnek:  "Ali top al." cümlesinde ulama olsaydı, anlam değişecekti.

 

Vurgu

 Sözcüklerin bir hecesinin ya da cümlenin bir sözcüğünün daha canlı ve belirgin biçimde söylenmesine vurgulama denir. İki çeşit vurgu vardır:a) Sözcük vurgusub) Tümce (cümle) vurgusu

a) Sözcük Vurgusu: Türkçe sözcüklerin çoğunda vurgu son hece üzerindedir. Tek heceli sözcüklerde vurgu olmaz.

Örnek: Araba, deniz, ağaçlar, bahçemizde ...

 Aykırı Durumlar:* Olumsuzluk takısı -me vurgu almaz. Vurgu bir önceki hecede olur.

Örnek: "Koparma!"

 * Bazı sözcüklerde vurgu sonda değil, ilk hecededir.Örnek:  Ankara, Türkiye, Aydın gibi yer isimleri.Haydi, hayret, yaşa gibi heyecan bildiren sözcükler.Başbakan, binbaşı gibi bazı bileşik sözcükler.Teyze, anne, baba gibi akrabalık adları.

Hemen, şimdi, birden gibi bazı zaman bildiren sözcükler.

 

 

b) Cümle (tümce) Vurgusu: Dilimizde, cümlenin vurgulu sözcüğü genellikle sondan bir önceki sözcüktür. Neye önem verdiğimizi belirten sözcüğü genellikle sondan bir önce, yani yüklemden önce kullanırız.

            Örnek:  Geceleri birlikte kumsala giderdik.Kumsala birlikte geceleri giderdik.

Geceleri kumsala birlikte giderdik.

 Eğer cümle devrik cümle halinde verilmiş ise vurgulu kelime yine yüklemden öncekidir.Örnek:  Oralara biz gitmiştik eskiden.Uyarı:    Tüm çalışmalarda cümle vurgusu çok önemli olduğu için bu konu iyi öğrenilmelidir.

 

 

 

DİL BİLGİSİNİN BÖLÜMLERİ

Bir dili, seslerinden kelime gruplarına ve cümlelerine varıncaya kadar bütün yönleriyle inceleyen, bunların kurallarını belirleyen bilim dalına dil bilgisi veya gramer denmektedir. Bütün bilim dalları gibi geniş bir araştırma alanı olan dil bilgisi de kendi içerisinde bölümlere ayrılmıştır. Dil bilgisinin bölümlerinden;

 

Ses bilgisi (fonetik): Dilin seslerini, bunlar arasındaki ilgileri, ses olaylarını;

 

Yapı bilgisi (morfoloji): Kelime ve kelime çeşitlerinin köklerini, eklerini, bunların yapısını ve görevini;

 

Cümle bilgisi (sentaks): Kelimelerin birbirleriyle olan ilgilerini ve cümleleri;

 

Anlam bilgisi (semantik): Kelime ve kelime gruplarının anlamlarını, dildeki anlam olaylarını;

 

Köken bilgisi (etimoloji): Kelimelerin kaynağını, hangi dilden alındığını, inceler.

Dilin bölümlerini, kesin çizgilerle sınırlamak mümkün olmadığı gibi bunları birbirinden tamamen bağımsız olarak değerlendirmek de imkânsızdır. Özellikle anlam bilgisi, köken bilgisi ve yapı bilgisinin birbiriyle iç içe olması sebebiyle; anlam bilgisi ve köken bilgisi, yapı bilgisinin içinde değerlendirilir. Dil bilgisinin genellikle ses bilgisi, yapı bilgisi ve cümle bilgisi olarak üç bölümde incelenmesinin sebebi de budur.

Dil bilgisi ve dil bilimi terimleri ayrı kavramları ifade ettiği için bu terimlerini birbirinin yerine kullanmamaya dikkat etmek gerekir.

 


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy