ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Saturday, Aug 30th

Son Guncelleme08:18:06 AM GMT

Nerdesin: Psikoloji Güdülerin Sınıflandırılması


Güdülerin Sınıflandırılması

e-Posta Yazdır

Reklamlar

GÜDÜLERİN SINIFLANDIRILMASI

Güdüler öğrenilmiş ve öğrenilmemiş olmalarına göre ikiye ayrılırlar. Öğrenilmiş güdüler öğrenme yoluyla meydana gelirler ve davranışlarımızın önemli bir kısmını meydana getirirler.Bunlara sosyal güdüler de denir. Öğrenilmemiş güdülere birincil güdüler denir. Birincil güdüleri üç grupta toplayabiliriz.

Birinci grupta açlık, susuzluk gibi tamamen fizyolojik kökenli güdüler. İkinci grupta cinsellik ve analık güdüleri gibi fizyolojik bir kökeni olan, ancak bu kökenden bağımsız olarak sürebilen güdülerdir. Üçüncü grupta ise araştırma, faaliyet ve kurcalama gibi herhangi bir fizyolojik kökeni olmayan güdüler vardır.

Güdüler 

1. Öğrenilmemiş Güdüler (Birincil)

Bu grupta açlık ve susuzluk, cinsellik ve analık, araştırma, faaliyet ve kurcalama güdüleri yer alır.

1.1. Açlık ve Susuzluk Güdüleri

Dış uyaranlar, açlık hissini ve yeme davranışını etkileyebilir. Güzel bir yemekten sonra, hala güzel bir tatlı yemek isteği olabilir. Bu durumda açlık ipucu içsel değildir. Sevdiğiniz yiyeceğinkokusu ya da görüntüsü, fizyolojik bir gereksinim olmadığı bir durumda bile açlığı canlandırabilir.

Çevresel özendiriciler de bizi birşeyler yemeye ya da içmeye güdüleyebilirler. Örneğin sıcak bir günde, dondurman

ın görüntüsü bizi dondurma yemeye güdüleyebilir. Aç olmadığımız halde, bazen sırf tadı hoşumuza gittiği için bir yiyeceği yiyebiliriz.Alışkanlıklar ve toplumsal adetler de yeme davranışını etkiler. Günün belirli saatlerinde yemeye alışmışsınızdır ve akşam olduğunu farkettiğinizde kendinizi birden aç hissedersiniz. Açlıkduygusu beynimiz tarafından idare edilir. Beynimizde açlıkla ilgili iki merkez vardır. Birisi açlık, diğeri de doyma merkezidir. Açlık merkezi faal olduğu zaman kendimizi aç hissederiz. Yemek yediğimiz zaman, doyma merkezi devreye girerek yeme isteğimizi durdurur.

Güdüler

Ö
ğrenilmiş (Sosyal) Öğrenilmemiş (Birincil)

• Açlık ve susuzluk

• Cinsellik ve anal

• Araştırma, faaliyet ve kurcalama

ık

 

1.2. Cinsellik ve Analık

kadınlarda ise ostrogen adı verilen bir hormonla ilgilidir. Açlık ve susuzluk dürtüleri birbiriyle yakından ilişkilidir. Su, vücudun yiyecekten yararlanması için sindirim ve diğer biyokimyasalişlemlerde kullanılmak üzere vücutta tutulur.ıkan susuzluk dürtüsünden kaynaklanır. Bedende su miktarı azalınca hücreleri saran sıvının içindeki sodyum miktarı artar ve hücre dışında daha yoğun ortama sızma yoluyla geçer.Böylece içindeki su miktarı azalmaya başlar. ı olunca susuzluk duygusu ortayaçıkar. Diğer taraftan kanın hacminin azalması, böbrek üstü bezlerin belirli hormonları salgılamasına neden olur. Bu hormonlar da beyinde hipatalamus bölgesinde susuzluk duygusu ortaya çıkarır.Açlık dürtüsünün zamandan zamana veya kişiden kişiye değiştiğigörülür. Açlık güçlü bir güdüleyici olabilir. Diyette olan bir birey, düşüncelerininve rüyalarının büyük bir bölümünün yiyecek ve yemekile ilgili olduğunu belirtir.

Analık güdüsü kısmen prolaktinad

ı verilen ve süt salgılamayla ilgili olan bir hormonla bağlantılıdır.
Prolaktin aynı zamanda analık davranışlarına neden olur.

TalamusCinsel dürtülerin fizyolojik bir temeli vardır. Cinsel dürtülerin ortaya çıkması erkeklerde androjen

Susuzluk güdüsü değişik yollarla su kaybetmemizsonucunda ç

Hipotalamusun belli bölgelerinde hücreler su kaybına duyarlıdır ve hücrelerde su kayb

 

1.3. Araştırma, Faaliyet ve Kurcalama

Bedensel faaliyeti hedef alan benzer bir güdü vardır. İnsanlar ve hayvanlar hiçbir neden olmadan hareket ederler. Örneğin bebeklerin sürekli el ve ayaklarını oyanttıklarını hepimiz biliriz.

Deney fareleri önlerindeki tekerlekleri her gün yüzlerce kez döndürürler. Amaçs

Bir hayvan aç ya da susuzsa faaliyeti artar. Yiyecek bulmak için ara

Gösterdiğimiz faaliyetler kurcalama biçiminde de olabilir. Birşeylerikurcalama e

ız gibi görülen bazı hareketlerimizin aslında bilinçli olduğunu biliyoruz. Burada hareket etmeninkendisi ula
şılmak istenen olumlu bir hedef niteliği taşımaktadır. ştırma yapar. ğilimi çocuklarda ve yetişkinlerde de vardır. Hiç bebek gözlediniz mi? Eline bir şey verdiğinizde göreceksiniz ki o nesneyi alacak çevirecek, itecek, çekecek, atacak.

 

2. Öğrenilmiş Güdüler (Sosyal)

Sosyal güdüler, öğrenilmiş ve öğrenilmemiş olabilirler. Aynı zamanda birincil güdüler gibi öğrenme yoluyla değişebilirler. Şimdi sosyal güdüleri inceleyelim.

2.1. Birlikte Olma

Birlikte olma güdüsü erken yaşta gelişir. Çocuklar yürümeyebaşladıkları andan itibaren birileri ile beraber olmaktan hoşlanırlar.

Birlikte olma güdüsü merak ve kurcalama güdüsüyle desteklenir. Ayn

ı zamanda korku ile de ilişkilidir. Çünkü güçlük içindeki, zor durumdaki bireyler başkaları ile birlikte olma eğilimindedirler.

2.2. Güçlü Olma

Birlikte olma ihtiyacında olan bireylerin özellikle başkalarıyla olan ilişkilerinde aşırı duygusal oldukları

saptanmış, bireyler genellikle zamanlarını başkalarıyla birlikte geçirme ihtiyacını vurgulamışlardır. Wong ve Csikszentmihaly'nın (1991) öğrenciler üzerinde yaptığı bir araştırmaya

Güdüsü Gençleri Biraraya Getirir

göre bayanların erkeklerden daha fazla birlikte olma gereksinimi duyduklarını vurgulamışlardır. Güçlü olma, başkalarının davranışlarını denetleme, etkileme ve kendinin güçlü olduğunu kanıtlama isteğidir. Güçlü olma, bireyin temel bir güdüsüdür. Güçlü olma gereksinimi duyan bireyleri genellikle müdür, yönetici ve öğretmenlik mesleğinde görürüz. Bunların kişiliğinde, hükmetmek, üstün olmak, haklı olduğunu kabul ettirme gibi davranışlar yatar (Jenksins 1994).Güçlü olma isteği erkek ve kadınlarda farklılık gösterir. 1973'te Winter'in yaptığı bir araştırmaya göre, güçlü olma ihtiyacı yüksek olan erkeklerde, saldırganlık, aşırı alkol kullanımı,rekabet ortamı yaratan spor, tutumsuzluk ve aşırıya kaçan davranışlarda bulunma saptanmıştır. Buna karşılık bayanlarda ise sınırlayıcı davranışlar ve toplumsal sorumluluğunu yerine getirme davranışı saptanmıştır.

2.3. Başarma

Başarı güdüsü başta anne baba olmak üzere diğer insanlarla olan etkileşim sonucunda öğrenilir. Başarı davranışı mükemmellik düzeyine ulaşıp, bu düzeyi aşmaya çalışır. Hemen hemenherkeste başarılı olma isteği vardır. Ama bu kimilerinde çok kuvvetli, kimilerinde daha azdır.

Başarı ihtiyacı zekayla ilişkilidir.Ba

Başarı ihtiyacı duyan birey kendini göstermek için ortamlar yaratır. Ders geçme, daha yükseknot alma, daha çok kazanma gibi çabalar göstererek ba

şarı ihtiyacı tüm faaliyetlerimizde görülür. Yaptığımız faaliyet ister mesleğimiz, ister günlük faaliyetlerimizle ilişkili olsun, her ikisinde de başarılı olmak için çaba gösteririz. Bunun altındada başarı güdüsü yer alır. şarılı olduğunu ispatlamaya çalışır. Bunun tam tersi de olabilir, başarma ihtiyacı duymayan bireylerin ise amaçları yoktur, daha kolay işlere başvururlar. Sonu başarısızlıkla sonuçlanacağı için herhangi bir girişimde bulunmazlar.

Genellikle başarı ihtiyacı yüksek olan bireylerin sonuçları da olumludur. Örneğin, başarı

düzeyi yüksek olan bireylerin, başarı ihtiyacı şük olan bireylerden daha fazla üniversiteye gitme şansı vardır. Bireylerin ekonomik ve iş ısından daha başarılı olmaları, kendilerinin başarma ihtiyaç düzeyi ile bağlantılıdır.(McClelland, 1985).

2.4. Sosyal Kabul

Diğer insanların davranışlarımızı uygun bularak kabul etmeleri ve onlar tarafından beğenilmek sosyal kabul ile ilgilidir. Sosyal kabul, başkaları tarafından sevilmek, beğenilmek arzusuolarak kendini gösterir. Özellikle küçük çocuklarda bu konudaki ihtiyaç daha aç
ık görülür. TAT, Kağıt-kalem testi, bireyin sosyal yönden onaylanan biçimde davranmada kuvvetli ya da zayıf olup olmadığı hakkında bilgi verir.

2.5. Kendilik Değeri

Kendi hakkında olumlu düşünme ihtiyacıdır. Kendilik değeri çeşitli yollarla doyurulabilen bir güdüdür. Bu yollar sosyal kabul alma, kendilik saygısını bulma, saygınlık ya da güç kazanma, birçabada başarıya ulaşma gibi. Kendilik değeri ihtiyacı başarı yoluyla doyum bulabilir; başarı ise kendilik değeri geliştirme yolu olarak kullanılabilir.

Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy