ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Monday, Jun 14th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Edebiyat Nedir Kısa Çizgi


Kısa Çizgi

e-Posta Yazdır

Reklamlar
  • Satır sonunda, yer kalmadığı için yarım kalan kelimelerin bölünmüş olduğunu, yani devamının altta olduğunu göstermek için satır sonunda kullanılır. Bu görevde kullanılınca birleştirme çizgisi denir.:

O zaman gördü ki, küçük çocuk, memleketlisi, minimini yavru ağlıyor. Ses-
sizce, titreye titreye ağlıyor.

 

 

Birleşik kelimeler de tek kelime gibi telâffuz edilerek heceleme buna göre yapılır.

......................................................................................................................... ba-

şöğretmen Atatürk ............................................................................................ il-

kokuldayken ........................................................................................Karaosma-

noğlu’nun......................................................................................

 

 

Kelimeler satır sonunda ve başında bir tek harf kalacak şekilde bölünmez. Aşağıdaki gibi kullanımlar yanlıştır:
............................................................................................................................a-

rabayla ..............................................................................................................u-

çurtmamızın .................................................................................................cami-

i .....................................................................................................................niha-

î................................................

 

Doğruları şöyle olacaktır:
........................................................................................................................ara-

bayla ...........................................................................................................uçurt-

mamızın ...........................................................................................................ca-

mii .....................................................................................................................ni-

haî................................................ 

 

 

Özel isimlerde ve rakamlarda kesme işareti satır sonuna geliyorsa ve kesme işaretinden sonraki kısmın alt satıra geçmesi gerekiyorsa bu durumda kısa çizgi kullanılmaz:
................................................................................................ Geçen yıl Ankara’

daki akrabalarımıza ....................................................................................1996’

da .................................................

 

 

 

Gırtlak ünsüzü için kesme kullanılan kelimelerde kesmeli heceler satır sonuna getirilmez.
......................................................................................................................meş’-

aleyi                            değil                 .........................................................meş’a-

leyi                              olacak              ........................................................... kur’-

adan                           değil                 ..........................................................kur’a-

dan.                            olacak 

  • “de” ve “ki” bağlacı ile “mi” soru ekinden önceki kelime satır sonunda kalıyor da bu ek ve bağlaçlar alt satıra iniyorlarsa araya (satır sonuna) kısa çizgi konmaz:

......................................................................................................... önünde kitap

da yoktu ................................................................................................... gördüm

ki söylüyorum ........................................................................................ geçen yıl

mı kazanmış?

*Özgün imlâsıyla yazılan yabancı kelimeler satır sonunda kendi dillerinin kurallarına göre bölünür.

  • Cümle içindeki arasöz ve ara cümlelerin başına ve sonuna konur:

Bütün bebekler –Zeynep hariç- çoktan uykuya dalmışlardı.

Sizinle ilgili her şeyi –gördüğüm ve bildiğim her şeyi- mutlaka yazacağım.

Bu çocuk –sizi temin ederim ki- ilerde büyük adam olacak.

  • Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasına konur:

İkinci dünya savaşı (1939-1945) tam altı yıl sürmüştür.
09.30-10.30

  • Bazı terimlerle kuruluş adlarında kullanılır:

isim-fiil, zarf-fiil, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi...

  • Birbiriyle ilgi kurulan iki isim arasında kullanılır:

Türk-Yunan ilişkileri.
Sivas-Ankara arası trenle yüz yıldır 12 saatte gidiliyor.
Türkçe-Fransızca sözlük
Ural-Altay dil grubu
Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması
Soy-dil-din üçgeni...
2000-2001 öğretim yılı...

  • Rakamlar arasında kullanılarak ila anlamı verir:

3-4 kişi
19-20 yaşlarında
1-7 Aralık 2000 tarihleri  arasında

  • Matematikte çıkartma işareti olarak kullanılır:

458-54=404

  • Adreslerde semt ile şehir ismi arasına konur:

Demirlibahçe-ANKARA

  • Dil bilgisinde fiil kök ve gövdelerini ifade etmede, kelimeleri eklerine ayırmada, ekleri tek başına göstermede ve kelimeleri hecelemede kullanılır:

oku-, yaz-, gönder-, sevindir-; yaz-dı-k, yol-cu-luk, -de, -i, -ki, ge-le-bi-li-rim

  • Bazı yabancı kelimelerde kullanılır:

Sainte-Beuve, by-pass, check-up...

  • Bilimsel yazılarda, Arapça ve Farsça tamlamalarda ve bazı ibarelerde kullanılır:

Servet-i Fünun, Divanı, Lûgati’t-türk, Aşk-ı  Memnu, bülbül-i şeydâ, âteş-perest, vatan-perver, bilâ-ücret, bî-çâre, hokka-bâz, nâ-mağûb...

 

KISA ÇİZGİ ( - )

  • Satır sonuna sığmayan kelimeleri ayırmak için:
    Üçüncü derecede veremden yatağa düşmüş za- vallıya ...
  • Ara sözleri, ana cümleleri, ayrıntı sayılabilecek açıkları blirtmede:
    Örnek olsun diye - örnek istemez ya - söylüyorum.
    Bu ezanlar -ki şahadetleri dinin temeli ...
  • Ekleri belirtmede:
    Mastar ekleri "-mek, -mak" tır.
  • Eski yazı dilinde kullanılan Arapça ve Farsça birleşik kelimelerdeki kök ve ekleri ayırmada:
    Resm-i geçit, Hakimiyet-i Mlliye ...
  • Kelimelerin hecelerini ayırmak için:
    Sak-la sa-ma-nı, ge-lir za-ma-nı ...
  • İki veya daha çok millet (ülke dili) adı arasındaki bağı belirtmede:
    Türk - Alman ilişkileri, Türkçe - İngilizce sözlük ...
  • İki veya daha çok özel ad arasındaki bağ kısa çizgi ile belirlenir:
    Aydın - İzmir yolu, Ankara - Samsun demir yolu ...

 


Cevaplar (2)Add Comment
beste

Çizgi ( - )


yazar beste, Ocak 11, 2010
Çizgi ( - )

1- Konuşmaları göstermek için kullanılır.
- Kimsin?
- Parola nedir?
- Benim, çavuşun.
2- Çizgiden önce konuşan kişinin isimleri de yazılabilir. Nöbetçi - Kimsin? Nöbetçi - Parola nedir? Çavuş - Senin çavuşun.
3- Karşılıklı konuşma şeklinde olmayan sözler de konuşma cizgisi ile verilebilir. Öğretmeninin yanına sokuldu.
- Bana izin veriniz gideceğim, dedi.
beste

Birleştirme çizgisi ( - )


yazar beste, Ocak 11, 2010
Birleştirme çizgisi ( - )

1- Satır sonuna sığmayan kelimeleri birleştirmek için kullanılır.
(Sana dar gelmeyecek mak-beri kimler kazsın. M. Akif)
2- Dil bilgisi derslerinde kökleri ve ekleri ayırmak için kullanılır. (Al-mak, ver-mek, taşı-mak)
3- Kelimeleri hecelere bölmek için kullanılır. (İs-tan-bul, yem-ye-şil, li-se-si)
4- Cümle içinde ara sözleri belli etmek için kullanılır.
Bunu anlatmamdaki maksat -açıklamak gereksiz ya- sizi uyarmaktır.
5- Eski Arapça ve Farsça sözlerde kök ve ekleri ayırmak için kullanılır.
Kelam-ı kibar^ Servet-i Fünün, Cemiyet-i Akvam, Ateş-perest
6- iki soyadını birleştirmede, yabancı yer adlarında kullanılır. Joliot-Curie, Aiscae-Lorraine, Jean-Jacaues Rousseau, Saint-Simon
7- Kelimeler arasında “-den… a, ve, ile, arasında” anlamları-nı vermek üzere kullanılır. Türk-Alman işbirliği, Türkçe-ingilizce sözlük
8- iki veya daha fazla özel kişi ve yer adı arasına konur. (İstanbul-Ankara yolu, Koç-Sabancı anlaşmazlığı)

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy