ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Saturday, Aug 08th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Edebiyat Nedir Atasözü


Atasözü

e-Posta Yazdır

Reklamlar

Atasözü

Tanım: Bir anlatım eylemi içinde, belirli bir yerde (yani yeri geldiğinde) ve belirli bir nedenle söylenmiş; o anda anlatılmak istenen duyguyu, düşünceyi güçlendirip vurgulayan kısa ve öz söz kalıplarıdır.
Anlatımırenklendirip güçlendirir. Atasözleri kısa, kesin ve yalındır. Kimi zaman ölçülü, uyaklısöylendiği de olur. Bu özelliği, onun akılda kalmasını kolaylaştırır.
Atasözlerinden kimileri bir gözlemi, bir yargıyı kapsayarak bir vargı, bir sonuç bildirir.
Örnek:
"Kanı kanla değil, kanı suyla yurlar."
"Düşenin dostu olmaz"
"Emeksiz yemek olmaz."
Kimileri de doğrudan bir öğüt verirler.
Örnek:
"Gözün ile gördüğünü eteğin ile ört."
"İyilik yap denize at, balık bilmezse halik bilir."
" Ne oldum deme, ne olacağım de."
Toplumların yaşam biçimlerinin, değer yargılarının, deneyimlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan atasözleri; gelecek kuşakların geçmişlerini anlayıp geleceklerine yön vermekleri konusunda, onlara yardımcı olacaktır.
Geçerlilikleri söylendikleri zamanın koşullarıyla sınırlı olan atasözleriyse, onları yaratan koşulların değişip o konuda yeni değerlere, yeni sonuçlara varıldıkça geçerliliklerini yitirirler. Atasözleri, ürünü olduklarıtoplumların yaşam biçimleri, değer yargıları, gelenek ve görenekleri, halk kültürleri konusunda bize önemli ipuçları verirler. Örneğin "Emeksiz yemek olmamalı" iletisini (mesajını) taşıyan "Şalvarı şaltak Osmanlı/Eğeri kaltak Osmanlı/Ekende yok, biçende yok/Yiyende ortak Osmanlı"sözü, imparatorluk dönemindeki yönetim biçiminin, halka nasıl yansıdığını, halkın da yönetime bakışaçısınıoldukça öz ve anlamlıbir şekilde yansıtmaktadır. Ayrıca bu sözlerdeki bilinç, hiciv, öfke ve hüzün yoğunluğu da gözardı edilmemelidir.
Yine
"Geçme nâmert köprüsünden
Ko götürsün su seni
Yatma tilki gölgesinde
Ko yesin aslan seni"

sözünün içerdiği anlam da yiğit ve değerli olmayan, nâmert insanlara minnet etmektense, ölümü yeğlemeyi öğütleyen insan onurunun direnişinden başka bir şey değildir.
Eve gelecek konuğu yüksünmemeyi (yük saymamak, istemek) ve elimizdeki herşeyi onunla paylaşmayı öğütleyen "Misafirin on nasibi olur, birini yer dokuzunu bırakır" veya "Misafir kısmetiyle gelir" gibi atasözlerimiz ise ekonomik koşulların giderek artan ağırlığı altında bakalım daha ne kadar direnebilecekler.
Yaşamda, karşı koyup kaldıramayacağı ağırlıkta acılarla, haksızlıklarla karşılaşan bir insanın yanında, "Tanrı dağına göre kar verir" sözünün geçerliliğinin ne olacağı da biraz tartışmalıdır.
Sonuç olarak; bütün bu saptamalara karşın, günümüzde yaşamakta ve kullanılmakta olan yüzlerce atasözü, çoğunlukla, hemen her dönemde geçerliliğini koruyacak özgünlükte ve yoğunlukta olup yüzyılların deneyiminden süzülüp gelmiş yol gösterici, öğüt verici, insanları iyiye ve güzele yönlendirici, her biri inci değerinde sözlerdir.


Farklı bir kaynaktan atasözü konusu ödevi..


ATASÖZÜ: 


        Söyleyeni ve söylenme tarihi belli olmayan, tecrübe ve deneylerle ortaya çıkan, halka mal olmuş özlü sözlere denir.

        NOT:

* Atasözleri, kalıplaşmış sözler olup değiştirilemezler.
* Kısa ve özlü sözlerdir.
* Deney ve tecrübelerden doğmuşlardır.
* Öğüt verici ve yol göstericidirler
* Genellikle mecaz anlamlıdırlar.

 

ÖRNEK: 
        Ağaç yaş iken eğilir.
        Anlamı: İnsanların eğitilmesi küçükken daha kolay olur. 
                       Yaşlandıkça eğitilmeleri zorlaşır.

        Dostun attığı taş baş yarmaz.
        Anlamı: Arkadaşlarımızın yaptıkları eleştirilere kızmamalıyız.
                        Çünkü onlar bunu, bizim iyiliğimiz için yaptıklarına inanırlar.


ATASÖZÜ

Atalarımızdan günümüze kadar ulaşan, belirli bir yargı içeren, söyleyeni belli olmayan düz konuşma içinde kullanılan sözlerdir.

Atasözlerinin özellikleri şöyle sıralanabilir:
1-Halkın düşüncesini anlatır.
2-Ulusaldırlar.
3-Kişinin ruhuna hitap ederler.
4-Kesin tavırlıdırlar.
5-İnandırıcıdırlar.
6-Geniş halk kitlelerinin yüzyıllardan beri geçirdiği denemelerden ve bu denemelerden oluşan düşüncelerden doğmuşlardır.
7-Yalın sözlerdir,anlatımları açıktır.
8-Doğa olaylarının oluşunu bildirirler.
9-Ahlak aşılarlar,ahlaklı olmayı öğretirler.
10-Bir veya iki cümleden meydana gelirler.
11-Bir çoğunda mecaz vardır.
12-Atasözlerinde söz sanatları vardır.
13-Kelimelerin yerleri değiştirilemez.Değiştirildiği zaman değişik anlamlar ortaya çıkabilir.
14-Denenmiş sözler olduğu için doğruluğu herkes tarafından kabul edilir. 


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy