ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Tuesday, Apr 20th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Felsefe Sözlüğü Ana Çelişki


Ana Çelişki

e-Posta Yazdır

Reklamlar

Çeşitli çelişkiler arasında gelişmeye yön veren temel çelişki... Madde, kendiliğinden ve sürekli olarak devingendir. Ona bu devingenliği kendi içindeki çelişmeler sağlar. Sürekli devingenlik, sürekli değişme ve gelişmeyi gerektirir. Maddeninn içindeki çeşitli gelişmelerden biri, belli bir anda, yönverici niteliktedir ki bu çelişmeye ana çelişki (Fr. Contradiction principale) denir. Toplum da doğa gibi, bu yasayla gelişir. Bir toplumda da, en küçük bir madde parçasında olduğu gibi, sayısız çelişmeler ve alt çelişmeler vardır. Örneğin proleterya'yla burjuvazi, kentlilerle köylüler, tüketimle yatırım, sanayiyle tarım çelişirler. Ayrıca, her çelişme içinde de, sayısız alt çelişmeler devinir. Örneğin sanayi içinde çelik sanayiiyle kimya sanayii, köylü sınıfı içinde topraklı köylülerle topraksız köylüler çelişirler. İşte bütün bu çelişmelerin içinde, belli bir anda, bir çelişme yüze çıkar ve topluma yön vermeye başlar : Ana çelişki budur. Ne var ki bu ana çelişki amacına ulaşmayabilir, koşuların değişmesiyle yönverici etkisini başka bir çelişmeye bırakabilir. Diyalektikcinin görevi, olayı, bütünüyle ve değişen koşuları içinde her an gözlemek ve ana çelişki'yi her an somut olarak yakalayıp meydana koymaktır. Ana çelişki, dümdüz bir çizgi üstünde gelişemez. Çelişmeler, belli bir anda ve belli bir biçimde, kaynaşırlar. Bu kayanaşma sonunda bir öncekinden nitelikçe farklı yeni bir durum meydana gelir. Artık bu yeni durumun ana çelişki'si bir önceki durumun ana çelişki'sinden başkadır. "Olayların karmaşık gelişme sürecinde bir dizi çelişmeler vardır ki bunların arasından biri daima ana çelişki'dir" (Mao Tse Tung, A Propos de la Contradiction (Çelişki Üzerine), s. 55).

 
Marksizm, ana çelişki'yle birlikte, bütün ikincil çelişmeleri de somut bütünlüğüyle ele alır ve inceler. Ancak, ana çelişki'yle ikincil çelişkileri aynı planda ele almaktan sakınmalıdır. Bir üretim ana çelişki'sinin bizzat üretim alanında bulunacağını unutmamak gerekir. Örneğin üleşim alanında meydana gelen sonuçlar, üretim alanında meydana gelen ana çelişki'yle gerektirilmişlerdir. Bununla beraber, bir toplumun ana çelişkisini üstyapı'da da bulmak mümkündür.

Bk. Çelişme. (Felsefe Ansklopedisi-Orhan Hançerlioğlu-Eriş Yay.)


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy