ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Monday, Jul 13th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Tarih Genel Dörtlü Takrir ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu


Dörtlü Takrir ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu

e-Posta Yazdır

Reklamlar

Dörtlü Takrir ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu

Türkiye'nin çok partili sisteme geçmesinde çok önemli bir yere sahip olan "Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu"nun özellikleri nelerdir?

 

Şimdi çok-partililiğin adımlarınıgörelim. İnönü 19 Mayıs 1945 Gençlik ve Spor Bayrımı mesajında "halk idaresinin" geliştirileceğini müjdeliyordu. Zaten savaşın sonu ile Avrupa'da ortaya çıkan demokrasi ortamından cesaret alan CHP içindeki kimi hoşnutsuzlar, kıpırdanmaya başlamışlardı. Bunlardan millletvekili olan dördü, yani Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan, 7 haziran 1945 günü CHP grubuna "Dörtlü Takrir" diye tanınmış olan bir önerge verdiler. Önergelerinde, özellikle parti içinde özgür bir tartışma ortamının yaratılmasınıistiyorlardı. O sırada Türkiye'de toprak reformuna olanak verebilecek bir yasa tasarısıTBMM'ye sunulmuştu: Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu. İnönü ve Tarım Bakanı Şevket Raşit Hatiboğlu'nun girişimiyle hazırlanan bu yasanın 17. maddesine göre, topraksız ya da az topraklı çiftçiyi topraklandırmak için devlet, büyük toprak sahiplerinin topraklarını kamulaştırabilecekti. Kamulaştırma, gerekirse toprak sahibinde yalnızca 50 dönüm bırakacak kadar kapsamlıolabilecekti. Kamulaştırma bedelleri de gerçek değere göre değil, arazi vergisine matrah olarak beyan edilen değerden ödenecekti (md. 21). Bu hüküm toprak sahibi olan milletvekillerini çok rahatsız etti. Aydın'ın büyük toprak sahiplerinden olan Adnan Menderes, yasa görüşülürken ağır eleştiriler getiren milletvekillerinin başında geliyordu. Fakat İnönü bu konuda çok ısrarlıydı. Atatürk ölümünden hemen önceki bir kaç Meclis açış konuşmasında topraksız çiftçiyi topraklandırmak gereksinmesine değinmişti, ama somut bir adım atılmamıştı (ya da atılamamıştı). Şimdi İnönü bu davayı benimsemiş bulunuyordu. Belki işin toplumsal yararlarıyanında, çok-partili ortamda köylünün siyasal desteğini elde edebileceğini de umuyordu. Böyle bir düşüncesi var idiyse, yanılıyordu. Taşraya toprak sahipleri egemendi. Kanun 11 Haziran 1945'te TBMM tarafından kabul edildiği halde, onun mimarıolan Hatiboğlu bundan sonraki hükümetlerde bakan olmadığıgibi, 1948'de kurulan İkinci Hasan Saka hükümetinde Tarım Bakanlığı, Çiftçiyi Topraklandırma Kanununun hasmı olan Adana'nın büyük toprak sahibi Cavit Oral'a verildi. Söz konusu 17. maddenin hiç uygulanmadığınısöylemeye gerek yok. Yalnız bir bölüm hazine toprakları çiftçilere dağıtıldı.


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy