ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Friday, Sep 20th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT



Aiskhlos

e-Posta Yazdır

Reklamlar

AiskhylosAiskhylos (İÖ 525-456) Eleusis’te doğdu. Yirmibeş yaşından itibaren dramatik yarışmalara girdi, ama ilk ödülü 485 yılında kazandı.

Oyun yazarı olarak ikinci oyuncuyu getirdi (Eski Mısırlıların Abidos Acı Çekme Oyunu’nda daha çok sayıda oyuncu kullandıkları düşünülürse birden fazla oyuncu kullanmak Yunanlılardan çok önceydi. Ne var ki, Grekler ile Mısırlılar daha önce ilişki kurmadıklarından Grek yazarları bu işi, Mısır’da daha önce yapıldığını bilmeden ortaya çıkarıyorlardı). İkinci oyuncunun ortaya çıkmasıyla olaylar dizisi biraz daha yoğun bir duruma geldi ve koronun görevi biraz daha azaltılarak oyuna bir esneklik sağlanmış oldu. Yetmiş ile doksan arasında oyun yazan Aiskhylos’un bugüne ancak yedi oyunu kalmıştır. Ama bu yedi oyunla da onun gelişimi anlaşılabilmektedir.

Yedi  oyunundan en ilk yazılanı Yalvaran Kızlar’da, kahraman, elli kişilik korodur. Burada tek bir oyuncu kullanmıştır yazar. Ancak Persler, Tebai Önünde Yedi Komutan ve Zincire Vurulmuş Prometheus’ta ikinci oyuncuyu getirmiştir. Orestia dörtlemesininde (bir satir oyunu kayıptır, elimizde yalnız üç oyun vardır) Sophokles’in oyuna soktuğu üçüncü oyuncuyu kullanmış ve oyuna esneklik vermek için koroyu oniki kişiye indirmiştir. Orestia’daki oyunlar Agamemnon, Adak Taşıyanlar ve Euminidler’dir.

AgamemnonYalvaran Kızlar’ın oratoryoya benzeyen biçimine çok aykırı düşen, daha gelişmiş bir tragedya biçimi, Aiskhylos’un 20 yıl kadar sonra yazdığı Persler’de ortaya çıktı. Oyunda Persler’in yenilgisi tanrıların eliyle oluyor. Yazar yenilen Persler’in ağzıyla Atinalıların kahramanlıklarını överken, aynı zamanda yenilen bir ulusun acılarını da paylaşma yoluna giderek, o dönemdeki din anlayışına uygun insancıl bir açıyı elde ediyordu. Oyundaki Darius’un hayali o dönemde bir yenilikti. Tiyatroda ilk hayalet bu oyunda ortaya çıktı ve  Aiskhylos’tan sonra gelen yazarlar tarafından sık sık kullanıldı.

Aiskhylos’un dili ağdalıydı, düşünceleri zor anlaşılırdı. Çağdaşları bile onu zor bulurlardı. Ama onun önemi, ilkel dinsel törenleri dram sanatına yöneltmesiyle ortaya çıkıyordu.

Din ve ahlak sorunlarını vurgulayan Aiskhylos’un oyun kişileri kalıplaşmış özelliklerin temsilcileridirler; nefret, gurur, kızgınlık gibi… Aiskhylos trajik bir yazardır, ama insan yaşamını trajik bulmaz; iyimserdir ve sonunda tanrıların her şeyi düzelteceğine inanır. Oyunlarının tümünde dinsel bir tören havası vardır. Ele aldığı konulara, Sophokles’in yaptığı gibi, dolantılar sokmaz. Onun için de, kişileri karakterler değil, duyguların ve düşüncelerin temsilcileridir.

 

Oyunları:

 

Yalvaran Kızlar

Elli kuzeniyle evlenmek istemeyen, bu yüzden Mısır’dan Argos’a kaçan, Danaus’un elli kızının hikayesini işler.

Persler

Persler’in yenilgisini ve Atinalıların kahramanlıklarını, dönemin dinsel anlayışı açısından ele alır.

PrometheusTebai Önünde Yedi Komutan

Bu dörtlemenin diğer üç oyunu kayıptır. Oidipus’un oğullarının çatışmasını ele alan bu tragedyada tema, Tebai Kralı Laios’un sülalesinin kötü kaderidir.

Zincire Vurulmuş Prometheus

Koro şarkılarının azalmasından ve oyunun geliştiren faktörün konuşmalar olmasından dolayı 465 yılında yazılmış olduğu tahmin edilen bu tragedyada, insanlara ateşi öğretti diye Prometheus’un Zeus tarafından cezalandırılması ele alınır. Oyun tanrılar arasında geçmesine rağmen, asıl anlamı insanla ilintilidir. Prometheus zorba bir düzene karşı bilinçli olarak başkaldıran insanın temsilcisidir. Bu tragedya da bir üçlemenin (son ikisi kayıptır) ilk oyunudur.

Orestia dörtlemesi(bir satir oyun kayıptır);

Agamemnon

Bu ilk oyun, günah ve günahın bedelini ödeme açısından sonraki dramatik eserleri etkileyecek bir oyundu. Agamemnon’un, karısı Klitemnestra ile karısının sevgilisi Aegisthus tarafından öldürülüşünü ele alır.

Adak Taşıyanlar

Agamemnon’un ölümünün öcünün oğlu Orestes ve kızı Elektra tarafından alınışı işlenir. Annelerini ve annelerinin sevgilisini öldürürler.

Euminidler

Bu oyunda ise cinayet işleyen insanları cezalandırmakla görevli olan Erinyes adı verilen tanrılar Orestes’in peşine düşüyorlar, Atina’da, Tanrıça Athena’nın yargısıyla Orestes bağışlanıyor ve Erinyesler de Euminidler (iyilik besleyenler) adını alıyorlardı.


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy