ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Sunday, Aug 25th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Vatandaşlık Bilgisi Cumhurbaşkanı Nedir


Cumhurbaşkanı Nedir

e-Posta Yazdır

Reklamlar

Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanı, Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milleti'nin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir.
 
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış milletvekilleri veya vatandaşlar arasından seçilir. Cumhurbaşkanlığ'ına, milletvekili olmayanların aday gösterilebilmeleri için, meclis üye tamsayısının en az beşte birinin yazılı önerisi gerekmektedir. Cumhurbaşkanı'nın görev süresi yedi yıldır. Bu arada belirtmek gerekir ki, Cumhurbaşkanlığının herhangi bir sebeple yedi yıl dolmadan boşalması halinde, yeni seçilen Cumhurbaşkanı'nın görev süresi de yedi yıldır. Anayasa eski Cumhurbaşkanının görev süresinin doldurulması yorumuna uygun değildir.Bir kimse iki defa Cumhurbaşkanı seçilemez, Cumhurbaşkanı seçilenin varsa partisi ile ilişkisi kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.
 
1980 öncesi Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin bir türlü sonuçlanamaması nedeniyle, 1982 Anayasası dört turlu bir seçim öngörmüştür. Buna göre,en az üçer gün ara ile yapılacak oylamaların ilk ikisinde üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu sağlanamazsa üçüncü oylamaya geçilir. Üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunu sağlayan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. Bu oylamada gereken çoğunluk sağlanamadığı takdirde üçüncü oylamada en çok oy almış bulunan iki aday arasında dördüncü oylama yapılır, bu oylamada da üye tamsayısının salt çoğunluğu ile Cumhurbaşkanı seçilemediği takdirde derhal Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimleri yenilenir. Görüldüğü gibi, Meclis, Cumhurbaşkanı seçimini uzatma imkanından mahrum kılınmıştır.

Cumhurbaşkanı görevine başlarken Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde aşağıdaki şekilde and içer: “Cumhurbaşkanı sıfatıyla, Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, millletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma, Anayasaya, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, Atatürk ilke ve inkılaplarına ve laik Cumhuriyet ilkesine bağlı kalacağıma, milletin huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerinden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma, Türkiye Cumhuriyeti'nin şan ve şerefini korumak, yüceltmek ve üzerime aldığım görevi tarafsızlıkla yerine getirmek için bütün gücümle çalışacağıma Büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda, namusum ve şerefim üzerine and içerim. ”


1. Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri

Anayasa Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerini üç başlık altında düzenlemiştir.

Bu yetkiler şunlardır:

1.1. Yasama ile ilgili olanlar

• Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açılış konuşmasını yapmak,
• Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni gerektiğinde toplantıya çağırmak,
• Kanunları yayımlamak,
• Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geri göndermek,
• Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunmak,
• Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, TBMM İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil ve esas bakımından aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açmak.

1.2. Yürütme alanına ilişkin olanlar

• Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek,
• Başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek,
• Gerekli gördüğü hallerde Bakanlar Kurulu'na başkanlık etmek veya Bakanlar Kurulu'nu başkanlığı altında toplantıya çağırmak,
• Yabancı devletlere Türk Devleti'nin temsilcilerini göndermek, Türkiye Cumhuriyeti'ne gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek,
• Milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak,
• TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetler'inin Başkomutanlığı'nı temsil etmek,
• Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar vermek,
• Genelkurmay Başkanı'nı atamak,
• Milli Güvenlik Kurulu'nu toplantıya çağırmak,
• Milli Güvenlik Kurulu'na başkanlık etmek,
• Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu kararıyla sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilan etmek ve kanun hükmünde kararname çıkarmak,
• Kararnameleri imzalamak,
• Sürekli hastalık, sakatlık veya kocama sebebi ile belirli kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak,
• Devlet Denetleme Kurulu üyelerini ve Başkanını atamak,
• Devlet Denetleme Kurulu'na inceleme,araştırma ve denetleme yaptırtmak,

• Yükseköğretim Kurulu üyelerini seçmek,
• Üniversite rektörlerini seçmek.

1.3. Yargı ile ilgili olanlar

Anayasa Mahkemesi üyelerini, Danıştay üyelerinin dörtte birini, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Askeri Yargıtay üyelerini, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyelerini, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek.
Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri Anayasada sayılanlardan ibaret değildir. Çeşitli yasalarla Cumhurbaşkanı'na yetki tanınabilir.

2. Cumhurbaşkanı'nın Sorumluluk ve Sorumsuzluk Hali

Devlet başkanının parlamenter rejimdeki sorumsuzluğu ilkesi doğrultusunda, Cumhurbaşkanı sadece vatana ihanetten dolayı TBMM üye tamsayısının en az üçte birinin teklifi üzerine, üye tamsayısının en az dörtte üçünün vereceği kararla suçlandırılabilir (AY m.105). Bunun dışında Cumhurbaşkanı'nın göreviyle ilgili herhangi bir işlem veya eylemden dolayı cezai, hukuki ve siyasi sorumluluğu söz konusu değildir. Cumhurbaşkanının göreviyle ilgisi olmayan suçları, Cumhurbaşkanlığı makamının önemi gözönünde bulundurularak Anayasada düzenlenmemiştir. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı'na seçilmiş bir kimsenin suç işlemesi, gerçekleşmesi hemen hemen imkansız bir ihtimaldir. Böyle bir ihtimalin gerçekleşmesi halinde, bazı hukukçular, görev süresi sonunda Cumhurbaşkanı'nın sorumlu tutulması gerektiğini kabul etmektedirler.
 
Cumhurbaşkanı'nın, hukuki, cezai ve siyasi sorumluluğunun bulunmamasının önemli bir sonucu vardır: Anayasa ve yasalarda Cumhurbaşkanı'nın tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri dışındaki bütün kararları Başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanır. Bu kararlardan Başbakan ve ilgili bakan sorumludur.

Cumhurbaşkanı, Başbakan ve bakanlarca önüne getirilen tüm kararları imzalamak zorunda mıdır? Bu soru üç şekilde cevaplanabilir: Cumhurbaşkanı sorumsuz olduğuna göre hükümet kanadının kararlarını tartışmaksızın imzalamalıdır. İkincisi, Cumhurbaşkanı, Devletin başı olduğuna göre uygun görmediği kararları imzalamayabilir. Üçüncüsü ise Cumhurbaşkanı hukuka aykırı kararları imzalamamalıdır, hukuka aykırılık taşımayan kararlarda ise hükümetin takdirine karışmamalıdır.
Anayasa Cumhurbaşkanı'nın doğrudan tek başına imzaladığı kararlarına karşı yargı yolunu kapatmıştır. Bu kural da diğerleri gibi hukuk devleti ilkesine aykırıdır.

 


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy