ToplumDusmani.Net V2

Kültür ve Sanat Portalı

Monday, Nov 18th

Son Guncelleme09:38:41 AM GMT

Nerdesin: Vatandaşlık Bilgisi Belediye Nedir


Belediye Nedir

e-Posta Yazdır

Reklamlar

Belediye

3 Nisan 1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanunu'na göre "Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını düzenleme ve giderme ile ödevli tüzel bir kişidir". Belediyeler, son nüfus sayımına göre nüfusu iki binden çok olan yerleşim merkezlerinde kurulur. İl ve ilçe merkezlerinde ise nüfusa bakılmaksızın belediye kurulması zorunludur.Anayasa belediyelere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanacağını hükme bağlamıştır. Uygulamada merkezi idarenin, daha doğrusu mecliste çoğunluğa sahip olan iktidar partisinin (partilerinin) belediye gelirleriyle istedikleri gibi oynayabildiklerini görüyoruz. Belediye belde sakinlerinin ortak ihtiyaçlarını takdir ve bunları gidermek hususunda geniş yetkilere sahiptir. Beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet, ve refahını temin ve "intizamı beldeyi halelden vikaye maksadı ile" kanunların verdiği yetkiye dayanarak emirler vermek ve belediye yasakları koymak, infaz ettirmek, aksine davrananları cezalandırmak yetkisine sahiptirler.Belediyelere verilen görevler, Kanunda bir liste halinde sayılmıştır. Ayrıca kanunun 19. maddesi, bu sayılanlar dışında belde halkının müşterek ve medeni ihtiyaçlarını karşılamak için her türlü girişimde bulunabileceklerini belirtmektedir.

Belediyeler, görevleri bakımından yönetim yapımızın önemli unsurlarını oluşturmaktadırlar. Belediye Kanununun 15. maddesinde sayılan görevler, yaşamımızı, sağlıklı ve huzurlu bir çevrede geçirmemizi sağlamaya yöneliktir. Bu görevlerden bazıları şunlardır:

• Umuma açık olan yerlerin temizliğine, intizamına bakmak;

• Umumun yiyip içmesine, yatıp kalkmasına, taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus lokanta, birahane, gazino, kahvehane, kıraathane, meyhane, han, otel, hamam, sinema, tiyatro, bar, dansing ve emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine, sıhhiliğine ve sağlamlığına dikkat etmek ve kanun ve talimatname (yönetmelik) mucibince (gereğince) bu gibi yerlerin işletilmeleri için gece ve gündüz açık kalmalarına ve inzibati sebeplere nazaran zabıtaca verilecek ruhsat üzerine sınıflarına ve tarifelerine göre bunlar için ruhsatname vermek ve açık ve kapalı bulunacağı saatleri mahalli en büyük mülkiye amirinin de muvafakatı alındıktan sonra tayin eylemek. Bu gibi yerlerde işi çeviren ve çalışanların ehliyet ve sıhhatleri müsait olup olmadığına göre işlemelerine izin vermek veya menetmek,

• Salgın ve bulaşıcı insan ve hayvan hastalıklarının önüne geçmek ve yayılmasına mani olmak için mahsus kanun, tüzük ve yönetmelikler gereğince uygulanan tedbirler hakkında hükümet teşkilatıyla birlikte çalışmak;

• Mürebbiye, sütnine, hizmetçi, aşçı, çamaşırcı, uşak, hamal, şoför, arabacı, kayıkçı, berber, mevaddı gıdaiye satıcısı, süthanelerde hizmet edenlerle süt satanlar ve emsali ve halk ile temas eden hizmet erbabı işçilerin sıhhi ve fenni muayenelerini yaptırmak, ehliyet ve sıhhat vesikaları alanların işlemelerine izin vermek ve bunları daima tescil ederek müseccel olmayanları menetmek;

• Yol, meydan, pazar, iskele, köprü, ve nehirler gibi umuma ait yerlerden ve denizlerden bir kısmını gelip geçişi engellemeyecek şekilde kullanacaklara izin vermek ve ruhsatsız işgalleri menetmek;

• İnşaat tamir ve ilaveler için kanun gereğince ruhsat vermek, kanunsuz veya ruhsatsız başlanan ve yapılmakta olan inşaatı men ile hususi kanunların hükümlerini tatbik ve kazılı binaları ve baca ve duvarları yıktırmak, arsalarla yangın yerlerindeki kuyu ve çukurları kapattırmak veya tehlikelerini defetmek;

• Dilencileri dilenmekten menedecek tedbirleri almak;

• Bırakılmış veya bulunmuş çocukları, delileri, dalanmış ve kudurmuşları, sokakta bayılanları, kazaya ve afete uğrayanları koruyup gözetmek,

• Belediye kanun, nizam ve yasaklarına uymayan, kanunen ruhsata tabi iken ruhsatsız yapılan, beldenin selamet, intizam, sıhhat ve huzurunu ihlal eden şeylere meydan vermemek ve bunları menetmek;

• Umumun kullanacağı şeylerin satıldığı ve muhafaza olunduğu mahallerin, umumun içinde yatıp kalacağı, barınacağı ve bineceği, çalışıp işleyeceği veya hayvanlarını koyacağı yerlerin sıhhi şartlara uygun olmasını temin etmek,

• Halk için kütüphane ve okuma salonları açmak, belediye bahçeleri, fidanlıkları, çocuk bahçeleri, oyun ve spor yerleri yapmak, belediye koruları yetiştirmek, bunları korumak ve işletmek;

• Fakir ailelerin ikiz çocuklarına, tüm öksüz, fakir, kimsesiz çocuklara para, hekim ilaç, yeme, içme, giyinme, barınma, tahsil, terbiye cihetlerinden yardım etmek, fakir hastalara meccanen (parasız) bakmak, ilaç vermek, fakir cenazelerini meccanen kaldırmak, alil işten aciz olup da bakacak kimsesi olmayanlara bakmak;

• Yetimhane, acezehane, doğum ve emzirme ve mecburi olarak meccani doğum evleri yapmak ve işletmek;

• Yersiz, yurtsuz olanlara iş bulmak, bunlardan garip olup çalışamayanları memleketine göndermek, kimsesiz kadın ve çocukları korumak;

• Gençler için mahallin ihtiyacıyla mütenasip stadyumlar tesis etmek ve işletmek;

• Belediyeye ait eğlence yerleri tesis etmek ve işletmek;

• Eczanesi olmayan yerlerde hususi kanuna tevkifan eczane açmak, fakirlere parasız veya ucuz ilaç vermek, ücretli ücretsiz muayenehane, dispanser vücuda getirmek, fakirler için meccani doğum yardımını temin etmek üzere ebe istihdam etmek;

• Ucuz belediye meskenleri yapmak ve belediye namına inşaat yaparak icar etmek (kiralamak), gelişmeye uygun yerlerde arazi alarak yeni plana göre düzenlemek ve yeniden inşaat yapmak isteyenlere satmak; • Fakirler için yatı evleri yapmak ve idare etmek.Belediye Kanunu'nun yanısıra diğer yasalarla da belediyelere birçok görevler verilmiştir. Örneğin, İmar Kanunu önemli görevler vermektedir.

Belediyenin organları, belediye başkanı, belediye meclisi ve belediye encümenidir.

Belediye Kanununda belirtilen görevlerin ne kadarının belediyeler tarafından gerçekleştirildiğini belirleyiniz.

 

1. Belediye Başkanı

Belediye başkanı belediye tüzelkişiliğinin başı ve yürütme organıdır. Belediye başkanları ilke olarak doğrudan doğruya o beldedeki seçmenler tarafından seçilirler. 1963 yılına kadar belediye başkanları belediye meclisleri tarafından seçilmekteydi. Bakanlar Kurulu'nun uygun gördüğü belediyelerin başkanları da atama yolu ile işbaşına getirilebilir. Halen de Belediye Kanunu'nun 94. maddesi "Bakanlar Kurulu'nca görülecek lüzum üzerine tesbit edilecek bazı beldelerden il merkezi olanların" belediye başkanlarının İçişleri Bakanlığı'nca atanmalarını kabul etmektedir. İl merkezi olmayan yerlerde ise mensup oldukları il valileri tarafından atanıp görevden alınmaları mümkündür.Anayasa, Mahalli İdareleri il, belediye ve köy olarak saymış, organlarının teşkilini yasa koyucuya bırakmıştır. Organların düzenlenişinde, yasa koyucu iki önemli hükümle sınırlıdır. İlk olarak mahalli idarelerin karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulacaktır. İkincisi ise mahalli idarelerin kuruluşu yerinden yönetim ilkesine uygun olarak düzenlenecektir (AY. m. 127). Karar organlarının seçimle oluşturulacağı Anayasa'da açık olarak belirtilmiştir. Yürütme organlarının düzenlenişi, yerinden yönetim ilkesine uygun olacağına göre, mahalli idarelerin yürütme organlarının da seçimle oluşturulması gerekmektedir. Halkın yönetime katılması yöneticilerini seçmesi yerinden yönetim ilkesinin doğal bir sonucudur.

Belediye başkanı, belediye zabıtasının görevini yapmasını sağlayan talimat ve yasakları uygular, meclis ve encümen kararını yerine getirir. Belediye başkanı, belediyenin bir organı ve temsilcisi olmakla beraber, bazı durumlarda merkezi idarenin bir vasıtası, bir merkez memuru gibi hareket eder. Bu sıfatla kendisine mahallin en büyük mülki amiri tarafından tebliğ edilecek bütün kanun, tüzük, yönetmelik ve kararnameleri ilan eder, kanunların kendisine verdiği devlet hizmetlerini yerine getirir.

 

2. Belediye Meclisi

Belediyenin genel karar organı olan belediye meclisi belde halkı tarafından seçilir. Üye sayısı onikiden az olamaz. Beldenin nüfusuna göre üye sayısı değişmektedir. Beş yıl süreyle seçilen üyeler genellikle siyasi partiler tarafından aday gösterilmektedir. Belediye meclisinin olağan toplantıları, Ekim, Şubat ve Haziran aylarında olmak üzere yılda üç kez yapılır. Gerekli görülürse olağanüstü toplantılar da yapabilir. Belediye meclisinin ayrı bir başkanı yoktur. Meclise belediye başkanı başkanlık yapar. Bütçenin kabulü, çalışma programlarının hazırlanması, yönetmeliklerin yapılması gibi çeşitli görevleri olan belediye meclisi belediyenin genel karar organıdır. Belediye Kanunu'nun 70. maddesinde belirtilen bazı kararlar ve belediye zabıtasına ilişkin yönetmeliğe ait kararlar, ilçelerde kaymakamın, illerde valinin onayı ile yürürlüğe girer. Kaymakam veya vali bu kararları bir hafta içinde onaylamazsa belediye meclisinin talebi üzerine Danıştay tarafından incelenerek bir ay içinde karara bağlanması gerekir.

Yasada sayılanlar dışındaki meclis kararları kesindir. Belediye meclisinin alacağı bu kararlar vesayet makamının onayına gerek kalmaksızın yürürlüğe girmektedir.

Belediye meclisinin kesin kararlarına karşı belediye başkanı veya diğer ilgililer tarafından il merkezi olmayan yerlerde valiliğe, il merkezi olan yerlerde ise İçişleri Bakanlığı'na itiraz edilebilir. İl merkezindeki belediye meclisi kararlarına karşı yapılan itirazlar Danıştay, diğerleri ise idare kurulları tarafından çözümlenir.

Belediyeler üzerindeki bu ağır idari vesayet denetiminin yeniden gözden geçirilmesi zorunludur. Yerinden yönetim ilkesiyle bağdaşmayan bu denetime son verilmelidir.

3. Belediye Encümeni

Belediye meclisinin olağan toplantılarını Ekim, Şubat, ve Haziran aylarında olmak üzere yılda üç kez yaptığını belirtmiştik. Belediye meclisi her zaman toplanamadığından bir takım belediye işlerinin görülmesi için belediye meclisinin kendi üyeleri arasından seçtiği üyelerle belediye daire başkanlarından oluşan encümen, belediyenin ikinci karar organı olarak görev yapar. Burada önemli bir nokta vardır. Encümenin iki tür üyesi olduğunu belirttik. Bunlardan birinci gruptakiler belediye meclisi tarafından seçilen üyelerdir, ikinci grup ise encümenin tabii üyeleri sayılan belediye daire başkanlarıdır. Yazı işleri müdürü, sağlık işleri müdürü, veteriner müdürü, fen işleri müdürü, personel ve hukuk işleri müdürü ünvanlarında olan bu kişiler, encümen üyesidirler.Seçilmiş üyelerin ise atanmış üyelerin yarısından çok olmamak ve ikiden de aşağı düşmemek şartıyla belediye meclisi tarafından ve kendi üyeleri arasından seçildiğini eklemek gerekir. Görev süreleri bir yıldır. Encümende teknik elemanlarının çoğunlukta bulunmasının antidemokratik olduğu ve belediye özerkliğine ters düştüğü öne sürülmektedir. Encümende teknik elemanların çoğunlukta bulunmasının olumlu yönleri üzerinde duranlar ise uzmanlık gerektiren bir çok belediye hizmetinin ancak böylelikle görülebileceğini ifade etmektedirler.Anayasanın 127. maddesi karar organlarının seçimle iş başına geleceğini söylediğine göre, belediye encümeninde atanmış üyelerin bulunması açıkça Anayasaya aykırıdır. Encümenin yapısıyla ilgili olarak ortaya çıkan diğer önemli bir husus, daire başkanlarının amiri olan belediye başkanının belediye teşkilatı içindeki öneminin, yetkilerinin artmasıdır. Başkan, amiri olduğu yöneticileri etkileyerek istediği kararları aldırabilmektedir.

Belediye encümeninin görevleri arasında, aylık hesapların incelenmesi, bütçe içinde aktarmalar yapılması, belediye cezalarının verilmesi bulunur. Belediye encümeni karar organı olarak herşeyden önce Kanunda belirtilen ve doğrudan doğruya yetkisinde olan hususları yerine getirir. Bunlar dışında belediye meclisinin toplantı halinde bulunmadığı zamanlarda çeşitli özel kanunlarla belediye meclislerine verilen görevler konusunda da karar verebilir.


Cevaplar (0)Add Comment

Cevap yaz
daha küçük | daha büyük

security code
Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız


busy