Anasayfa > Sözlük > B > Bibliyografya


Reklamlar
Sonuç : 2 adet ilgili yazı bulundu..
Bibliyografya Nedir ? (Özet) :
kitap ve makalelerin adlarını, yıllarını, sayfa sayılarını, nerede yayınlandıklarını veya ne işe yaradıklarını açıklayan eserlerdir. milli kütüphane tarafından periyodik olarak çıkartılan türkiye bibliyografyası buna örnek olarak verilebilir. bir diğer adı bibliyografi'dir.

Bibliyografya Nedir ? (Detay) :
Yunanca "biblion = kitap" ve "graphein = yazmak, tarif etmek" kelimelerinden gelen bu terim şu anlamlara gelmektedir:
1) Belli bir konuyla ya da dönemle ilgili eserlerin tümünü kapsayan ya da en iyilerini seçerek sıralayan, o eserlerin yazarlarını, yayın tarihlerini, hangi kitaplıklarda bulunduklarını, türlerini de belirten kılavuz.Eş. :Kaynakça.
2) Araştırma ve incelemeye dayanan bilimsel eserlerin ya da yazıların sonunda, o konu ile ilgili yayınları, kaynakları gösteren liste.
3) Bir dergi veya gazetede yeni çıkan kitaplar hakkında bilgi veren sütun.
4) Yayınevlerinin, çeşitli alanlardaki kitapları kapsayan katalogları da bibliyografya içine girer.

Kitaplar hakkında geniş bilgisi olan kimseye ise "bibliyograf" adı verilir.
(Kaynak: Murat AKINCI-Açıklamalı Edebiyat Terimleri Sözlüğü)

Bilhassa son yüzyılda, basım işinin gelişmesi, kitapların çoğalması, bir konu ya da bir yazar hakkında bir kişinin herşeyi bilmesini imkân dışına çıkarmıştır. Böylece, her konu için türlü bakımlardan hazırlanmış bibliyografyalar çalışmayı kolaylaştıran, verimli kılan başlıca kaynaklar haline gelmiştir.

Bibliyografyalar, özellik, tertip ediliş, zaman, kapsam bakımından çeşitli kollarda olabilir.

Özellik bakımından bibliyografyalar, ya ele aldıkları eserlerin belli bir sıraya ve tertibe göre künyelerini (yazar, eser adı, basıldığı yer, tarih sayfa miktarı, fiyat gibi) bildirirler; ya ele aldıkları eserlerin içindekiler hakkında bilgi verirler; ya da ele aldıkları eserin tenkidini yaparlar.

Tertip edilişleri bakımından bibliyografyalar, yazarların adlarına, eserlerin adlarına, eserlerin konularına göre bir tertip yaparak bu eserlerin künyeleri hakkında bilgi veriler.

Zaman bakımından bibliyografyalar, belli iki tarih arasında yayınlanmış eserleri ele alarak bilgi verirler.

Kapsam bakımından bibliyografyalar, ya millî ve milletlerarası eserler hakkında bilgi verdikleri gibi tek konuda belli bir yazara ait eserler, belli bir konuya ait eserler, makaleler hakkında bilgi verirler.

Türkiye'de bibliyografya çalışmaları
Türkiye'de ilk matbaa, ancak XVIII. yüzyılın başlarında İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuş olduğu için, Türkiye'de bibliyografya alanındaki çalışmaların bu yüzyıldan sonra başlamasını gerektirmiştir. Ancak, bu tarihten yeni Türk harflerinin kabul edilme tarihi olan 1928 yılma kadar geçen ikiyüz yıllık bir zaman içinde 30.000 kadar eserin basılmış olması, memleketimizde matbaacılığın en kadar yavaş gelişmiş olduğunu, ne kadar az eser verildiğini göstermeğe yeter. Basılan eserlerin az olması, matbaacılığa gereken önemin verilmemesi, bibliyografya alanındaki çalışmaların da verimsiz ve az olması sonucunu doğurmuştur. Bununla beraber bu zaman içinde önemli bibliyografyalar da yayınlanmıştır. Bu arada Kâtip Çelebi'nin XVII. yüzyılda meydana getirdiği alfabetik olarak tertip ettiği ve 14051 eseri tanıtan "Keşfüz Zünun" adlı eseri, başlı başına bir kıymet taşır. Bundan sonra da çeşitli bibliyografya eserlerinin yayınlanmış olmasına rağmen bizde asıl bibliyografya çalışmaları 1934 yılından itibaren yayınlanmağa başlayan "Türkiye Bibliyografyası" ile olmuştur.

Bundan sonra gerek Millî Eğitim Bakanlığı, gerek Millî Kütüphane tarafından yayınlanan çeşitli bibliyografya eserleri ve dergileri, gerekse özel kişiler tarafından yayınlanan bibliyografya eserleri ve dergileri ile bibliyografya alanında Batı anlamında bir çalışmaya geçilmiştir. Bu arada Millî Kütüphane tarafından yayınlanan çeşitli bibliyograf, ya eserleri bu alanın verimli çalışmalarını meydana getirmektedir.


Bibliyografya | Ekleyen: | Tarih: 28-Jan-2011 15:19. | Bu yazı 29038 kez okundu..

Bibliyografya ile ilgili diğer yazılar..


İlgili Yazilar

Kaynakça ve Bibliyografya

Devamini Oku
Kaynakça, bibliyografya ya da bibliyografik künye, eser hazırlanırken başka eserlerden yararlanılınca, eserin sonunda belirtilmesidir. Kitapların hazırlanmasında başka kaynaklardan yararlanılıyorsa, bu kaynaklar kitabın son sayfasında, kaynakça başlığı altında yazılır. Kaynakçalar oluşturulurken, önce yazar adı, sonra eserin adı, daha sonra eserin yayınlandığı yayınevi ya da kitabevi, en sonunda da eserin basıldığı şehir, son olarak da eserin basıldığı yıl yazılır. Bu bilgiler yazılırken, aralarına virgül (,) işareti konulur. Örnek: Orha...

İlk Bibliyografya

Devamini Oku
İlk bibliyografya:Keşfü’z Zünun /Katip Çelebi...

Yorumlardan Yazarları Sorumludur. Yorumunuz Site Yönetimi Uygun Görürse Yayınlanır..!!..
Gönderen Başlık
zeus
Tarih: 15:15:27 01.28.2011  Güncelleme: 15:26:35 01.28.2011
Webmaster
Tarih: 02.24.2005
Nereden: antalya
Gönderiler: 1338

Cevaben: bibliyografya

Bibliyografya, bir konu hakkındaki yayınların tamamı. Eski Yunancada βιβλιογραφία vasıflandırmak anlamına gelen biblios (kitap) ile grapho (yazma) kelimelerinden türemiştir. "Kitaplar hakkında yazı" anlamında kullanılmıştır. Kelimenin iki manası vardır:

1.Belli bir konuda veya muhtelif konulardaki yayınların (kitap, broşür, makale vb.) listesi. Genellikle bu listede yazar (müellif) ile eserin; tercüme ise mütercimin adı, cilt ve baskı kaydı, basıldığı yer, yıl ve yayıncı ile sayfa adedi hakkında bilgi verilir.
2.Matbu veya yazma eserlerin listelerinin nasıl yapılacağından, nasıl tanımlanacağı ve sınıflandırılacağı, ayrıca bu işi yaparken uyulması gereken kurallardan bahseden bilimin adı.
Kısaca bibliyografya; Bilim, sanat gibi fikir ürünleri ve kayıtlarla ilgili yayınları bir düzen içerisinde toplayan listedir. Fakat genellikle anlattıkları eserlerin nerede bulunduklarını göstermezler. Bu özellikleriyle kataloglardan ayrılırlar. (Bkz. Katalog)

Bizde, bibliyografya sahasında yapılmış en zengin ve büyük çalışma; Katib Çelebi'nin 17. yüzyılda meydana getirdiği Keşf-üz-Zünun adlı eseridir. Başlıbaşına bir kıymet ifade eden ve asırlarca elden düşmeyen bu önemli eser, 300 kadar bilimin özelliklerini anlatmakta, 10.000 kadar yazar ve alfabetik olarak 15.000'e yakın kitap hakkında bilgi vermektedir. Daha sonra Bağdatlı İsmail Paşanın bu esere yazdığı iki ciltlik zeyl ile iki ciltlik Esma-ül-Müellifin de çok meşhurdur.

1935 senesinden beri yayınlanmakta olan Türkiye Bibliyografyası; Türkiye'de basılan bütün kitapların, broşürlerin, harita ve atlasların gazete ve dergilerin, diğer yayınların bibliyografik künyelerini bildiren milli bir bibliyografyadır. Ayrıca Türkiye'de seçilmiş dergilerde yayımlanan makaleleri bildiren bir de Türkiye Makaleler Bibliyografyası vardır. Bu da Türkiye Bibliyografyası gibi üç ayda bir yayımlanmakta bazen yayınını aksatmaktadır.

Bibliyografyalar çeşitli açılardan ele alınır:

Mahiyetleri bakımından: Basit, tahlili ve tenkidi olmak üzere üçe ayrılırlar:
Basit bibliyografyalar: Ele aldıkları eserlerin, belirli kaidelere göre sadece künyelerini verirler.
Tahlili bibliyografyalar: Eserlerin künyeleri yanında ayrıca muhtevaları hakkında bilgi verirler.
Tenkidi bibliyografyalar: Bu bibliyografyalarda eserlerin münderecatı ve tertipleri tenkid edilir.

Ayrıca mahiyetleri bakımından bibliyografyalar esas (pirimaire) ve kopya (secondaire) olmak üzere iki gruba ayrılırlar:
Esas bibliyografyalar: Bu tip bibliyografyalar, eserler bizzat görülerek ve tetkik edilerek hazırlanırlar.
Kopya bibliyografyalar: Esas bibliyografyalardan faydalanmak suretiyle hazırlanan bibliyografyalardır. Bu tip bibliyografyalarda eserlere doğrudan müracaat yoktur.

Zaman bakımından: Tamamlanmış ve periyodik olmak üzere iki çeşittir:
Tamamlanmış bibliyografyalar: Belli iki tarih arasında veya belli bir tarihe kadar çıkmış olan eserleri ele alırlar.
Periyodik bibliyografyalar: Belli bir konu veya konulara dair yayımlanan eserleri muntazam veya gayri muntazam fasılalarla bildirirler.

Tertib edilişleri bakımından: Alfabetik, sistematik, kronolojik, vurgu ve başlık kelimelerine göre düzenlenen bibliyografyalardır.
Alfabetik bibliyografyalar: Eserleri müelliflerin adlarına göre; müellifi yoksa veya anonim eserse, kitap adlarına göre veren bibliyografyalardır.
Sistematik bibliyografyalar: Bu bibliyografyalarda eserler konularına göre tanzim edilmişlerdir.
Kronolojik bibliyografyalar: Bu bibliyografyalarda ele alınan eserler, yayın tarihlerine veya bahis konusu, hadiselerin vuku buluş tarihlerine göre sıralanırlar.
Vurgu ve başlık kelimelerine göre tertib edici bibliyografyalarda tanzim işi, bu eserlerden çıkarılan vurgu ve başlık kelimelerine göre, alfabetik olarak yapılır.

Şümulleri bakımından: Milli ve milletlerarası olmak üzere ikiye ayrılır:
Milli bibliyografyalar: Bir tek memleketin hudutları içinde veya aynı dilde yayımlanmış bütün eserleri ele alırlar.
Milletlerarası bibliyografyalar: Her konuya veya muhtelif konulara dair, muhtelif memleketlerde, muhtelif dillerde yapılmış yayımları ele alırlar.

Ayrıca şümulleri bakımından bibliyografyalar genel ve özel olmak üzere ikiye ayrılırlar:
Genel bibliyografyalar: Muhtelif veya bütün konulara ait eserleri ele alırlar.
Özel bibliyografyalar: Bir tek konuda veya birbiriyle yakın ilgisi olan konularda yayımlanmış eserleri ele alırlar. Bu bibliyografyalara ihtisas bibliyografyaları da denir.

Yine özel bibliyografyalar grubunda mütalaa edilen iki çeşit bibliyografya daha vardır:
Şahıs bibliyografyaları: Bir veya birkaç şahsa dair bibliyografyalardır. Bu bibliyografyalarda o şahsın eserleri veya o şahsa dair yazılan kitap ve makaleler yer alır.
Yer bibliyografyaları: Muayyen bir yerin veya bir mıntıkanın tarihine, coğrafyasına, kültürüne, vs. dair yazılan eserleri bildirirler.

Bibliyografyaların hemen her konuda yapılması ve çok çeşitli olması, son zamanlarda bu bibliyografyaları tanıtan bibliyografyaların hazırlanması ihtiyacını doğurmuştur. Bu tip bibliyografyalara bibliyografyaların bibliyografyası adı verilir.

Türk bibliyografları
Katip Çelebi (1609-1656)
Bursalı Mehmet Tahir (1861-1925)
Osman Nuri Ergin (1883-1961)
Seyfettin Özege (1901-1981)
Muzaffer Gökman(1915-1996)
Türker Acaroğlu (1915-)
Sami Nabi Özerdim (1918-1997)
Yaşar Karayalçın (1923-)
Leman Şenalp (1924-)
Müjgan Cunbur (1926-)
Aykut Kazancıgil (1930-)
İsmet Binark (1941-)
Mahmut Şakiroğlu (1941-)
Hasan Duman (1946-)
Hasan S. Keseroğlu (1955-)
Bülent Ağaoğlu (1958 - )
--------------------------------------------------
Fazlı Konuş, "Selçuklular Bibliyografyası", Konya 2006, ISBN: 9758867881
Mehmet Yılmaz (Kastamonu Bibliyografyası, 2007. www.bibliyografya.info . Eskişehir Bibliyografyası, Eskişehir: Anadolu Ünviversitesi, 2009)
Cemil Cahit Can (Edirne Bibliyografyası, Edirne: Trakya Ünviversitesi, 2009. Eskişehir Bibliyografyası, Eskişehir: Anadolu Ünviversitesi, 2009
Son dönem Türkiyede Bibliyografya çalışması yapanlar Mehmet Yılmaz ve Cemil Cahit Can'dır.
Cevapla


Bibliyografya
» Bibliyografya resimleri

  Puanı : 7.1 / 10 | Oy : 57 kişi | Toplam : 402

» Bu yazıya puan ver..
» Ara Yoksa Sor Yanıtlayalım
Loading
» Reklamlar
Sorun Yanıtlayalım
İletişim