Aydınlığın Dört Bir Yanı

Reklamlar

Jale : Acı bir oyundu sonunda

Ölümsüz olmadığımı unutmak

Güzdü, adaçayı yakıyordu gemiciler

Ay ışığında güvertede

Dipsiz bir denizin üstünde. Kokusunu duyuyorum.

Cengiz : Gözü dönmüş bir tanrı

Eline aldığı gibi kargıyı

Hançer sanarak

Saplayınca ayağına...

Jale : Acı bir oyundu sonunda...

Selim : İçimdeki bütün öldürdüklerim. Ölüm

Ölüm ne?

Sesini duyuyorum bir kartal sürüsünün içinde

Kartal kanatlarının. Ölüm

Ölüm ne? Telefon mu çalıyor? Hangi telefon

Işık mı? Evet! birden ses gibi düşüyor yere

Ses gibi düşüyor da ışık

Sabah akşamı doğuruyor, akşam sabahı

İniltilerle

Böyle

İniltilerle iniltilerle.

Jale : Gece olsa gece olsa!

Ellerimsem beklesem

Yüreğimsem kuytuda.

Cengiz : Yaratılmaya gidiyor

Kim?

Ne?

Saat altı, dönüp durur tarla kuşu gecede

Bir sap yeşil fidan bulsun diye kendine

Tala kuşu gecede.

(Sessizlik.)

Jale : Karıştırmışlar gene çantamı

Kim karıştırdı benim çantamı?

Bulamıyorum Neyi bulamıyorum, onu da.

Cengiz : Su karıştırıyorlar konyağa, bu kaçıncı!

Jale : Bir çantayla bir başka çantadan

Başka ne olabilirm ki ben

Bir çantayla başka bir çantadan?

Selim : Neden? Bir bardak da olabilirsin pekala. İçinde

İyi hazırlanmış bir içki...

Cengiz : Nerde hani o becerikli tanrı.

Kırmasın da yaratırken bardağı...

Jale : Zincirine iki göz takılı

Olsa olsa bir anahtarlıksın sen de.

Selim : Hangi kapıyı açacak? Üstelik

Diyelim ki açtı Açmakla biter mi

Cengiz'in kapıları?

Cengiz : Bütün odalar birbirine benzer de ondan

Biri sizi çağırır, girersiniz

Beklersiniz bir süre. Ne kadar mı?

Bilmem! kimse de bilmez ki zaten

Yoktur ki orada zaman kavramı

Yalnızca çağrılırsınız, o kadar

Bir odadan bir başka odaya

Derken binlerce, yüz binlerce yazı makinesi

Tutuşturur bir o kadar evrağı elinize

Bir türlü anlamazsınız da ne olup bittiğini

Sorup durursunuz kendinize: yani ben

Bir evrak çantası mıyım, yoksa

Bir araç mıyım insan sesiyle işleyen?

Jale : Ne düşünüyorum, biliyor musunuz

Toplayalım üçümüzü bir vitrinde.

Cengiz : Ve bir de öfkeden fırlayacak bir düğme!

Jale : O Selim mi ne?

Cengiz : Selim de olabilir, ben de

Hiç tanımadığımız biri de olabilir.

Jale : Peki, satışı kim yönetecek, kim kime ne satacak?

Selim : Kendimiz kendimize...

Jale : Öyleyse bir gece elbisesi isterim ben, genç kızlar için

Etekleri simle işlenmiş...

Selim : Yok o senin istediğin şey bizde!

Jale : Bir rugan pabuç da mı yok, ya da

Açık pembe renkli bir kurdele

Masada vişne reçeli, çiçekler

Yaz çiçekleri Sahi, ben kiminle konuşuyorum pencerede?

Selim : Yok, hibiri yok bunların!

Cengiz : Bir türküydü anımsıyorum "Derler ki şubat temmuza vurmuş

Soğuk lekesi üstünde

Yitirmek için mi buldum seni ben..."

Tam böyle değilse bile

İstersem bunu isterim ben de.

Selim : Aşkın da, sevginin de!..

Jale : Neden kızıyorsun peki, anlamıyorum

Önemsiz bir oyundu bu, o kadar

Sadece oyalanıyoruz.

Cengiz : Kim bilir neler ister Selim de

Ama söylemez.

Jale : O hiçbir şey istemez! o hiçbir şey istemez!

Selim : Garson! bana bir votka daha versene!

Jale : Bozdu oyunu...

Selim : Hayır! bozmadım, benimle yatar mısın bu gece?

Jale : Seninle?

Gece değil ki şimdi... baksana

Gün ışıdı çoktan.

Selim : Gün ışıdı, yani...

Jale : Ama dur! neden olmasın

Evet olabilir de...

Selim : İstemem, geri alıyorum sözlerimi.

Jale : Sahi mi, neden?

Tam övecektim şimdi cömertliğini.

Selim : Sevmiyorum göğüslerini

Bacaklarını da

Biliyor musun, yaşlısın da üstelik.

Jale : Çirkinim! çirkinimde değil mi?

Selim : Çirkinsin!

Jale : Düşler mi acaleci olan, bilmem ki

Öldükçe ölüyor bir yerlerin senin de.

Cengiz : Çıkalım isteseniz, sıkıldım

Çıkalım! yoruldum artık kendimden.

Jale : Kıskanıyor musun yoksa bizi?

Cengiz : İğrençliğinizi mi? elbette.

Jale : Ama nereye?

Cengiz : Biz bilir miyiz nereye, ben bilir miyim?

Selim : Dün gördüm, boş çelenkler vardı çiçekçide

Ölüler için

Kendimize bir çelenk ısmarlayalım.

Cengiz : Kalınca bir ip de alalım.

Selim : Jale bol zehir ister.

Jale : Bana sorarsınız havagazı en iyisi

Ucuz da olur üstelik

Yeter de artar bile üçümüze.

Cengiz : Hadi şerefe!

Ölümün şerefine, ölümün!

Jale : Bıktım artık bu ölüm sözünden

Ben ölürsem size ne

Siz ölüseniz bana ne?

Cengiz : Hiiiç! Kalküta'da bir Budist

Londra'da bir homoseksüel

Amerika'da bir beyaz

Daha da beyaz duysun diye kendini

Vurmuş da alnının ortasından bir zenciyi...

Selim : Sussana! nerdeyse kusacağım şimdi...

Cengiz : Ve o gün bugündür Amerika'da...

Selim : (Kusar)

Cengiz : Eh, biraz açıldın mı bari?

(Sessizlik)

Selim : Garson! gelir misiniz?

Garson : Efendim?

Selim : Neden hep aynı plağı koyuyorsun deminden beri?

Garson : Ben koymuyorum ki, bitince yeniden başlıyor

Bitiyor, yeniden başlıyor işte

Ben istesem de istemesem de.

Jale : Doğrusu pek anlamadım

O kadar anladım ki belkide

Düşünemiyorum...

Selim : Peki, ya biz gelmeden önce

Hep aynı plak mı çalıyordu gene?

Yoksa...

Garson : Siz gelmediniz ki, buradasınız

Öteden beri Kaç gündür buradasınız

Özür dilerim ama, kaç yıldır Burdasınız hep

Baksanıza traş bile olmadım

Traştan geçtim, gömleğimi bile değiştiremedim

Ya giysilerim! nasıl da eskidi bilseniz

Doğrusu yaşlandım da

Ne yalan söyleyeyim, adımı bile unuttum.

Cengiz : Yani bu akşam gelmedik mi biz?

Garson : Hayır!

Cengiz : Desene burda doğduk, ya da

Burda olmamızı bizim

Sahneye koyuyorsun kendince.

Garson : Yok canım, o kadar da değil

Tanımıyorum bile sizi ben

Bildiğim, her zaman burdasınız, yalan mı?

Bir de bir çift geliyor işte, bakın

Tezgahta oturuyorlar şimdi

Belli bir saatte gidiyorlar, onları anlıyorum

Yeniden geliyorlar bir başka akşam

Yeniden gidiyorlar sonra

Bir gidip bir gelmek bütün işleri

Çocukları da oluyor bazan

Adam ölüyor arada bir

Bir kez denizde ölmüştü, bir kez de trafik kazasında

Sizin anlayacağınız bir süre dul kalıyor kadın

Siz deyin on yıl, ben diyeyim yüz yıl

Derken evleniveriyor bir gün, ne denir

Yeniden çocukları oluyor

Adam dönünce işler düzeliyor mu sanki

Elbette

Birlikte gidip geliyorlar gene

Baksanıza yüzlerine, nasıl da durmadan değişiyor

Kimi zaman ikisi de yaşlı

Kimi zaman ikisi de genç

Kimi zaman da biri genç biri yaşlı

Her neyse...

Size gelince... doğrusu tanımıyorum ki sizi

Ne ölmeyi biliyorsunuz, ne ölmemeyi.

(Sessizlik)

Başka bir isteğiniz var mı?

Olursa çağırırsınız beni

Olmazsa çağırmazsınız

Ben işte gidiyorum

Şuraya gidiyorum

Orada duracağım

Çağırırsanız gelirim

Çağırmazsanız gelmem

Bazan çağırmasanız da gelirim

Şuna inanın ki, plakla hiçbir ilgim yok

Nasıl olsun ki hem, o kendini yönetiyor

Ben de kendimi

Size gelince, siz de kendinizi yönetiyorsunuz

Ve dönüp duruyorsunuz kaskatı bir aydılığın çevresinde

Siz yok'la yok'un arasında

Ben yok'la yok'un üstünde

Plaksa... Ne diyeyim bilmem ki

Öyle bir uyum katıyor ki ilişkimize

Bence önemli olan bu

Yani kim ne derse desin buradayım işte

Sizlerde buradasınız

Cenaze taşıyıcıları da burada

Deriden şapkaları da

Onların elbiselerini diken terzi de burada

Terziyi ilk yıkayan kadın da

Gerçekte kalabalık bir aileyiz, değil mi?

Kaldı ki, daha çoğunu saymadım

Saymadım ya, ben cenaze taşıyıcılarını çok severim

Onlar da beni sever

Elbette, siz ne zaman isterseniz

Birinci sınıf bin lira

İkinci sınıf derseniz beş yüz

Sahipsiz çiçekler için de yüz lira

Siz bana bakmayın, ben nasıl olsa beklerim

Yüz yıl da deseniz beklerim

Bir sürü işim var görülecek, saymakla bitmez

Örneğin kira borcum var. Gerçi

Pek önemi yok ya bunun

İnanın ki daha ev sabihinin yüzünü bile görmedim

Ne alacağını istiyor, ne adresi belli

O kadar güç durumdayım ki, dayanılır gibi değil

Düşünün, bir evim olduğunu anlayamıyorum artık

Ne yatabiliyorum içinde ne oturabiliyorum

Siz bakın ki bir de bir elbise diktireyim dedim kendime

Bilmem söylemiş miydim demin

Kaç yıl oldu daha dün gittim ilk provaya

Dedi ki terzi: "O kadar erken geldiniz ki

Sakın gücenmeyin, gelecek yıl haziranda

Şöyle bir uğrayın isterseniz

Elimde değil, öyle uzun takmışım ki iğneye ipliği

Tek dikiş bir ayımı alıyor

Oysa siz geniş yaka seversiniz

İki de yırtmaç istersiniz, düşünün

Yelek, pantolon derken

Anlıyorsunuz ya

Hiç kesin bir tarih verebilir miyim sizce?

Sonra kaç müşterim var sizin gibi..."

Dedi de terzi

Kesmedim umudumu gene de

Hem neden kesecekmişim, zaman dediğin nedir

Nedir ki terzi dediğin.

(Sessizlik)

Hep kendimi anlatıyorum, gelelim size...

Selim : Sen bırak bizi! dört votka daha versene!

Jale : Dördüncü kim, anlamadım...

Garson : Dedim ya, çağırmasanız da bazan gelirim

Unuttum söylemeyi, biri sizi aradı bu gece.

Selim : Ne dedin?

Garson : Biri sizi aradı...

Cengiz : Bizim adlarımız ne?

Hani tanımıyordun sen bizi?

Garson : Yormayın kendinizi

Tanımıyorum gene de...

Jale : Öyleyse?

Garson : Yok gereği adlarınız, alt tarafı bir yanıt bu

Kim kimi sorarsa "yok!" diyorum

Jale : Kim kimi sorarsa, öyle mi?

Garson : Elbette, bence susmaktan iyi

Ne de olsa bir ses işte: yok!

Cengiz : Kalkalım!

Jale : Kalkalım! Aaa! baksanıza kim geldi.

Cengiz : Oğuz değil mi o?

Jale : Ta kendisi Oğuz'un.

Cengiz : Yalpalıyor, çok içmiş gene.

Jale : Biz de çok içtik.

Selim : Neden olmasın, o da içecek biz de

Doyumsuz bir ayin bu alkolün çevresinde

Garson : (Kendi kendine)

Aydınlığın çevresinde aydınlığın

Bakalım kim düşecek.

Oğuz : Merhaba çocuklar! bir dakika oturabilir miyim?

Hep

Birden : Elbette!

Jale : Sanki bu çekingenlik neden?

Oğuz : Bilmem, günlerdir hiçbir yere yakıştıramıyorum kendimi.

Cengiz : Bu votka senin olmalı.

Oğuz : Hem benim hem de değil

Ama içerim

(Sessizlik)

Nursen'e uğradım bu gece...

Garson : Hayır uğramadı Nursen'e!

Oğuz : Önce buraya uğradım, sizi aradım.

Jale : Yokmuşuz ki biz...

Garson : (Kendi kendine)

Evet, burada bir garson olduğuna göre...

Oğuz : (Garson'a)

Sizdiniz! Yok, hayır, siz değildiniz.

Garson : Bendim, size öyle geliyor.

Oğuz : Neden "kimse yok!" dediniz öyleyse?

Garson : Farketmez, size yok denildi ya.

Oğuz : Bana yok denildi ya... Doğru

Eve yollandım ben de Baktım kapısı aralıktı, itiverdim.

Selim : Çoktandır görmedik biz de.

Oğuz : Bundan böyle sanmıyorum göreceğinizi.

Cengiz : Ne dedin?

Oğuz : Nursen intihar etti!

Jale : Nursen intihar mı etti?

Oğuz : Evet, bu gece!

Garson : (Kendi kendine)

Sakın ha, inanmayın!

Ölümünü görmek istiyor yüzünüzde

Sizin yüzünüzde... Bir tortu gibi emmek istiyor onu.

Cengiz : Neden acaba? Bir bakıma hepimizden neşeliydi.

Selim : Kim kimi tanıyor ki... Ayrıca

Vaktimiz çok anlaşmaya.

Oğuz : Sıkılıyordu

Taşıyamıyordu sanki kendini.

(Sessizlik)

Uzanıp kalmıştı odanın ortasında. Avucunda.

Jale : Bir mektup filan?

Oğuz : Yoktu. Sadece

Salovanter tipi bir tabanca!

Cengiz : Bir tabanca mı?

Oğuz : Evet! bir de

Bulanık bir fotoğraf vardı öteki elinde

Yüzü silinmiş bir kadın

Tuhaftı doğrusu

Belki silinmemişti de, bizim hiç görmediğimiz bir anlatım

Öyle bir yaratık gibi duruyordu yüzünde.

Garson : (Kendi kendine)

Çıkarıp göstersene, çıkarıp göstersene!

Jale : Öyle şaşırdım ki, ağlamak bile gelmiyor içimden.

Oğuz : İyi günler size, iyi geceler!

Garson : (Kendi kendine)

İyi ölüler, iyi ölüler!

Jale : Rujumu bulamıyorum şimdi de. Selim, sende mi?

Bir şeyler çiziyordun demin peçeteye.

Selim : Sanırım geri verdim. Vermedimse

Çok uzaklardadır. Çünkü o

Ters oyulmuş bir kurşun yarasıydı belki de.

Garson : (Kendi kendine)

Ters oyulmuş bir kuşun yarasıydı... doğru söylüyor.

Ama Nursen'de değil, az sonra Oğuz'un beyninde.

Cengiz : Gidelim mi görmeye?

Selim : Gidelim.

Jale : Gece yarısı, dedi, öyleyse

Ölü morgdadır şimdi

Kilitlemişlerdir bir kasaya

İyi biliyorum, küçüktüm

Göstermişlerdi bana annemi

Kim bilir, uyduruyorum belki de

Cinayet! bu herkesin ölüsüdür.

Saat : Saat tam yediyim ben.

Masa : Bitti son votkalarınız da.

Kapı : Bekleyin, birini yolluyorum size!

Cengiz : Korkunç bu! Sanrı mı görüyorum yoksa?

Baksanıza kim geliyor...

Garson : Nursen'e benziyor mu, ne dersiniz

Sürüyor mu Oğuz acı habercilerini üstünüze?

Jale : Nursen değil mi o, nasıl olur?

Cengiz : Nursen de ne kelime, elbette o.

Garson : Siz bakın ki, asıl

Oğuz koydu ölümünü sahneye

Koydu ve gitti

Hadi davranın bari, gömün ölünüzü bir güzel

Ona yaraşır bir törenle

Size yaraşır bir törenle, gömün

Gömün hiçliğine. Çünkü bir mutluluktu hiçlik

Onun için

Daha bir derinliğine yaşasın bundan böyle.

Nursen : Kötü bir haberim var size!

Jale : Sen ölmedin miydi? İşler çok karıştı gene.

Nursen : Ben mi? Eğleniyor musunuz?

Ben işte karşınızdayım, az önce

Oğuz intihar etti.

Selim : Oğuz buradaydı demin. O da...

Nursen : Benim bildiğim boylu boyunca

Uzanıp kalmıştı odanın ortasında.

Sımsıkı

Kavramıştı bir tabancayı...

Selim : Anlatma, yeter!

Jale : Ben gidiyorum.

Cengiz : Ben de.

Selim : Beklesenize!

Garson : Bir sır vereyim mi size

Terzi telefon etti demin

Bitivermiş bizim elbise

İyi günler, iyi geceler!

Beklerim gene

Elbette, tabii, beklerim

Ve bu akşamdan tezi yok

Yepyeni bir elbiseyle.

(Hep aynı müzik tekrarlanmaktadır.)

Edip Cansever

Favorilerinize ekleyin

Bunu e-posta ile gönder

Okuma: 615

Cevaplar (1) Add Comment

...

yazar gözde, August 19, 2010

döngüsel bir zamana işaret ederek(başta ve sonda aynı müzik çalınmaktadır dikkat edilirse),insanın varoluşu ve ilişkilerinin çıkmazına dair yazılmış en değerli teatral şiir örneklerinden biridir Aydınlığın Dört Bir Yanı.Edip Cansever'in şiirlerinde çokça gördüğümüz anlatı ve tiyatro metninin harmanlanması,bu şiirde de görülüyor.Tesadüfen biraraya gelmiş insanlar sanırız onları başta,savruk bir biçimde ölümden ve sonsuzluğa duyulan özlemden bahsederler.zamanla tanışık olduklarını farkederiz,bir tiyatro oyunu tadında yavaşça ortaya çıkar bahis.Oğuz'u konuşturarak şair,insanların ölümün çıplak gerçeği karşısındaki tutumlarını ölçer.Maddesel olarak hiç oluşun izlerini,masadakilerin yüzünde görmek ister.Garson bize yol gösterir,yönlendirici gibi arka planda sahneye müdahale eder.Çelişkiler,sancılar ve korku,bu öykünün hep tekrarlanacağını çalan müzikle beraber duyurur.

Oğuz : Nursen intihar etti!
Jale : Nursen intihar mı etti?
Oğuz : Evet, bu gece!
Garson : (Kendi kendine)
Sakın ha, inanmayın!
Ölümünü görmek istiyor yüzünüzde
Sizin yüzünüzde... Bir tortu gibi emmek istiyor onu.
Cengiz : Neden acaba? Bir bakıma hepimizden neşeliydi.
Selim : Kim kimi tanıyor ki... Ayrıca
Vaktimiz çok anlaşmaya.
Oğuz : Sıkılıyordu
Taşıyamıyordu sanki kendini.
(Sessizlik)
Uzanıp kalmıştı odanın ortasında. Avucunda

Füruzan'a adanması da ayrı bir önemdedir.
inceden bir alay da sezerim bu şiirde.

Cevap yaz

ToplumDusmani.Net V2

Aydınlığın Dört Bir Yanı - Edip Cansever

...

Edebiyat Bölümü

Benzer Yazılar

Yazının Etiketleri

	Begenenler : 2
	Not Alanlar : 1
	Begenmeyen : 0